होर्मुझमधील निर्बंधांतून भारताला सूट

पश्चिम आशियातील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जहाजांच्या वाहतुकीवर निर्बंध कायम असताना इराणने भारतासह ४ देशांच्या व्यापारी जहाजांना मोठा दिलासा दिला आहे. भारत, चीन, इराक आणि कतार या देशांच्या जहाजांना सामुद्रधुनीतून प्रवास करण्यासाठी निर्बंधांतून सूट देण्यात आल्याची माहिती इराणच्या संसदीय समितीतील वरिष्ठ नेते अमीर हयात-मोगद्दम यांनी दिली. या निर्णयामुळे भारताच्या ऊर्जा आणि व्यापारविषयक हितसंबंधांना महत्त्व मिळाले आहे.

इराणच्या संसदेच्या राष्ट्रीय सुरक्षा आणि परराष्ट्र धोरण समितीचे उपाध्यक्ष अमीर हयात-मोगद्दम यांनी इराणी वृत्तसंस्था ISNA ला दिलेल्या मुलाखतीत ही माहिती दिली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, भारताच्या जहाजांना होर्मुझमधून प्रवास करण्याची परवानगी देण्यामागे इराणला भारतातून औषधांची आयात सुलभ करणे हा उद्देश आहे. चीनच्या जहाजांना सूट देण्यामागे बीजिंगचा राजकीय पाठिंबा मिळवण्याचा हेतू असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. भारतीय आणि चिनी जहाजांकडून इराण पारगमन शुल्क आकारत असल्याचे त्यांनी सांगितले. मात्र, कतारच्या जहाजांना शुल्कातून सूट देण्यात आली आहे. इराकच्या जहाजांकडून शुल्क आकारले जाते की नाही, याबाबत त्यांनी स्पष्ट माहिती दिली नाही.

हे ही वाचा:

अग्निवीरांचा सेवाकाळ चार वरून सहा वर्षे!

अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकीतील ‘एम’ फॅक्टर

ज्येष्ठ पत्रकार शेखर जोशी यांचे निधन

अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकीत भारतीय वंशाच्या नेत्यांची विजयी हॅट्ट्रिक

ही महत्त्वपूर्ण घडामोड अशा वेळी घडली आहे, जेव्हा इराणचे वरिष्ठ अधिकारी कतारच्या मध्यस्थीने शांतता करार घडवून आणण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. तथापि, अंतर्गत मूल्यांकनानुसार अमेरिकेसोबत थेट संघर्ष होण्याची शक्यता वाढली आहे. वाढत्या लष्करी तणावाच्या पार्श्वभूमीवरही, राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान, संसद अध्यक्ष मोहम्मद बागेर गालिबाफ आणि परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्यासारखे वरिष्ठ राजकीय नेते लष्करी नेतृत्वाला राजनैतिक चर्चा करण्याचा आग्रह करत आहेत. या आराखड्यावर इराणची अंतिम प्रतिक्रिया जाणून घेण्यासाठी कतारच्या प्रतिनिधींनी अलीकडेच तेहरानला भेट दिली, जे संवादाच्या बाजूने असलेले राजकीय नेते आणि अमेरिकेच्या लष्करासोबत नवीन संघर्षाची भीती बाळगणारे लष्करी रणनीतीकार यांच्यातील स्पष्ट मतभेद दर्शवते.