भारताच्या सोन्याच्या इतिहासात नवे पर्व सुरू होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. आंध्र प्रदेशातील कुर्नूल जिल्ह्यातील जोन्नगिरी परिसरात तब्बल ५० टन सोन्याचा साठा आढळल्याने देशाच्या खाण उद्योगात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या साठ्याची अंदाजे किंमत सुमारे ₹९,००० कोटी असल्याचे सांगितले जात असून, हा प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित झाल्यास आंध्र प्रदेश देशातील सर्वात मोठे सोने उत्पादक राज्य बनू शकते.
सध्या भारत हा जगातील सर्वाधिक सोने खरेदी करणाऱ्या देशांपैकी एक आहे. दरवर्षी शेकडो टन सोन्याची आयात केली जाते. त्यामुळे परकीय चलनाचा मोठा खर्च होतो. मात्र जोन्नगिरीमध्ये सापडलेल्या या सुवर्णसाठ्यामुळे भारताला देशांतर्गत सोन्याचे उत्पादन वाढवण्याची मोठी संधी मिळाली आहे. विशेष म्हणजे हा प्रकल्प स्वातंत्र्यानंतरचा भारतातील पहिला मोठा खासगी क्षेत्रातील सुवर्णखनन प्रकल्प मानला जात आहे.
हे ही वाचा:
“बिन लादेनला आश्रय देणारा पाकिस्तान मध्यस्थ कसा?”
‘काँग्रेसलाही विश्वास आहे की, काम करून दाखवतील ते मोदीच!’
मुंबईत पुनर्विकासाचा मेगा प्लॅन!
दुर्मिळ खनिजांसाठी भारताची मोठी रणनीती
जोन्नगिरी परिसरात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने उत्खनन सुरू असून आतापर्यंत झालेल्या सर्वेक्षणात ५० टन सोन्याचा साठा असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मात्र तज्ज्ञांच्या मते, हा शोध केवळ सुरुवात असू शकते. कारण संपूर्ण क्षेत्राचे संशोधन अद्याप पूर्ण झालेले नाही. पुढील काळात आणखी मोठ्या प्रमाणात सोन्याचे साठे सापडण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
या प्रकल्पात शेकडो कोटी रुपयांची गुंतवणूक करण्यात आली आहे. खाण सुरू झाल्यानंतर दरवर्षी मोठ्या प्रमाणात सोन्याचे उत्पादन होण्याची अपेक्षा आहे. त्यामुळे केवळ देशाच्या खाण उद्योगालाच नव्हे तर स्थानिक अर्थव्यवस्थेलाही मोठी चालना मिळणार आहे. हजारो रोजगार निर्माण होतील, रस्ते, वीज, पाणी आणि इतर पायाभूत सुविधांचा विकास होईल. परिणामी कुर्नूल आणि आसपासच्या भागाच्या आर्थिक विकासाला वेग मिळेल.
जागतिक स्तरावर सोन्याच्या किमती सातत्याने उच्चांक गाठत असताना भारतात सापडलेला हा सुवर्णसाठा अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. देशातील वाढती मागणी आणि आयातीवरील अवलंबित्व लक्षात घेता जोन्नगिरी खाण भारतासाठी ‘गेमचेंजर’ ठरू शकते. यामुळे आयातीचा काही भार कमी होण्यास मदत होईल आणि देशाच्या खनिज संपत्तीत मोठी भर पडेल.
विशेष म्हणजे, आंध्र प्रदेशात यापूर्वीही काही भागांत सोन्याचे अंश आढळले होते. मात्र जोन्नगिरीतील साठा हा व्यावसायिकदृष्ट्या फायदेशीर आणि मोठ्या प्रमाणावर उत्पादनक्षम असल्याचे मानले जात आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदार, खाण कंपन्या आणि उद्योग क्षेत्राचे लक्ष आता या प्रकल्पाकडे लागले आहे.
देशाच्या आर्थिक विकासात खाण उद्योगाची भूमिका अधिक महत्त्वाची होत असताना जोन्नगिरीतील हा सुवर्णखजिना भारतासाठी नवी संधी घेऊन आला आहे. जर हा प्रकल्प अपेक्षेप्रमाणे यशस्वी झाला, तर भविष्यात भारत केवळ सोन्याचा मोठा ग्राहक राहणार नाही, तर जागतिक सुवर्ण उत्पादन क्षेत्रातही आपली वेगळी ओळख निर्माण करू शकेल. आंध्र प्रदेशच्या भूमीत सापडलेला हा सोन्याचा खजिना आता देशाच्या आर्थिक भवितव्याला नवी झळाळी देण्यास सज्ज झाला आहे.







