१९ वर्षांनंतर तस्लीमा नसरीन पुन्हा कोलकात्यात

प्रसिद्ध बांगलादेशी लेखिका तस्लीमा नसरीन तब्बल १९ वर्षांनंतर पुन्हा कोलकात्याला भेट देणार आहेत. येत्या ७ ऑक्टोबरला त्या कोलकात्यात दाखल होणार असून, या दौऱ्यात कविता वाचन, साहित्यिक चर्चा आणि वाचकांशी प्रत्यक्ष संवाद असे विविध कार्यक्रम होणार आहेत. जवळपास दोन दशकांनंतर जुलैमध्ये त्यांनी कोलकात्याला भेट दिली होती. त्या भेटीनंतर आता पुन्हा लवकरच शहरात परतण्याची संधी मिळत असल्याबद्दल त्यांनी आनंद व्यक्त केला आहे. साहित्य, वाचक आणि जुन्या मित्रांमुळे कोलकाता आपल्याला आपलेपणाची भावना देणारे शहर असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.

कोलकात्यात पोहोचल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी महाजाती सदन येथे तस्लीमा नसरीन यांच्या कवितांचे वाचन होणार आहे. त्यांच्या कवितांवर आधारित गीतेही या कार्यक्रमात सादर केली जाणार आहेत. ‘शिकोल भांगर गोल्पो’ अर्थात ‘बंधने तोडण्याची कहाणी’ या कार्यक्रमात महिलांचे प्रेम, इच्छा, वेदना, संघर्ष आणि स्वतःच्या अटींवर जगण्याचा अधिकार यांसारख्या विषयांवर कविता आणि गाण्यांच्या माध्यमातून भाष्य केले जाणार आहे. त्यानंतर ११ ऑक्टोबर रोजी सॉल्ट लेक येथील बी.डी. ऑडिटोरियममध्ये ‘साहित्यातील शालीनता आणि अश्लीलतेच्या सीमा’ या विषयावर त्या संवाद साधणार आहेत. याच कार्यक्रमात त्यांच्या ‘जॅस्मिन’ या इंग्रजी बालपुस्तकाचे प्रकाशनही होणार आहे.

या भेटीदरम्यान तस्लीमा नसरीन यांनी वाचकांशी मुक्त संवाद साधण्याची इच्छा व्यक्त केली आहे. केवळ आपले साहित्य ऐकण्याऐवजी वाचकांनी प्रश्न विचारावेत, आपली मते मांडावीत आणि मतभेदही व्यक्त करावेत, असे आवाहन त्यांनी केले आहे. लेखन ही एकाकी प्रक्रिया असली तरी वाचकांना प्रत्यक्ष भेटल्यावर आपल्या शब्दांचा त्यांच्यावर झालेला परिणाम जाणवतो, असे त्यांनी सांगितले. १० ऑक्टोबर रोजी ईडन गार्डन्स येथे होणाऱ्या महालयाच्या कार्यक्रमाला उपस्थित राहण्याची त्यांची इच्छा आहे. वेळ मिळाल्यास कोलाघाट येथे जाऊन हिल्सा मासळीचा आस्वाद घेण्याबरोबरच ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांचे जन्मस्थान किंवा शरच्चंद्र चट्टोपाध्याय यांचे घर पाहण्याचीही त्यांची योजना आहे. जुन्या मित्रांना भेटून त्यांच्यासोबत वेळ घालवणे आणि नव्या आठवणी निर्माण करणे, हेही या कोलकाता दौऱ्याचे महत्त्वाचे उद्दिष्ट असल्याचे नसरीन यांनी सांगितले.