अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जर्मनीतील अमेरिकन सैन्य कमी करण्याबाबत मोठा संकेत दिला असून, आधी जाहीर केलेल्या ५,००० सैनिकांच्या माघारीपेक्षा अधिक कपात होऊ शकते, अशी माहिती समोर आली आहे. या निर्णयामुळे नाटो देशांमध्ये चिंता निर्माण झाली आहे आणि युरोप-अमेरिका संबंधांमध्ये तणाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
सध्या जर्मनीमध्ये सुमारे ३५,००० ते ३६,००० अमेरिकन सैनिक तैनात आहेत. हे सैन्य युरोपमधील अमेरिकेच्या संरक्षण व्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग मानले जाते. मात्र, ट्रम्प प्रशासनाने जर्मनीसह युरोपमधील लष्करी उपस्थिती कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामध्ये पहिल्या टप्प्यात सुमारे ५,००० सैनिक परत बोलावले जाणार असून ही प्रक्रिया पुढील ६ ते १२ महिन्यांत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे.
हे ही वाचा:
पेट्रोल-डिझेल महागणार नाही?
कॅनडात कपिल शर्माच्या कॅफेजवळ गोळीबार; बिश्नोई गँगने स्वीकारली जबाबदारी
तीन वर्षांनंतर कर्नाटकात भाजपाच्या उमेदवाराची मते काँग्रेस उमेदवारापेक्षा ठरली जास्त
अमेरिकेचा F-16 रडार सपोर्ट करार भारतासाठी चिंता वाढवणारा? कसा ते घ्या जाणून
याच दरम्यान, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्ट संकेत दिले आहेत की ही कपात इथेच थांबणार नाही आणि आणखी मोठ्या प्रमाणात सैन्य कमी केले जाऊ शकते. त्यांनी या निर्णयामागे ठोस कारण दिले नसले तरी, जर्मनी आणि इतर युरोपीय देशांबरोबर सुरू असलेल्या मतभेदांमुळे हा निर्णय घेतला जात असल्याचे मानले जात आहे.
या वादाचे मुख्य कारण म्हणजे इराण संदर्भातील धोरण आणि संरक्षण खर्च. अमेरिकेने इराणविरोधात घेतलेल्या भूमिकेवर जर्मनीने टीका केली होती. तसेच, नाटोमधील अनेक युरोपीय देशांनी संरक्षण खर्च वाढवण्याबाबत अपेक्षित पातळी गाठली नाही, याबाबतही ट्रम्प यांनी नाराजी व्यक्त केली आहे.
पेंटागॉनच्या मते, हा निर्णय अमेरिकेच्या लष्करी धोरणातील बदलाचा भाग आहे. अमेरिकेचे लक्ष आता इंडो-पॅसिफिक आणि इतर भागांकडे वळवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. मात्र, या निर्णयावर अमेरिकेतील राजकीय नेते आणि नाटो सहयोगींनी तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. काहींच्या मते, यामुळे रशियासारख्या देशांना फायदा होऊ शकतो आणि युरोपमधील सुरक्षेवर परिणाम होऊ शकतो.
जर्मनीने मात्र या निर्णयावर संयमित प्रतिक्रिया दिली आहे. जर्मन संरक्षणमंत्र्यांनी सांगितले की, युरोपने स्वतःची संरक्षण क्षमता वाढवण्याची गरज आहे. त्याचवेळी त्यांनी अमेरिकन सैन्याची उपस्थिती दोन्ही देशांसाठी फायदेशीर असल्याचेही नमूद केले.
एकूणच, जर्मनीतील अमेरिकन सैन्य कपात हा केवळ लष्करी निर्णय नसून, तो जागतिक राजकारण, नाटोचे भवितव्य आणि युरोप-अमेरिका संबंधांवर मोठा परिणाम करणारा ठरू शकतो. पुढील काही महिन्यांत या निर्णयाचे दूरगामी परिणाम स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.