सुरक्षित गुंतवणुकीचा पर्याय मानल्या जाणाऱ्या सोने आणि चांदीच्या बाजारात मोठी घसरण सुरूच असून, जून महिन्याच्या अखेरीस दोन्ही मौल्यवान धातू सलग चौथ्या महिन्यात मासिक घसरण नोंदवण्याच्या मार्गावर आहेत. त्यामुळे गेल्या काही महिन्यांपासून विक्रमी उच्चांक गाठणाऱ्या सोन्याची चमक आता फिकी पडू लागली आहे. जागतिक बाजारातील बदलते आर्थिक वातावरण, अमेरिकेतील व्याजदर वाढीची शक्यता आणि मजबूत होत असलेला डॉलर यामुळे सराफा बाजारावर विक्रीचा दबाव कायम आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारात स्पॉट गोल्डचा भाव ०.२ टक्क्यांच्या वाढीसह ४,०२६.१७ डॉलर प्रति औंस इतका असला, तरी जून महिन्यात सोन्याने तब्बल ११.२ टक्क्यांची घसरण नोंदवली आहे. ही केवळ सलग चौथी मासिक घसरण नसून २०१३ नंतरची सर्वात मोठी तिमाही घसरण ठरणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत. अमेरिकन गोल्ड फ्युचर्स ४,०४०.६० डॉलर प्रति औंस या पातळीवर व्यवहार करत होते.
हे ही वाचा:
अहिर शिंदेंकडे आले, आदित्य ठाकरेंचा पराभव निश्चित
टोमॅटो-कांद्याने वाढवली महागाईची धास्ती
दहशतवादी संघटनांसाठी स्थानिक नेटवर्क म्हणून काम करणारा हाजी लतीफ जेरबंद
युक्रेनच्या ड्रोन हल्ल्यांनी रशियाला इंधन संकटात ढकलले
देशांतर्गत बाजारातही या घसरणीचे पडसाद स्पष्टपणे उमटले आहेत. मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंज (MCX) वर सोन्याच्या फ्युचर्समध्ये १ टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली असून, सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम सुमारे १,८०० रुपयांनी घसरून १.४३ लाख रुपयांच्या आसपास पोहोचला आहे. त्याचवेळी चांदीचाही भाव प्रति किलो २.२१ लाख रुपयांच्या खाली घसरला आहे. त्यामुळे अल्पावधीत नफा कमावण्याच्या उद्देशाने गुंतवणूक करणाऱ्यांना मोठा फटका बसला आहे.
बाजार विश्लेषकांच्या मते, अमेरिकेतील महागाई अद्याप अपेक्षेपेक्षा जास्त असल्याने २०२६ मध्ये फेडरल रिझर्व्हकडून आणखी तीन वेळा व्याजदर वाढवले जाण्याची शक्यता बाजार गृहीत धरत आहे. सप्टेंबरमध्येच व्याजदर वाढण्याची शक्यता ६४ टक्के असल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. व्याजदर वाढल्यास डॉलर आणखी मजबूत होतो आणि व्याज न देणाऱ्या सोन्याची मागणी कमी होते. त्यामुळे गुंतवणूकदारांचा कल आता रोखे आणि इतर व्याज देणाऱ्या गुंतवणूक पर्यायांकडे वळताना दिसत आहे.
काही आठवड्यांपूर्वी पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळे सोन्याला सुरक्षित गुंतवणुकीचा आधार मिळाला होता. मात्र तणाव कमी होताच बाजारातील जोखीम घेण्याची तयारी वाढली आणि सोन्यातील गुंतवणूक कमी झाली. परिणामी सोन्या-चांदीच्या किमतींवर सातत्याने दबाव निर्माण झाला. याच कारणामुळे भारतासह जगभरातील सराफा बाजारात खरेदीचा वेग मंदावल्याचे चित्र आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, सध्याची घसरण ही दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी संधी असू शकते. मात्र अमेरिकेतील रोजगाराचे आकडे, महागाईचा दर, फेडरल रिझर्व्हचा पुढील निर्णय आणि डॉलरची दिशा यावर पुढील काळातील सोन्या-चांदीच्या किमती अवलंबून राहतील. त्यामुळे घाईघाईने मोठी गुंतवणूक करण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल, असा सल्ला बाजार तज्ज्ञांनी दिला आहे.