कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातील जबरदस्त तेजी आता ओसरत असल्याचे संकेत मिळू लागले आहेत. AI चिप्सच्या जोरावर गेल्या काही महिन्यांत विक्रमी उंची गाठणारा दक्षिण कोरियाचा शेअर बाजार आता मोठ्या घसरणीच्या विळख्यात सापडला आहे. दक्षिण कोरियाचा प्रमुख KOSPI निर्देशांक आपल्या सर्वोच्च पातळीवरून तब्बल २० टक्क्यांनी घसरला असून त्यामुळे तो अधिकृतपणे ‘बेअर मार्केट’मध्ये दाखल झाला आहे. एका दिवसातच निर्देशांकात ५ टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली, ज्यामुळे बाजारात मोठी खळबळ उडाली.
या घसरणीचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे AI आणि सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील शेअर्समध्ये झालेली मोठी नफा-वसुली. जगभरातील गुंतवणूकदारांनी गेल्या काही महिन्यांत AI कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी गुंतवणूक केली होती. त्यामुळे या कंपन्यांचे मूल्यांकन विक्रमी पातळीवर पोहोचले होते. मात्र आता अनेक गुंतवणूकदारांनी नफा सुरक्षित करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर शेअर्सची विक्री सुरू केल्याने संपूर्ण बाजारावर विक्रीचा दबाव वाढला आहे.
हे ही वाचा:
गुजरातवरून चरफडणाऱ्यांना चपराक, महाराष्ट्रात येणार नर्मदेचे १० टीएमसी पाणी
इराणवर अमेरिकेचा हल्ला; तेलाच्या किमती भडकल्या
“७०-८० वर्षांत डॉ. श्यामा प्रसाद मुखर्जींचा इतिहास पुसण्याचा प्रयत्न”
पाकिस्तानी मालवाहू विमानाचा कराचीजवळ रडारशी संपर्क तुटला
विशेष म्हणजे, जगातील सर्वात मोठ्या मेमरी चिप उत्पादक कंपन्यांपैकी एक असलेल्या Samsung Electronics ने विक्रमी नफ्याचा अंदाज जाहीर करूनही गुंतवणूकदारांचा विश्वास टिकवून ठेवता आला नाही. कंपनीने मजबूत आर्थिक कामगिरीचे संकेत दिले असतानाही तिच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली. त्याचबरोबर AI मेमरी चिप्ससाठी प्रसिद्ध असलेल्या SK Hynix च्या शेअर्समध्येही जोरदार विक्री झाली. या दोन्ही कंपन्यांचा KOSPI निर्देशांकात मोठा वाटा असल्याने संपूर्ण बाजाराला त्याचा मोठा फटका बसला.
बाजारातील घसरण इतकी तीव्र होती की दक्षिण कोरियाच्या शेअर बाजार नियामकांना काही काळासाठी व्होलॅटिलिटी कंट्रोल मेकॅनिझम लागू करावा लागला. परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर शेअर्सची विक्री केल्यामुळे बाजारातील घसरण आणखी वाढली. स्थानिक गुंतवणूकदारांमध्येही भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून सुरक्षित गुंतवणुकीकडे कल वाढताना दिसत आहे.
गेल्या वर्षभरात AI चिप्सची मागणी झपाट्याने वाढल्यामुळे दक्षिण कोरियातील चिप कंपन्यांच्या शेअर्सनी विक्रमी परतावा दिला होता. मात्र आता AI क्षेत्रातील वाढ अपेक्षेपेक्षा मंदावू शकते, अशी भीती बाजाराला वाटू लागली आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदार उच्च मूल्यांकन असलेल्या शेअर्समधून पैसे काढून तुलनेने सुरक्षित क्षेत्रांकडे वळत आहेत.
दक्षिण कोरियाच्या अर्थमंत्रालयाने परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवत असल्याचे स्पष्ट केले आहे. बाजारातील अस्थिरता कमी करण्यासाठी आवश्यक ती सर्व पावले उचलली जातील, असे सरकारने सांगितले आहे. मात्र जागतिक आर्थिक अनिश्चितता, व्याजदरांचा दबाव आणि AI क्षेत्रातील वाढीबाबत निर्माण झालेला संभ्रम यामुळे बाजारावरचा ताण अद्याप कायम आहे.
विश्लेषकांच्या मते, AI आणि सेमीकंडक्टर उद्योगाचा दीर्घकालीन विकास अजूनही मजबूत आहे. मात्र गेल्या काही महिन्यांत झालेल्या प्रचंड तेजीमुळे शेअर्सचे मूल्यांकन खूपच वाढले होते. त्यामुळे सध्या सुरू असलेली घसरण ही मोठ्या प्रमाणावरील करेक्शन मानली जात आहे. आगामी तिमाही निकाल, AI चिप्सची जागतिक मागणी आणि परदेशी गुंतवणूकदारांचा कल यावर पुढील काही आठवड्यांत दक्षिण कोरियाच्या बाजाराची दिशा ठरणार आहे. तसेच या घडामोडींचा परिणाम अमेरिका, जपानसह आशियातील इतर प्रमुख शेअर बाजारांवरही दिसून येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.