जागतिक बाजारातील घडामोडींचा थेट परिणाम भारतीय सराफा बाजारावर दिसून येत असून १९ जून २०२६ रोजी सोने आणि चांदीच्या दरांमध्ये मोठी घसरण नोंदवली गेली आहे. अनेक महिन्यांपासून उच्चांकावर असलेल्या मौल्यवान धातूंच्या किमती अचानक खाली आल्याने ग्राहक, गुंतवणूकदार आणि ज्वेलर्स यांच्यात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. विशेषतः चांदीच्या दरात तब्बल ₹६,८६७ प्रति किलोची घसरण झाली असून सोन्याचाही भाव सुमारे ₹२,५०० प्रति १० ग्रॅमने कमी झाला आहे.
सराफा बाजारातील ताज्या आकडेवारीनुसार १० ग्रॅम सोन्याची किंमत ₹१,४७,१५० पर्यंत खाली आली आहे. एका दिवसात सुमारे १.६८ टक्क्यांची घसरण झाल्यामुळे सोन्याच्या खरेदीचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. दुसरीकडे चांदीचा दर ₹२,३२,३३० प्रति किलोपर्यंत खाली आला असून त्यात जवळपास २.६७ टक्क्यांची घसरण झाली आहे.
हे ही वाचा:
“पाकिस्तान दहशतवादाचा निर्यातदार”
साडेतीन महिन्यांचा अडथळा संपला! होर्मुझ ओलांडून भारतात पोहोचले एलएनजी जहाज
पाकिस्तानातील गुरुद्वारात शीख दाम्पत्याच्या हत्या प्रकरणी मुख्य संशयिताला अटक
मान्सूनची वाटचाल ठप्प! एल निनोच नव्हे, ‘हे’ घटकही रोखतायत पावसाचा मार्ग
केवळ किरकोळ बाजारातच नव्हे तर मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वरही मोठी विक्री दिसून आली. ऑगस्ट डिलिव्हरीसाठी असलेल्या सोन्याच्या फ्युचर्स कराराचा भाव सुमारे ₹२,४९२ ने घसरून ₹१,४६,८१७ वर आला. तर जुलै डिलिव्हरीच्या चांदीच्या करारामध्ये २.७५ टक्क्यांची घसरण होत भाव ₹२,३१,०५० प्रति किलोपर्यंत खाली आला.
तज्ज्ञांच्या मते या घसरणीमागे प्रमुख कारण म्हणजे जागतिक स्तरावरील सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी कमी होणे. अलीकडील अमेरिका-इराण संबंधांमध्ये निर्माण झालेली सकारात्मक परिस्थिती आणि भू-राजकीय तणावात आलेली घट यामुळे गुंतवणूकदारांनी सोने-चांदीसारख्या सुरक्षित मालमत्तांमधून पैसा काढण्यास सुरुवात केली. याचा थेट परिणाम मौल्यवान धातूंच्या किमतींवर झाला.
याशिवाय अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर स्थिर ठेवले असले तरी भविष्यातील धोरणांबाबत दिलेल्या संकेतांमुळे डॉलर मजबूत झाला आहे. अमेरिकन बाँड यिल्डमध्ये वाढ झाल्याने गुंतवणूकदारांचे लक्ष पुन्हा व्याज देणाऱ्या मालमत्तांकडे वळले. परिणामी सोने आणि चांदीवरील गुंतवणूक कमी झाली.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही परिस्थिती सारखीच आहे. COMEX वर सोन्याच्या दरात १ टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली असून चांदीच्या दरात जवळपास ३ टक्क्यांची घसरण दिसून आली आहे. जागतिक बाजारातील या विक्रीच्या दबावामुळे भारतीय बाजारालाही मोठा फटका बसला आहे.
दरम्यान, या घसरणीकडे अनेक गुंतवणूकदार संभाव्य खरेदीची संधी म्हणून पाहत आहेत. गेल्या काही महिन्यांतील विक्रमी दरांमुळे अनेक ग्राहकांनी खरेदी पुढे ढकलली होती. आता दर खाली आल्यामुळे दागिने खरेदी, लग्नसराईची तयारी किंवा दीर्घकालीन गुंतवणूक यासाठी ग्राहकांचा कल वाढू शकतो. मात्र बाजारातील अस्थिरता कायम असल्याने तज्ज्ञ सावधगिरीचा सल्ला देत आहेत.
विशेष म्हणजे मागील काही आठवड्यांपासून सोने-चांदीच्या किमतींमध्ये सातत्याने चढ-उतार सुरू आहेत. भू-राजकीय तणाव, डॉलर इंडेक्स, अमेरिकेची आर्थिक धोरणे आणि जागतिक गुंतवणूकदारांचा कल या सर्व घटकांचा या बाजारावर परिणाम होत आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांतही किमतींमध्ये मोठी अस्थिरता राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
एकूणच, १९ जून २०२६ रोजी सोन्या-चांदीच्या बाजारात झालेली ही मोठी घसरण ग्राहकांसाठी दिलासादायक ठरली असली तरी गुंतवणूकदारांसाठी ती जागतिक आर्थिक परिस्थितीतील बदलांचा महत्त्वाचा संकेत मानली जात आहे. आगामी काळात अमेरिकन आर्थिक धोरणे, जागतिक तणावाची स्थिती आणि डॉलरची दिशा यावर सोन्या-चांदीचे भाव मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहतील.