अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला “यापुढे परिस्थिती आणखी गंभीर होईल” असा इशारा दिल्यानंतर अवघ्या काही तासांत पुन्हा मोठ्या प्रमाणावर हवाई हल्ले चढवले. या कारवाईत भारतासाठी सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे असलेल्या चाबहार बंदरालाही लक्ष्य करण्यात आल्याने भारताच्या व्यापार आणि प्रादेशिक हितसंबंधांबाबत चिंता वाढली आहे.
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) सांगितले की, होर्मुझ सामुद्रधुनीत व्यापारी जहाजांवर झालेल्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून ही कारवाई करण्यात आली. या मोहिमेचा उद्देश इराणची समुद्री वाहतुकीला धोका निर्माण करण्याची क्षमता कमकुवत करणे हा असल्याचे अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे.
इराणी माध्यमांच्या माहितीनुसार, अमेरिकेच्या हल्ल्यात चाबहारमधील शहीद बेहेश्ती बंदर, कलांतरी बंदर आणि मेरीटाइम ट्रॅफिक कंट्रोल टॉवरचे नुकसान झाले. शहरात सलग स्फोट झाले, अनेक भागांमध्ये वीजपुरवठा खंडित झाला आणि स्फोटांचे तुकडे एका रुग्णालयापर्यंत पोहोचल्याचेही वृत्त आहे. याशिवाय बंदर अब्बास, सिरीक, बुशेहर, जस्क, अबू मुसा बेट आणि इराणशहर विमानतळासह इराणच्या अनेक सामरिक ठिकाणांवरही हल्ले करण्यात आले.
भारतासाठी चाबहारचे महत्त्व काय?
चाबहार बंदर भारताच्या परराष्ट्र आणि व्यापार धोरणातील अत्यंत महत्त्वाचा प्रकल्प मानला जातो. पाकिस्तानला वळसा घालून अफगाणिस्तान, मध्य आशिया आणि रशियापर्यंत पोहोचण्यासाठी भारतासाठी हा महत्त्वाचा समुद्री मार्ग आहे. भारताने या बंदराच्या विकासात मोठी गुंतवणूक केली असून ते भारताच्या कनेक्टिव्हिटी धोरणाचा महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे या बंदरावरील हल्ल्यामुळे भारताच्या दीर्घकालीन सामरिक आणि आर्थिक हितांवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर इराणला इशारा देताना, “व्यापारी जहाजांवरील हल्ल्यांची ही किंमत आहे. जर अशा कारवाया सुरू राहिल्या तर परिस्थिती यापेक्षाही अधिक गंभीर होईल,” असे म्हटले. ट्रम्प यांनी युद्धविराम संपल्याची घोषणाही केली असून अमेरिकेची कारवाई आणखी तीव्र होण्याचे संकेत दिले आहेत.
हे ही वाचा:
“शिंदेंच्या दालनात बैठक घेऊन शरद पवारांनी गद्दारांना प्रतिष्ठा दिली”
मुंबईतील प्रसिद्ध ‘के रुस्तम’ आइसक्रीम ब्रँडचे फूड लायसन्स निलंबित
महाराष्ट्रात भूकंपाचे धक्के; लातूरसह अनेक जिल्ह्यांत हादरे
सरकारी नोकरी, संपत्तीच्या लालसेपोटी मुलीनेच रचला आईच्या हत्येचा कट
अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर इराणने बहरीन, कुवेत आणि कतारमधील अमेरिकन लष्करी तळांना लक्ष्य करत क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले केले. या तिन्ही देशांमध्ये हवाई हल्ल्याचे सायरन वाजवण्यात आले, तर कुवेतने काही ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रे हवेतच नष्ट केल्याचा दावा केला आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जगातील सुमारे २० टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक होते. त्यामुळे या भागातील संघर्ष अधिक तीव्र झाल्यास जागतिक तेलपुरवठा आणि समुद्री व्यापारावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. या घडामोडींनंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ झाली असून जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही त्याचे परिणाम दिसू लागले आहेत.