भारताने स्कॉटलंडमधील ग्लासगो येथे झालेल्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा २०२६ मधील आपली मोहीम अनेक शानदार कामगिरी आणि प्रभावी पदकसंख्येसह पूर्ण केली. ऍथलेटिक्स, बॉक्सिंग, पॅरा क्रीडा आणि ज्युडो यांसह विविध क्रीडा प्रकारांमधील भारताची कामगिरी विविध खेळांमध्ये भारताची संथ पण सातत्यपूर्ण वाढ होत असल्याचे दाखवून देणारी ठरली.
भारत या स्पर्धेतील आघाडीच्या देशांपैकी एक ठरला असून, सध्याच्या पदकतालिकेत भारतीय पथकाने चौथे स्थान मिळवले. भारताने एकूण ३९ पदके जिंकली आहेत. त्यात १३ सुवर्ण, १७ रौप्य आणि ९ कांस्यपदकांचा समावेश आहे. स्पर्धेच्या नवव्या दिवशी भारताच्या काही सर्वोत्तम कामगिरी पाहायला मिळाल्या. या दिवशी भारताच्या पदकसंख्येत तब्बल १६ पदकांची भर पडली. यामध्ये आठ सुवर्णपदकांचा समावेश होता. त्यामुळे भारत दहाव्या स्थानावरून थेट चौथ्या स्थानावर पोहोचला.
वेटलिफ्टिंग
भारतातील पहिले सुवर्णपदक भारोत्तोलनमध्ये आले. मीराबाई चानू यांनी महिलांच्या 48 किलो वजनी गटात सुवर्णपदक जिंकले. राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत त्यांचे हे सलग तिसरे सुवर्णपदक ठरले. त्यांनी एकूण 190 किलो वजन उचलून स्पर्धेचा विक्रम केला. यात ८५ किलो स्नॅच आणि १०५ किलो क्लीन अँड जर्क यांचा समावेश होता.
पुरुषांच्या ६० किलो वजनी गटात ऋषिकांता सिंह यांनी रौप्यपदक मिळवले, तर पुरुषांच्या ११० किलोपेक्षा अधिक वजनी गटात लव्हप्रीत सिंह यांनी रौप्यपदक जिंकले. याशिवाय, पुरुषांच्या ७९ किलो गटात वल्लुरी अजया बाबू यांनी रौप्यपदक मिळवले. ज्ञानेश्वरी यादव यांनी महिलांच्या ५३ किलो गटात रौप्यपदक, तर बिंद्याराणी देवी यांनी महिलांच्या ५८ किलो गटात कांस्यपदक जिंकले.
भारतीय भारोत्तोलन पथकाने एकूण ८ पदके भारतात आणली.
बॉक्सिंग
भारताच्या बॉक्सरांनी सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आणि सर्व वजनी गटांमध्ये सर्वाधिक सुवर्णपदके जिंकली. भारतीय बॉक्सरांनी एकूण १० पदके मिळवली. त्यामध्ये ७ सुवर्ण आणि ३ रौप्यपदकांचा समावेश आहे. एका राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेच्या आवृत्तीत कोणत्याही देशाने केलेली ही सर्वात यशस्वी बॉक्सिंग कामगिरी ठरली.
हे ही वाचा:
केरळममध्ये पूर आणि भूस्खलनाचा भीषण कहर; आतापर्यंत ८ जणांचा मृत्यू
कृष्णा नदीच्या पुराचे पाणी वाईच्या महागणपती मंदिरात
जहाजबांधणीचा प्रयोग नवा; भारताच्या शिडात प्रगतीची हवा
अभिजीत दिपकेचा शिक्षणाचा खर्च कुणी केला ?
साक्षी चौधरी (महिला ५१ किलो), प्रीती (महिला ५४ किलो), जॅस्मिन लाम्बोरिया (महिला ५७ किलो), प्रिया (महिला ६० किलो), अरुंधती चौधरी (महिला ७० किलो), सचिन सिवाच (पुरुष ६० किलो) आणि अंकुश पंघाल (पुरुष ८० किलो) यांनी आपापल्या वजनी गटांमध्ये सुवर्णपदके जिंकली.
दुसरीकडे, जदुमनी सिंह (पुरुष ५५ किलो), लव्हलिना बोर्गोहेन (महिला ७५किलो) आणि नरेंद्र बेरवाल (पुरुष ९० किलोपेक्षा अधिक) यांनी रौप्यपदके जिंकली.
पॅरा क्रीडा
भारताने ग्लासगो येथे २८ सदस्यांचे पॅरा क्रीडा पथक पाठवले होते. या पथकाने ऐतिहासिक ७ पदकांसह (३ सुवर्ण, २ रौप्य आणि २ कांस्य) आपली आतापर्यंतची सर्वोत्तम कामगिरी केली.
२०२२ मध्ये राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत पॅरा क्रीडांचा समावेश झाल्यापासून पॅरा क्रीडांमध्ये भारताची ही आतापर्यंतची सर्वोत्तम कामगिरी आहे. यापूर्वी झालेल्या सर्व स्पर्धांमध्ये भारताने मिळून ७ पदके जिंकली होती, तर यंदाच्या राष्ट्रकुल स्पर्धेतील पॅरा क्रीडा प्रकारात भारताने एकट्यानेच ७ पदके जिंकली.
पॅरा खेळाडूंच्या या कामगिरीने भारताच्या पॅरा क्रीडा क्षेत्रातील एक महत्त्वाचा आणि अभूतपूर्व क्षण अधोरेखित केला. पदकविजेत्या पॅरा खेळाडूंमध्ये दिलीप गवित (पुरुष १०० मीटर T४७), शर्मिला धानकर (महिला गोळाफेक F५७) आणि सोमन राणा (पुरुष गोळाफेक F५७) यांनी सुवर्णपदके जिंकली.
तर शुभम जुयाल (पुरुष गोळाफेक F५७) आणि मोहम्मद बासिल (पुरुष १०० मीटर T४७) यांनी रौप्यपदके जिंकली. याशिवाय शिल्पा के. शैला (महिला गोळाफेक F५७) आणि झंडू कुमार (पॅरा पॉवरलिफ्टिंग) यांनी प्रत्येकी कांस्यपदक मिळवले.
ज्युडो
ग्लासगो २०२६ मध्ये भारतीय ज्युडोपटूंनी दोन ऐतिहासिक सुवर्णपदके जिंकून इतिहास रचला. अस्मिता डे यांनी महिलांच्या ४८ किलो गटात सुवर्णपदक जिंकले आणि हर्ष सिंह यांनी पुरुषांच्या ६० किलो गटात सुवर्णपदक जिंकले.
ज्युडोपटू यामिनी मौर्यने महिलांच्या ५७ किलो गटात रौप्यपदक मिळवले, तर उन्नती शर्मा यांनी महिलांच्या ६३ किलो गटात कांस्यपदक जिंकले.
ऍथलेटिक्स आणि इतर क्रीडा प्रकार
भारताने ग्लासगो २०२६ साठी ३२ सदस्यांचे ऍथलेटिक्स पथक पाठवले होते. त्यात २२ पुरुष आणि १० महिलांचा समावेश होता. याशिवाय ११ सदस्यांचे पॅरा-ऍथलेटिक्स पथकही होते. भारतीय खेळाडूंनी राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा २०२६ मध्ये अनेक उल्लेखनीय कामगिरी केल्या आणि क्रीडा क्षेत्रात भारताची वाढती वाटचाल अधोरेखित केली.
ऑलिम्पिक आणि जागतिक विजेता नीरज चोप्रा यांनी भालाफेकीत रौप्यपदक जिंकले, तर पदार्पण करणाऱ्या यश वीर सिंह यांनी पुरुषांच्या भालाफेकीत कांस्यपदक मिळवले. सर्वेश कुशारे यांनी २.२५ मीटर उंची पार करत पुरुषांच्या उंच उडीमध्ये भारताचे पहिले राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेतील रौप्यपदक जिंकले.
धावण्याच्या आणि मैदानी स्पर्धांमध्ये, लांब पल्ल्याचे धावपटू आणि आशियाई विजेते गुलवीर सिंह यांनी १० हजार मीटरमध्ये रौप्यपदक मिळवल्यानंतर पुरुषांच्या ५ हजार मीटरमध्ये कांस्यपदक जिंकले. एकाच राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेच्या आवृत्तीत दोन पदके जिंकणारे ते पहिले भारतीय ट्रॅक अँड फील्ड खेळाडू ठरले. तसेच ५ हजार मीटरमध्ये राष्ट्रकुल पदक जिंकणारे ते पहिले भारतीय ठरले.
सर्वेश कुशारे यांनी २.२५ मीटर उंची पार करत भारताचे पुरुषांच्या उंच उडीतील पहिले राष्ट्रकुल रौप्यपदक मिळवले.
स्पर्धेत पदके जिंकणाऱ्या इतर भारतीय खेळाडूंमध्ये —
मुरली श्रीशंकर — पुरुषांची लांब उडी, रौप्यपदक
प्रवीण चित्रवेल — पुरुषांची तिहेरी उडी, रौप्यपदक
सेल्वा प्रभू थिरुमारन — पुरुषांची तिहेरी उडी, कांस्यपदक
सीमा कालिरामना — महिलांची चक्रफेक, कांस्यपदक
तेजस्विन शंकर — डेकॅथलॉन, कांस्यपदक
राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेतील भारताचा प्रवास
१९३० मध्ये राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेची सुरुवात झाल्यापासून भारताने १९३० , १९५० , १९६२ आणि १९८६ या वर्षांचा अपवाद वगळता स्पर्धेच्या सर्व आवृत्त्यांमध्ये सहभाग घेतला आहे. भारताने २०१० मध्ये राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेचे आयोजन केले होते. भारताला केवळ एकदाच १०० पदकांचा टप्पा ओलांडता आला. २०१० मध्ये झालेल्या स्पर्धेत भारताची एकूण पदकसंख्या १०१ होती. भारताला त्यानंतर आपली सर्वोत्तम कामगिरी पुन्हा करता आली नसली, तरी २००२ मध्ये मँचेस्टर येथे झालेल्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारताने एकूण ६९ पदके जिंकून आपली दुसरी सर्वोत्तम कामगिरी केली.
