दिल्लीतील लाल किल्ल्याजवळ झालेल्या भयंकर स्फोटाचा सूत्रधार डॉ. उमर उन नबी असल्याचे डीएनए चाचणीतून पुष्टी झाली आहे. जम्मू-काश्मीरमधील हा वैद्यकीय व्यावसायिक स्फोटात ठार झाला होता, आणि त्याचे शरीर पूर्णपणे छिन्नविच्छिन्न झाल्याने सुरुवातीला त्याची ओळख पटवता आली नव्हती.
१० नोव्हेंबर रोजी झालेल्या या भीषण स्फोटात किमान १२ जणांचा मृत्यू झाला आणि अनेकजण जखमी झाले. ऐतिहासिक स्मारकाजवळील गजबजलेल्या रस्त्यावर झालेल्या या स्फोटाच्या तीव्रतेमुळे दुकाने उद्ध्वस्त झाली आणि जुनी दिल्ली परिसरात प्रचंड घबराट पसरली.
कार कशी सापडली
चौकशीत सुरुवातीपासूनच संशय होता की स्फोटक कार डॉ. उमर यानेच विकत घेतली होती. त्यांनी स्फोटाच्या ११ दिवस आधी पांढऱ्या रंगाची हुंडाई i20 विकत घेतली होती. पुलवामा जिल्ह्यातील त्याच्या कुटुंबाकडून डीएनए नमुने घेऊन कारमधील मानवी अवशेषांशी जुळवण्यात आले आणि त्यामुळे उमरच स्फोटक वाहन चालवत होता हे निश्चित झाले.
दहशतवादी जाळ्याचा उलगडा
अधिकाऱ्यांनी उमरचा संबंध जैश-ए-मोहम्मद (JeM) या संघटनेच्या लॉजिस्टिक नेटवर्कशी जोडला आहे, जे फरीदाबाद, लखनौ आणि दक्षिण काश्मीरमध्ये कार्यरत होते. या नेटवर्कमध्ये ९ ते १० सदस्य असल्याचा अंदाज असून, त्यापैकी ५ ते ६ जण डॉक्टर होते. हे डॉक्टर त्यांच्या वैद्यकीय ओळखपत्रांचा वापर करून स्फोटके बनवण्यासाठी लागणारे रसायने मिळवत होते.
डॉक्टर, बनावट ओळखी आणि अतिरेकी संबंध
पोलीस सांगतात की उमर ९ नोव्हेंबरपासून बेपत्ता होता — फरीदाबादमधील गोदामातून २९०० किलो अमोनियम नायट्रेट जप्त झाल्यानंतरच्या दुसऱ्याच दिवशी. त्याने धौज गावाजवळ लपण्यास गेले, आणि ५ मोबाईल फोन बंद केले, तसेच ३० ऑक्टोबरपासून विद्यापीठातील आपली जबाबदारी टाळली.
डॉ. शाहीन शाहिदची भूमिका
फरीदाबादमधून अटक केलेल्या डॉ. शाहीन शाहिद हिच्यावर जैश-ए-मोहम्मदच्या महिला शाखा “जमात-उल-मोमिनीन” चे नेतृत्व केल्याचा आरोप आहे. तिच्या सोबत डॉ. मुझम्मिल अहमद गनी आणि डॉ. ताजमुल अहमद मलिक यांना देखील चौकशीसाठी ताब्यात घेण्यात आले आहे.
दक्षिण काश्मीरमध्येही छापे मारण्यात आले आहेत, विशेषतः जमात-ए-इस्लामी कार्यकर्त्यांच्या घरांवर, कारण मौलवी इरफान नावाच्या व्यक्तीवर या डॉक्टर तिघांना कट्टर बनवल्याचा संशय आहे.
शांत स्वभावाचा माणूस ते कट्टर दहशतवादी
पुलवामाच्या कोईल गावातील नातेवाईकांनी उमरबद्दल सांगितले की, “तो शांत, अंतर्मुख आणि वाचनप्रिय माणूस होता. क्वचितच बाहेर पडायचा.”
परंतु पोलिसांच्या मते, गेल्या काही महिन्यांत त्याच्या वर्तनात लक्षणीय बदल झाला. तो वारंवार फरीदाबाद आणि दिल्लीदरम्यान प्रवास करू लागला, आणि रामलीला मैदानाजवळील तसेच सुनेहरी मशिदीतील धार्मिक सभाना उपस्थित राहू लागला.
CCTV फुटेजनुसार, स्फोटाच्या दिवशी तो दुपारी ३ वाजता मशिदीजवळ पोहोचला आणि नंतर लाल किल्ल्याकडे गेला.
एक लाल रंगाची फोर्ड कार, जी त्याच्याच नावावर होती, फरीदाबादमधून जप्त करण्यात आली. त्यावर दिलेला दिल्लीचा पत्ता बनावट असल्याचे निष्पन्न झाले.
परदेशी संपर्क आणि ‘डॉक्टर मॉड्यूल’
चौकशीत आढळले की डॉ. उमर नबी आणि डॉ. मुझम्मिल गनी — जे फरीदाबादमधील दहशतवादी मॉड्यूलमध्ये सामील होते — त्यांनी तुर्कीला प्रवास केला होता.
असे मानले जाते की त्यांचे हँडलर्स तुर्कीमध्येच कार्यरत आहेत. या हँडलर्सनी “डॉक्टर मॉड्यूल” मधील सदस्यांना देशभर विखुरण्याचे आणि संभाव्य लक्ष्य ठिकाणे निवडण्याचे आदेश दिले.
पासपोर्ट नोंदीत दोन्ही डॉक्टरांचा तुर्की दौरा टेलिग्राम ग्रुपमध्ये सामील झाल्यानंतर लगेचच झाल्याचे आढळले.
सुरुवातीला त्यांनी दिवाळीच्या काळात गर्दीच्या ठिकाणी स्फोट घडवण्याची योजना आखली, परंतु ती पूर्ण होऊ शकली नाही.
चौकशीत उघड झाले की या मॉड्यूलचा कट्टरतेकडे कल दोन टेलिग्राम ग्रुप्समार्फत झाला, त्यापैकी एक जैश-ए-मोहम्मदचा पाकिस्तानी हँडलर उमर बिन खताब चालवत होता. अधिकाऱ्यांच्या मते, या गटाचा हेतू २००८ च्या मुंबई हल्ल्यांसारखा हल्ला घडवणे हा होता.
हे ही वाचा:
देवाभाऊ, महाराष्ट्रात एखादा स्फोट होण्यापूर्वी हे कराच…
बिहारमध्ये स्ट्रॉन्ग रूममध्ये तीन पातळ्यांची सुरक्षा
ट्रम्प यांचे नेतान्याहू यांना औपचारिक पत्र
विषारी वायूमुळे गुदमरून एकाचा मृत्यू, एकाची प्रकृती गंभीर
अनेक सुरक्षा संस्थांचा समन्वय
दरम्यान, दिल्ली पोलिसांची स्पेशल सेल, जम्मू-काश्मीर पोलिस आणि उत्तर प्रदेश एटीएस यांनी संयुक्त तपास सुरू ठेवला आहे. फरीदाबाद मॉड्यूलशी संबंधित इतर संशयितांचा शोध घेतला जात आहे आणि दिल्लीसह अनेक राज्यांमध्ये अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.
