भारत-युरेशियन व्यापार कराराच्या चर्चेला वेग

भारत आणि युरेशियन इकॉनॉमिक युनियन (EAEU) यांच्यातील प्रस्तावित व्यापार कराराच्या चर्चेला वेग देण्यासाठी केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योगमंत्री पीयूष गोयल गुरुवारी रशियाचे व्यापार आणि उद्योगमंत्री अँटोन अलिखानोव्ह तसेच युरेशियन इकॉनॉमिक कमिशनचे व्यापारमंत्री आंद्रेई स्लेपनेव्ह यांची भेट घेणार आहेत. ब्रिक्स बैठकीच्या पार्श्वभूमीवर होणाऱ्या या भेटीत भारत-EAEU व्यापार कराराच्या पुढील टप्प्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. भारत आणि EAEU यांच्यातील चर्चेला आता महत्त्वाची गती मिळाली असून, हा करार अंतिम करण्याच्या दिशेने दोन्ही बाजूंनी प्रयत्न सुरू आहेत. EAEUमध्ये रशिया, आर्मेनिया, बेलारूस, कझाकस्तान आणि किर्गिझस्तान या देशांचा समावेश आहे. या व्यापार करारासाठी आवश्यक असलेल्या ‘टर्म्स ऑफ रेफरन्स’वर २० ऑगस्ट २०२५ रोजी स्वाक्षऱ्या झाल्या होत्या.
हे ही वाचा:
१३ वर्षांपासून फरार आरोपी हरनेक सिंहचे अमेरिकेतून प्रत्यार्पण

मुंबई विमानतळाजवळील अनधिकृत मशिदीवर चालणार बुलडोझर

भारतासाठी या कराराचे महत्त्व मोठे आहे. देशाच्या निर्यातीसाठी नवीन बाजारपेठा उपलब्ध करून देणे आणि काही देशांसोबत वाढत असलेली व्यापार तूट कमी करणे हा सरकारचा प्रमुख उद्देश आहे. भारत आणि रशियाने २०३० पर्यंत द्विपक्षीय व्यापार सुमारे १०० अब्ज डॉलरपर्यंत नेण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. यासाठी उत्पादन, गुंतवणूक, तंत्रज्ञान, लॉजिस्टिक्स, स्थानिकीकरण आणि औद्योगिक क्लस्टर यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढविण्यावरही भर दिला जात आहे.

दरम्यान, ब्रिक्स देशांसोबत भारताचा व्यापार गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणात वाढला असला तरी आयातीच्या तुलनेत निर्यात कमी राहिल्याने व्यापार तूट वाढली आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये ब्रिक्सच्या दहा देशांसोबत भारताची व्यापार तूट २२६.१ अब्ज डॉलरवर पोहोचली, जी २०२०-२१ मध्ये ७४.५ अब्ज डॉलर होती. त्यामुळे निर्यातीचे विविधीकरण करून भारतीय उद्योग, लघु-मध्यम उद्योग, शेतकरी आणि मत्स्यव्यवसायाला नव्या बाजारपेठा उपलब्ध करून देण्यासाठी EAEUसोबतचा व्यापार करार महत्त्वाचा ठरणार आहे.