ज्ञानेश कुमारांच्या विरोधात राजघाटावर विरोधकांचे आंदोलन

निवडणूक आयोगाच्या कारभारावरून केंद्र सरकार आणि विरोधकांमधील संघर्ष आता आणखी तीव्र झाला आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी, मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरिक्षणाची म्हणजेच एसआयआर प्रक्रिया रद्द करण्याची मागणी आणि पुन्हा बॅलेट पेपरवर निवडणुका घेण्याची मागणी करत ‘इंडिया’ आघाडीने गुरुवारी सलग तिसऱ्या दिवशी आंदोलन केले. काँग्रेस नेते राहुल गांधी, प्रियंका गांधी वाड्रा, काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्यासह तृणमूल काँग्रेस, समाजवादी पक्ष आणि इतर विरोधी पक्षांचे नेते राजघाटावर पोहोचले. महात्मा गांधींच्या समाधीस्थळी अभिवादन केल्यानंतर विरोधकांनी आंदोलन केले. या आंदोलनामुळे दिल्लीतील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले असून राजघाट परिसरात मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली होती.

या आंदोलनाची सुरुवात दोन दिवसांपूर्वी निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे मोर्चा काढण्याच्या प्रयत्नाने झाली. ‘इंडिया’ आघाडीतील विरोधी खासदारांनी एसआयआरच्या मुद्द्यावरून निवडणूक आयोगावर दबाव वाढवण्यासाठी मोठ्या संख्येने एकत्र येत मोर्चा काढण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, पोलिसांनी मोर्चाला अडवले आणि अनेक विरोधी नेत्यांना ताब्यात घेतले. मतदार याद्यांमधून मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळली जात असल्याचा आरोप करत विरोधकांनी निवडणूक प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेवरच प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. त्यानंतर दुसऱ्या दिवशीही आंदोलनाचा संघर्ष कायम राहिला. विरोधी खासदारांनी पुन्हा रस्त्यावर उतरून सरकार आणि निवडणूक आयोगाविरोधात घोषणाबाजी केली. जनपथ परिसरात पोलिसांनी त्यांना अडवले. राहुल गांधी, प्रियंका गांधी यांच्यासह अनेक नेत्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले. त्यामुळे आंदोलन आणखी चिघळले आणि दिल्लीच्या राजकारणात सत्ताधारी आणि विरोधकांमधील संघर्ष स्पष्टपणे दिसून आला.
हे ही वाचा:
पुंछमध्ये एलओसीजवळ लष्कराकडून लँडमाइन नष्ट

‘मेड इन इंडिया’ खेळण्यांचा जगभरात डंका

तिसऱ्या दिवशी मात्र विरोधकांनी आंदोलनाचा केंद्रबिंदू राजघाट केला. राहुल गांधी, प्रियंका गांधी वाड्रा आणि मल्लिकार्जुन खरगे यांच्यासह विरोधी पक्षांचे वरिष्ठ नेते बसमधून राजघाटाकडे रवाना झाले. त्यांच्या समर्थनार्थ काँग्रेससह विविध पक्षांचे कार्यकर्तेही मोठ्या संख्येने परिसरात जमा झाले. दिल्ली पोलिस आणि रॅपिड अॅक्शन फोर्सचे जवान मोठ्या प्रमाणावर तैनात करण्यात आले होते. संभाव्य गर्दी लक्षात घेऊन अनेक ठिकाणी बॅरिकेडिंग करण्यात आली, तर काश्मिरी गेटच्या दिशेने वाहतूक वळवण्यात आली. काही काळ तणावाचे वातावरण निर्माण झाले असले तरी विरोधकांनी आजचे आंदोलन शांततापूर्ण पद्धतीने करण्याचा प्रयत्न केला. महात्मा गांधींच्या समाधीसमोर आंदोलन करताना विरोधकांनी लोकशाही आणि मतदारांच्या अधिकारांचा मुद्दा पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आणला.

‘इंडिया’ आघाडीने आता या मुद्द्यावरून सरकारविरोधातील संघर्ष अधिक तीव्र करण्याचा इशारा दिला आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी राजीनामा द्यावा, एसआयआर प्रक्रिया मागे घ्यावी आणि निवडणुकांमध्ये बॅलेट पेपरचा वापर पुन्हा सुरू करावा, या मागण्यांवर विरोधक ठाम आहेत. दुसरीकडे निवडणूक आयोग आपल्या प्रक्रियेवर ठाम असून एसआयआर ही कायदेशीर आणि निर्धारित प्रक्रियेचा भाग असल्याचे सांगत आहे. त्यामुळे गेल्या तीन दिवसांपासून सुरू असलेला हा संघर्ष आता केवळ एका आंदोलनापुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर निवडणूक प्रक्रिया, मतदारांचा अधिकार आणि लोकशाही व्यवस्थेवरील विश्वास याभोवती केंद्रित झालेला मोठा राजकीय संघर्ष बनला आहे. दिल्लीच्या रस्त्यांवर सलग तीन दिवस झालेल्या आंदोलनामुळे आगामी काळात हा मुद्दा संसदेत आणि देशाच्या राजकारणात आणखी तापण्याची शक्यता आहे.