भारत आणि अमेरिका यांच्यात प्रस्तावित अंतरिम व्यापार करारासंदर्भात महत्त्वाची घडामोड घडली असून दोन्ही देशांच्या मुख्य वाटाघाटीकारांची नियोजित बैठक पुढे ढकलण्यात आली आहे. हा निर्णय दोन्ही बाजूंनी परस्पर संमतीने घेतल्याचे अधिकृत सूत्रांनी स्पष्ट केले आहे. ही बैठक वॉशिंग्टन येथे होणार होती आणि त्यात कराराच्या मसुद्याला अंतिम स्वरूप देण्याचा उद्देश होता. मात्र काही प्रलंबित मुद्द्यांमुळे आणि तांत्रिक चर्चेची आवश्यकता लक्षात घेऊन बैठकीची तारीख बदलण्यात आली आहे.
या अंतरिम कराराद्वारे दोन्ही देशांमध्ये व्यापार सुलभ करणे, आयात-निर्यात शुल्कात काही प्रमाणात कपात करणे आणि विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये बाजारपेठ खुली करणे असा व्यापक हेतू आहे. भारताच्या वतीने वाणिज्य मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकारी या चर्चेचे नेतृत्व करणार होते, तर अमेरिकेकडूनही व्यापार विभागाचे वरिष्ठ प्रतिनिधी सहभागी होणार होते. या बैठकीत शेती उत्पादने, औद्योगिक वस्तू, औषधनिर्मिती, तंत्रज्ञान आणि सेवा क्षेत्रातील अडथळ्यांवर सविस्तर चर्चा अपेक्षित होती.
हे ही वाचा:
लग्नाच्या आदल्या दिवशी दोन सख्ख्या बहिणींची आत्महत्या
अहमदाबादमध्ये विवाह सोहळ्यात रामाचे भजन लावल्यावरून मुस्लिम समुदायाकडून तोडफोड
२६/११चा तो प्रसंग शूट केल्यावर ‘धुरंधर’ कलाकार अक्षय खन्ना, अर्जुन रामपाल रडू लागले!
आठवड्याच्या शेवटी सोन्या-चांदीत तेजी
सूत्रांच्या माहितीनुसार, दोन्ही देशांमध्ये काही महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर अजूनही सखोल चर्चा आवश्यक आहे. विशेषतः टॅरिफ दरांमध्ये कपात, बाजारपेठ प्रवेश आणि काही संवेदनशील उत्पादनांवरील शुल्क संरचना या बाबतीत दोन्ही बाजूंनी आपापल्या भूमिका स्पष्ट केल्या आहेत. त्यामुळे अंतिम सहमतीपूर्वी अधिक समन्वयाची गरज भासल्याचे सांगितले जात आहे. बैठकीचे पुनर्नियोजन लवकरच जाहीर केले जाईल, असेही अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील व्यापार संबंध गेल्या काही वर्षांत सातत्याने वाढले आहेत. अमेरिका ही भारताची सर्वात मोठ्या व्यापार भागीदारांपैकी एक आहे. द्विपक्षीय व्यापार शेकडो अब्ज डॉलर्सच्या पातळीवर पोहोचला असून दोन्ही देश २० अब्ज डॉलर्सपेक्षा अधिक वाढीचे लक्ष्य ठेवून पुढे जात आहेत. या पार्श्वभूमीवर अंतरिम व्यापार कराराला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. हा करार भविष्यातील व्यापक मुक्त व्यापार करारासाठी पाया घालणारा ठरू शकतो.
तज्ञांच्या मते, बैठकीचे पुढे ढकलणे ही नकारात्मक बाब नसून अधिक परिपक्व आणि संतुलित करारासाठी वेळ घेण्याची प्रक्रिया आहे. जागतिक आर्थिक परिस्थिती, अमेरिकेतील अलीकडील व्यापार धोरणातील बदल आणि दोन्ही देशांच्या अंतर्गत प्राधान्यक्रमांचा विचार करूनच अंतिम निर्णय घेतला जाईल. भारतासाठी निर्यात वाढवणे आणि उत्पादन क्षेत्राला चालना देणे हे महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे, तर अमेरिकेसाठी बाजारपेठ प्रवेश आणि व्यापार संतुलन महत्त्वाचे आहे.
एकूणच, भारत-अमेरिका अंतरिम व्यापार कराराच्या दिशेने वाटचाल सुरू असून तांत्रिक कारणांमुळे बैठक पुढे ढकलण्यात आली असली तरी चर्चा थांबलेली नाही. लवकरच नव्या तारखा जाहीर होतील आणि दोन्ही देश परस्पर सहमतीने करार अंतिम करण्यासाठी प्रयत्नशील राहतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.







