स्त्रियांसाठी नैसर्गिक वरदान असलेली ‘ही’ वनस्पती! आयुर्वेदात आहे विशेष महत्त्व

लोध्र (Symplocos racemosa) ही एक अत्यंत खास वनौषधी असून विशेषतः महिलांसाठी ती खूपच लाभदायक मानली जाते. लोध्राच्या सालीचा उपयोग आयुर्वेदात हजारो वर्षांपासून केला जात आहे. पचनशक्ती वाढवणे, रक्तशुद्धी करणे यासोबतच स्त्री आरोग्य आणि त्वचेसाठीही लोध्र अत्यंत उपयुक्त मानले जाते. लोध्र त्वचेतील अशुद्धी दूर करण्यास मदत करते. मुरुमे, डाग- धब्बे किंवा त्वचेचा चिकटपणा अशा समस्या दूर करण्यात ते प्रभावी ठरते. अनेक आयुर्वेदिक ग्रंथांमध्ये त्वचेची शुद्धी आणि रक्तसंतुलनासाठी लोध्र महत्त्वाचे असल्याचे नमूद केले आहे.

आयुर्वेदानुसार श्वेत प्रदर (पांढरा स्त्राव) यांसारख्या समस्यांमध्ये लोध्र अतिशय उपयुक्त मानले जाते. तसेच अतिरक्तस्राव किंवा पित्त वाढल्याच्या स्थितीत संतुलन साधण्यास ते मदत करते. शरीरातील उष्णता आणि पित्त शांत करण्यासाठीही लोध्रचा उपयोग होतो. त्यामुळे ही केवळ औषधी नसून शरीर आणि स्त्री आरोग्यासाठी एक नैसर्गिक वरदान आहे.

लोध्र घेण्याचे विविध मार्ग आहेत. ते चूर्ण, काढा किंवा बाह्य लेप स्वरूपात वापरता येते. चूर्ण कोमट पाण्यासोबत घेतले जाते. काढा तयार करण्यासाठी ते पाण्यात उकळून प्यायले जाते. त्वचेवर लेप लावण्यासाठी गुलाबजल किंवा पाण्यात मिसळून हलक्या हाताने लावता येते. लोध्र घेताना सावधगिरी बाळगावी. गर्भवती महिलांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय याचे सेवन करू नये. सामान्यतः ३० ते ४५ दिवस लोध्रचे सेवन करता येते. गरज भासल्यास मध्ये थोडा विराम देऊन पुन्हा सेवन करता येते. योग्य पद्धतीने आणि नियमितपणे घेतल्यास लोध्र शरीर आणि आरोग्यासाठी खऱ्या अर्थाने वरदान ठरू शकते.