एका वर्षासाठी पाठवलेले यान ११ वर्षे कार्यरत; ‘मेवेन’ मोहिमेचा प्रवास अखेर संपला

मंगळ ग्रहाच्या वातावरणाचा आणि त्यातील बदलांचा अभ्यास करणारे नासाचे पहिले मिशन, MAVEN (मार्स अॅटमॉस्फियर अँड व्होलाटाइल इव्होल्यूशन), अधिकृतपणे संपुष्टात आले आहे. गेल्या डिसेंबरमध्ये अंतराळयानाशी संपर्क तुटल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आल्याची माहिती नासाने दिली. नासाच्या माहितीनुसार, हे अंतराळयान १८ नोव्हेंबर २०१३ रोजी प्रक्षेपित करण्यात आले होते आणि २१ सप्टेंबर २०१४ रोजी ते मंगळाच्या कक्षेत दाखल झाले. सुरुवातीला केवळ एका वर्षासाठी नियोजित असलेले हे मिशन तब्बल ११ वर्षांहून अधिक काळ यशस्वीपणे कार्यरत राहिले.

वृत्तसंस्था शिन्हुआच्या अहवालानुसार, ६ डिसेंबर २०२५ रोजी मंगळाच्या मागील बाजूने प्रवास केल्यानंतर या अंतराळयानाचा सिग्नल अचानक बंद झाला आणि पृथ्वीशी त्याचा संपर्क तुटला. यानंतर नासाने फेब्रुवारीमध्ये चौकशी समिती स्थापन करून बिघाडाचे कारण आणि दुरुस्तीची शक्यता तपासली. मात्र, समितीने निष्कर्ष काढला की हे अंतराळयान आता दुरुस्त करणे शक्य नाही आणि ते वैज्ञानिक माहिती गोळा करण्याचे तसेच पृथ्वीवर पाठवण्याचे काम करू शकत नाही.

प्राथमिक तपासात असे आढळून आले की मंगळाच्या मागील बाजूने गेल्यानंतर अंतराळयान वेगाने फिरू लागले. त्यामुळे त्याची दिशा आणि कक्षा बिघडली व हळूहळू त्याच्या बॅटऱ्या पूर्णपणे संपल्या. ऊर्जा संपल्यामुळे संचार यंत्रणाही बंद पडली आणि पृथ्वीशी संपर्क साधणे अशक्य झाले. या बिघाडाचे नेमके कारण अद्याप स्पष्ट झालेले नसून, अंतिम अहवाल यावर्षाअखेरीस सादर होण्याची अपेक्षा आहे. नासाने आता हे मिशन अधिकृतपणे बंद करण्याची प्रक्रिया सुरू केली असून, या मोहिमेदरम्यान मिळालेला सर्व वैज्ञानिक डेटा संशोधक आणि अंतराळ संशोधन समुदायासाठी सुरक्षित ठेवला जात आहे.

हे ही वाचा:

चित्रपट निर्माते पहलाज निहलानी यांचे निधन

पुणे बनावट दारू प्रकरणातील आरोपीच्या घरावर बुलडोझर

पावसाच्या सरींसह मान्सूनचा श्रीगणेशा; केरळमध्ये आगमन

ट्रम्प यांना राजकीय धक्का; इराणविरोधी युद्ध थांबवण्याचा ठराव मंजूर

नासाच्या प्लॅनेटरी सायन्स विभागाच्या संचालिका Lori Glaze Prockter यांनी सांगितले की, “मेवेन मोहिमेने दिलेली वैज्ञानिक माहिती मंगळावर भविष्यात मानव पाठवण्यापूर्वी आवश्यक असलेल्या किरणोत्सर्ग संरक्षण आणि सुरक्षाविषयक उपाय समजून घेण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरली आहे.”