भारतीय सैन्य आपल्या तोफखाना क्षमतेला अधिक बळकटी देण्यासाठी मोठे पाऊल उचलण्याच्या तयारीत आहे. सुमारे २३,००० कोटी रुपयांच्या खर्चातून आणखी ३०० के-9 वज्र-टी स्वयंचलित तोफा खरेदी करण्याचा प्रस्ताव सैन्याने तयार केला आहे. माध्यमांच्या वृत्तानुसार, हा प्रस्ताव लवकरच संरक्षण खरेदी मंडळासमोर (DPB) मंजुरीसाठी ठेवला जाऊ शकतो. या प्रस्तावाला मंजुरी मिळाल्यास, भारतीय सैन्याच्या अलीकडच्या दशकांतील सर्वात मोठ्या तोफखाना खरेदी प्रकल्पांपैकी हा एक ठरेल. लांब पल्ल्यापर्यंत अचूक मारा करण्याची क्षमता वाढवण्याच्या सैन्याच्या धोरणाचा हा महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे.
अलीकडील जागतिक संघर्षांमधून मिळालेल्या अनुभवांचा भारतीय सैन्याच्या आधुनिकीकरण कार्यक्रमावरही परिणाम झाला आहे. आधुनिक युद्धांमध्ये दूरवरून अचूक हल्ले निर्णायक भूमिका बजावत असल्याने सैन्य आपल्या तोफखाना ताफ्याला अधिक प्रभावी आणि आधुनिक बनविण्यावर भर देत आहे.
के-9 वज्र-टी तोफांची अतिरिक्त गरज निर्माण होण्यामागे त्यांची यशस्वी कार्यक्षमता हे प्रमुख कारण मानले जात आहे. सुरुवातीला या स्वयंचलित तोफा मैदानी आणि वाळवंटी भागांसाठी खरेदी करण्यात आल्या होत्या. मात्र, नंतर त्यांची चीनसोबतच्या वास्तविक नियंत्रण रेषेजवळ (LAC) पूर्व लडाखमधील उंच पर्वतीय भागात तैनाती करण्यात आली आणि तेथेही त्यांची कामगिरी प्रभावी ठरली.
अहवालानुसार, सैन्य अधिकारी या प्रणालीकडे बहुउद्देशीय व्यासपीठ म्हणून पाहतात. ही प्रणाली वेगाने पुढे सरकणाऱ्या बख्तरबंद दलांना सातत्यपूर्ण अग्निसमर्थन देण्यास सक्षम आहे. लडाखमधील यशस्वी कामगिरीमुळे पश्चिम आणि उत्तर या दोन्ही सीमांवर तिच्या उपयुक्ततेबाबत सैन्याचा विश्वास अधिक दृढ झाला आहे.
सध्या भारतीय सैन्याकडे सुमारे १०० के-9 वज्र-टी तोफा आहेत. २०२४ मध्ये केंद्र सरकारने उत्तरेकडील सीमांवरील तोफखाना क्षमता वाढवण्यासाठी ७,६२९ कोटी रुपयांच्या खर्चातून आणखी १०० तोफांच्या दुसऱ्या तुकडीला मंजुरी दिली होती. आता प्रस्तावित ३०० नव्या तोफांच्या खरेदीमुळे सैन्याच्या स्वयंचलित तोफखाना ताफ्याचा आकार लक्षणीयरीत्या वाढणार असून भविष्यातील मोहिमांसाठी अधिक गतिमान सहाय्य व्यवस्था उभी राहणार आहे.
हे ही वाचा:
पीओकेमध्ये पाकिस्तानी लष्कराचे एमआय-17 हेलिकॉप्टर कोसळले
ममतांना नवा दणका; खासदार सुष्मीता देव यांनी सोडला पक्ष
पश्चिम आशियातील तणावाचा अमेरिकेला आर्थिक लाभ
पाकिस्तानचा अफगाणिस्तानवर हवाई हल्ला; १३ ठार
के-9 वज्र-टी ही 155 मिमी/52 कॅलिबरची ट्रॅक्ड स्वयंचलित हॉवित्झर तोफ आहे. ती लांब पल्ल्यापर्यंत अचूक अग्निसमर्थन देऊ शकते. तिचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ती वेगाने गोळीबार करून त्वरित स्थान बदलू शकते. त्यामुळे शत्रूच्या प्रतिहल्ल्याचा धोका कमी होतो आणि युद्धभूमीवरील हालचालींचा वेग कायम राहतो.
