नीरज चोप्रासारखं ऑलिम्पिक पदक जिंकण्याचं शिल्पाचं स्वप्न!

टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये नीरज चोप्राने भालाफेकीत ऐतिहासिक सुवर्णपदक जिंकलं आणि देशभरातील असंख्य तरुणांना प्रेरणा मिळाली. याच प्रेरणेतून झारखंडच्या गुमला जिल्ह्यातील एका छोट्याशा गावातून आलेल्या शिल्पा कुमारीनेही आता ऑलिम्पिक पदकाचं स्वप्न उराशी बाळगलं आहे. विशेष म्हणजे, महिलांच्या १७ वर्षांखालील भालाफेक प्रकारातील राष्ट्रीय विक्रमवीर म्हणून शिल्पाने आपल्या प्रतिभेची झलक आधीच दाखवून दिली आहे.

शेतकरी कुटुंबात जन्मलेल्या शिल्पाने नीरज चोप्राचा टोकियो ऑलिम्पिकमधील सुवर्णपदकाचा ऐतिहासिक क्षण आपल्या गावातील चौपालवर ग्रामस्थांसोबत टीव्हीवर पाहिला. नीरजच्या विजयाचा जल्लोष पाहताना तिच्या मनातही एक स्वप्न आकाराला आलं—आपल्यालाही एक दिवस ऑलिम्पिकच्या व्यासपीठावर भारताचा तिरंगा उंचवायचा!

शिल्पा सांगते, “मी नीरज चोप्राला ऑलिम्पिकमध्ये सुवर्णपदक जिंकताना पाहिलं. त्यातून मला भालाफेक खेळण्याची प्रेरणा मिळाली. गावातील लोकांनी नीरजच्या विजयाचा आनंद साजरा करताना पाहिलं आणि तेव्हाच मी ठरवलं की भालाफेकीत ऑलिम्पिक पदक जिंकायचं.”

रांचीतील भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाच्या (साई) केंद्रात झालेल्या ॲथलेटिक्स चाचणीत शिल्पाची गुणवत्ता प्रशिक्षक बिनोद सिंह यांच्या नजरेत भरली. अवघ्या तीन वर्षांपूर्वी भालाफेकीचा फारसा अनुभव नसलेल्या शिल्पाने आपल्या नैसर्गिक क्षमतेने प्रशिक्षकांना प्रभावित केलं.

“ती पहिल्यांदा ट्रायलसाठी आली तेव्हा अगदी नवखी होती. मात्र तिच्या थ्रोमध्ये असलेली क्षमता लगेच जाणवली. तिच्यात भविष्यात मोठी कामगिरी करण्याची ताकद आहे, हे तेव्हाच लक्षात आलं,” असं बिनोद सिंह यांनी सांगितलं.

साईच्या प्रशिक्षणामुळे शिल्पाच्या प्रतिभेला योग्य दिशा मिळाली. प्रशिक्षणासोबतच अत्याधुनिक उपकरणं, आहार आणि इतर सुविधा मिळाल्याने तिच्या कामगिरीत झपाट्याने सुधारणा झाली. शिल्पाचे आई-वडील शेतकरी असून, तिच्या क्रीडा कारकिर्दीचा खर्च उचलणं त्यांच्यासाठी मोठं आव्हान होतं.

सिंह म्हणाले, “शिल्पाच्या कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती फारशी मजबूत नाही. साईकडून मिळालेल्या सुविधा, प्रशिक्षण, उपकरणं आणि आहारामुळे या कच्च्या हिर्‍याला पैलू पाडण्याचं काम झालं.”

२०२५ मध्ये शिल्पाने राष्ट्रीय स्तरावर आपली वेगळी ओळख निर्माण केली. ६९व्या राष्ट्रीय शालेय क्रीडा स्पर्धेत तिने तब्बल ५५.६२ मीटर भालाफेक करत महिलांच्या १७ वर्षांखालील गटात नवा राष्ट्रीय विक्रम नोंदवला. तिची ही कामगिरी २०२३ मध्ये हरियाणाच्या दीपिकाने नोंदवलेल्या १८ वर्षांखालील ५५.१९ मीटर विक्रमापेक्षाही सरस होती.

मात्र, ही स्पर्धा वर्ल्ड ॲथलेटिक्सच्या मान्यतेखाली नसल्याने ५५.६२ मीटरची कामगिरी अधिकृत विक्रम म्हणून नोंदवली गेली नाही. तरीही या कामगिरीने शिल्पाच्या क्षमतेची देशाला जाणीव करून दिली.

२०२५च्या ज्युनियर राष्ट्रीय स्पर्धेत शिल्पाने ४५.९० मीटर भालाफेक करत पाचवं स्थान मिळवलं. त्यानंतरच्या काळात तिच्या कामगिरीत जवळपास १० मीटरची सुधारणा झाल्याचं दिसून आलं.

“एक खेळाडू म्हणून माझं लक्ष माझी सर्वोत्तम कामगिरी करण्यावर आहे. माझी थ्रो अधिकृतरीत्या नोंदली गेली नसेल, तर आगामी अधिकृत स्पर्धेत त्याहून चांगली कामगिरी करण्याचा माझा प्रयत्न असेल,” असा निर्धार शिल्पाने व्यक्त केला.

प्रशिक्षक बिनोद सिंह यांनाही शिल्पाच्या भवितव्याबद्दल मोठ्या अपेक्षा आहेत. वरिष्ठ गटातही ती आपल्या अनधिकृत विक्रमापेक्षा सरस कामगिरी करू शकते, असा त्यांना विश्वास आहे.

मात्र शिल्पाचं लक्ष्य केवळ राष्ट्रीय विक्रमापुरतं मर्यादित नाही. ३१ ऑक्टोबर ते १३ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत सेनेगलमधील डकार येथे होणाऱ्या समर यूथ ऑलिम्पिकमध्ये पदक जिंकणं हे तिचं तातडीचं लक्ष्य आहे. आणि अंतिम ध्येय? अर्थातच ऑलिम्पिक पदक!

शिल्पा म्हणते, “सध्या माझं पहिलं लक्ष्य यूथ ऑलिम्पिकमध्ये पोडियमवर स्थान मिळवणं आहे. माझं अंतिम लक्ष्य ऑलिम्पिक पदक जिंकणं आहे. मी जिंकेन ते ऑलिम्पिक पदक नीरज चोप्राला समर्पित करेन.”

गुमल्याच्या मातीतून सुरू झालेला हा प्रवास आता ऑलिम्पिकच्या स्वप्नापर्यंत पोहोचला आहे. नीरज चोप्राने दिलेल्या प्रेरणेची ही नवी ज्योत किती दूर जाते, याकडे संपूर्ण देशाचं लक्ष असेल.