यापूर्वीच्या परीक्षेभोवती निर्माण झालेल्या वादानंतर राष्ट्रीय परीक्षा संस्था (NTA) रविवार, २१ जून २०२६ रोजी होत असून पुनर्परीक्षेसाठी अभूतपूर्व सुरक्षा व्यवस्था लागू करण्यात आली आहे. या परीक्षेला २२ लाखांहून अधिक विद्यार्थी बसणार आहेत.
प्रमुख सुरक्षा उपाययोजना
५४४० परीक्षा केंद्रांमध्ये १३.८ लाख सीसीटीव्ही कॅमेरे बसविण्यात आले आहेत, ज्याद्वारे सतत देखरेख ठेवली जाणार आहे. सीसीटीव्ही फीडचे रिअल-टाइम विश्लेषण करून संशयास्पद हालचाली ओळखण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित निरीक्षण प्रणाली वापरली जात आहे.
तोतयेगिरी (इम्पर्सोनेशन) रोखण्यासाठी उमेदवारांची बायोमेट्रिक पडताळणी करण्याची व्यवस्था करण्यात आली. अनधिकृत इलेक्ट्रॉनिक संपर्क रोखण्यासाठी सिग्नल जॅमर तैनात करण्यात आले आहेत.
परीक्षा केंद्रांवर कडक तपासणी (फ्रिस्किंग) आणि बहुस्तरीय सुरक्षा तपासण्या लागू करण्यात आल्या आहेत. अफवा, बनावट प्रश्नपत्रिका फुटीच्या दाव्यांवर आणि संशयास्पद ऑनलाइन हालचालींवर लक्ष ठेवण्यासाठी सायबर देखरेख आणि गुप्तचर निरीक्षण वाढविण्यात आले आहे.
संवेदनशील ठिकाणी गोपनीय परीक्षा साहित्य सुरक्षितपणे पोहोचविण्यासाठी भारतीय हवाई दलाची मदत घेण्यात आली आहे.
प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरपत्रिकांच्या सुरक्षित वाहतूक व हाताळणीसाठी विशेष सुरक्षा पथके आणि मोठ्या प्रमाणावर पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.
हे ही वाचा:
प्रगतीचा मार्ग- ६७ लाख किलोमीटर
भविष्यवाणीही खरी, मोरोक्कोचाही विजय; नोरा फतेहीचा जल्लोष
‘परिबोर्तन’ची नवी पहाट! बंगालच्या हवेत बदलाची झुळूक
टेलिग्रामवरील तात्पुरती बंदी
खोट्या माहितीचा प्रसार आणि प्रश्नपत्रिका फुटीबाबतच्या बनावट दाव्यांना आळा घालण्यासाठी प्रशासनाने 22 जूनपर्यंत भारतभर टेलिग्रामवरील प्रवेश तात्पुरता बंद केला आहे. ही कारवाई परीक्षेच्या व्यापक सुरक्षा आराखड्याचा एक भाग आहे.
सरकारचे आश्वासन
केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांनी सांगितले की, यापूर्वीच्या परीक्षेत निर्माण झालेल्या समस्या आणि वाद पुन्हा उद्भवू नयेत यासाठी कठोर उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत. राज्य सरकारांनीही विद्यार्थी आणि पालकांना परीक्षा निष्पक्ष, पारदर्शक आणि सुरळीत पद्धतीने पार पडेल, असे आश्वासन दिले आहे.
विविध राज्यांतील समन्वय
खालील राज्यांमध्ये शिक्षण विभाग, जिल्हा प्रशासन आणि पोलीस यंत्रणांमध्ये विशेष समन्वय साधण्यात आला आहे:
उत्तर प्रदेश, दिल्ली, कर्नाटक, गुजरात, त्रिपुरा, हिमच प्रदेश याठिकाणी परीक्षा सुरळीत आणि सुरक्षितपणे पार पडावी यासाठी विशेष तयारी करण्यात आली.
उमेदवार आणि पालकांसाठी विशेष व्यवस्था
उन्हाचा त्रास लक्षात घेऊन उमेदवार आणि त्यांच्या पालकांसाठी विशेष सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.
दिल्लीतील ९७ परीक्षा केंद्रांवर शीतकरण कक्ष (कूलिंग झोन) तयार करण्यात आले आहेत. पिण्याचे पाणी, ओआरएस, लिंबूपाणी, बसण्याची व्यवस्था, प्रथमोपचार आणि वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
वैध प्रवेशपत्र दाखविल्यास NEET उमेदवारांना DTC बसमधून मोफत प्रवास करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे.
अनेक राज्यांमध्ये रेल्वे स्थानके आणि बस स्थानकांवर मदत केंद्रे, आपत्कालीन वैद्यकीय सुविधा, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था आणि वाहतूक सहाय्य उपलब्ध करण्यात आले आहे.
एकूण चित्र
NEET-UG 2026 पुनर्परीक्षा ही भारतातील कोणत्याही राष्ट्रीय प्रवेश परीक्षेसाठी आजवर राबविण्यात आलेल्या सर्वात व्यापक सुरक्षा व्यवस्थांपैकी एक मानली जात आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित देखरेख, बायोमेट्रिक पडताळणी, सायबर निरीक्षण, सिग्नल जॅमर आणि मोठ्या प्रमाणावरील पोलीस बंदोबस्त यांच्या माध्यमातून परीक्षेची विश्वासार्हता पुन्हा प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.