देशभरातील लाखो विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी निगडित असलेल्या NEET-UG पुनर्परीक्षेच्या आदल्या दिवशी हैदराबादमध्ये घडलेल्या एका दुर्दैवी घटनेने शिक्षण क्षेत्राला हादरवून सोडले आहे. मियापूर परिसरात राहणाऱ्या १९ वर्षीय NEET परीक्षार्थी विद्यार्थिनीने आत्महत्या केल्याची घटना समोर आली असून, या घटनेमुळे स्पर्धा परीक्षा, वाढता मानसिक ताण आणि विद्यार्थ्यांवरील अपेक्षांचे ओझे पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहे.
वैद्यकीय शिक्षणाचे स्वप्न डोळ्यांसमोर ठेवून ही विद्यार्थिनी गेल्या अनेक महिन्यांपासून NEET परीक्षेची तयारी करत होती. मात्र पुनर्परीक्षेच्या आदल्या दिवशीच तिने आयुष्य संपवण्याचा निर्णय घेतल्याने कुटुंबीयांसह संपूर्ण परिसरात हळहळ व्यक्त केली जात आहे. घटनास्थळी पोलिसांना एक चिठ्ठी सापडली असून त्यात “माझ्या मृत्यूसाठी कोणीही जबाबदार नाही” असे नमूद करण्यात आले आहे. पोलिसांनी मृतदेह शवविच्छेदनासाठी पाठवून पुढील तपास सुरू केला आहे. या घटनेमागे परीक्षेचा ताण, मानसिक दबाव किंवा इतर कोणती कारणे आहेत का याचा शोध घेतला जात आहे.
हे ही वाचा:
होणार तीर्थक्षेत्रांचा कायापालट, मिळणार संस्कृतीला नवी ओळख
जालन्याच्या शाळेतून काफिरांविरुद्धचा शिक्षणप्रसार
अखेर मुंबईत बरसल्या हलक्या पावसाच्या सरी, सर्वत्र मातीचा सुगंध
अभूतपूर्व सुरक्षा व्यवस्थेत ‘नीट’ परीक्षा
यंदाच्या NEET-UG परीक्षेभोवती निर्माण झालेल्या प्रश्नपत्रिका फुटीच्या वादानंतर राष्ट्रीय परीक्षा संस्था (NTA) ला संपूर्ण परीक्षा रद्द करून २१ जून रोजी पुनर्परीक्षा आयोजित करावी लागली. देशभरातील सुमारे २२ लाखांहून अधिक विद्यार्थी या पुनर्परीक्षेला बसले आहेत. मात्र परीक्षेचे रद्द होणे, पुन्हा तयारीची गरज, निकालाबाबतची अनिश्चितता आणि भवितव्याविषयीची चिंता यामुळे अनेक विद्यार्थ्यांवर प्रचंड मानसिक ताण निर्माण झाला आहे.
गेल्या काही दिवसांत देशाच्या विविध भागांतून NEET परीक्षार्थी विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्यांच्या अनेक घटना समोर आल्या आहेत. दिल्ली, डेहराडून, राजस्थान, गुजरात, तामिळनाडू आणि मध्य प्रदेशातील काही विद्यार्थ्यांनीही पुनर्परीक्षेच्या दबावाखाली टोकाची पावले उचलल्याच्या घटना नोंदवण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे स्पर्धा परीक्षांच्या वाढत्या दडपणाचा प्रश्न अधिक गंभीर बनला आहे.
शिक्षणतज्ज्ञ आणि मानसोपचारतज्ज्ञांच्या मते, स्पर्धात्मक परीक्षांमध्ये यश मिळवण्याची धडपड, पालकांच्या अपेक्षा, सामाजिक दबाव आणि अपयशाची भीती यामुळे अनेक विद्यार्थी मानसिकदृष्ट्या खचत आहेत. केवळ गुण आणि रँकिंगच्या आधारावर विद्यार्थ्यांचे मूल्यमापन करण्याऐवजी त्यांच्या मानसिक आरोग्याची काळजी घेणे, समुपदेशनाची प्रभावी व्यवस्था उभारणे आणि परीक्षांबाबत सकारात्मक वातावरण निर्माण करणे ही काळाची गरज असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.
हैदराबादमधील या दुर्दैवी घटनेने पुन्हा एकदा स्पर्धा परीक्षांच्या वाढत्या तणावाची भीषण बाजू समोर आणली असून, विद्यार्थ्यांचे मानसिक आरोग्य हा केवळ वैयक्तिक नव्हे तर सामाजिक चिंतेचा विषय बनल्याचे अधोरेखित झाले आहे.