परकीय चलन साठ्यात वाढ; भारताची आर्थिक ताकद अधिक भक्कम

भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी दिलासादायक आणि सकारात्मक संकेत देणारी बातमी समोर आली आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) जाहीर केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, देशाच्या परकीय चलन साठ्यात (Forex Reserves) ९३८ दशलक्ष डॉलरची वाढ झाली असून तो आता ६८२.३२ अब्ज डॉलरवर पोहोचला आहे. जागतिक स्तरावर आर्थिक अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव आणि चलनबाजारातील अस्थिरता कायम असतानाही भारताचा परकीय चलन साठा मजबूत राहिल्याने देशाच्या आर्थिक स्थैर्यावर पुन्हा एकदा शिक्कामोर्तब झाले आहे.

मागील आठवड्यात परकीय चलन साठ्यात मोठी घट नोंदवली गेली होती. मात्र त्यानंतर झालेली ही वाढ भारतीय अर्थव्यवस्थेची लवचिकता आणि मजबूत आर्थिक पाया अधोरेखित करणारी ठरली आहे. RBI च्या माहितीनुसार, या वाढीमागे विदेशी चलन मालमत्तेतील (Foreign Currency Assets) वाढ हे प्रमुख कारण आहे. विदेशी चलन मालमत्ता सुमारे ३.१२ अब्ज डॉलरने वाढून ५४६.१५ अब्ज डॉलरवर पोहोचली आहे. देशाच्या एकूण परकीय चलन साठ्यात या घटकाचा सर्वाधिक वाटा असतो. डॉलरसोबतच युरो, पाउंड आणि येनसारख्या प्रमुख जागतिक चलनांमधील गुंतवणुकीचाही यात समावेश असतो.
हे ही वाचा:
भारत-अमेरिका व्यापार कराराच्या दिशेने मोठी झेप

दिल्ली अग्निकांड प्रकरणात स्वयंपाकी दोषी? केली अटक

दक्षिण २४ परगणा बॉम्बस्फोट प्रकरणी तृणमूलचे शौकत मोल्ला अटकेत
दुसरीकडे, सोन्याच्या साठ्याच्या मूल्यामध्ये काहीशी घट झाली आहे. जागतिक बाजारातील किंमतीतील चढ-उतारामुळे भारताच्या सोन्याच्या साठ्याचे मूल्य २.१९ अब्ज डॉलरने कमी होऊन ११२.६ अब्ज डॉलरवर आले आहे. मात्र विदेशी चलन मालमत्तेतील वाढीमुळे एकूण परकीय चलन साठा वाढण्यास मदत झाली.

विशेष आहरण हक्क (SDR) जवळपास १८.७५ अब्ज डॉलरवर स्थिर राहिले आहेत, तर आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीतील (IMF) भारताची राखीव स्थिती किंचित वाढून ४.८३ अब्ज डॉलरवर पोहोचली आहे. हे आकडे भारताची जागतिक आर्थिक व्यवस्थेतील मजबूत स्थिती दर्शवतात.

यावर्षी फेब्रुवारी महिन्यात भारताचा परकीय चलन साठा विक्रमी ७२८.४९ अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचला होता. त्यानंतर जागतिक बाजारातील अस्थिरता, डॉलरची वाढती ताकद आणि रुपयावरील दबावामुळे साठ्यात काही प्रमाणात घट झाली. रुपयाचे मूल्य स्थिर ठेवण्यासाठी RBI ने वेळोवेळी बाजारात हस्तक्षेप करत डॉलरची विक्री केली होती. तरीही ६८२ अब्ज डॉलरहून अधिकचा सध्याचा साठा भारताला आयात खर्च भागवण्यासाठी, परकीय कर्जाच्या जबाबदाऱ्या पूर्ण करण्यासाठी आणि जागतिक आर्थिक धक्क्यांना तोंड देण्यासाठी पुरेसा सक्षम मानला जातो.

तज्ज्ञांच्या मते, मजबूत परकीय चलन साठा हा कोणत्याही देशाच्या आर्थिक सुरक्षिततेचा महत्त्वाचा आधार असतो. त्यामुळे भारताकडे असलेला हा मोठा साठा परकीय गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढवण्यास, रुपयाला बळकटी देण्यास आणि भविष्यातील आर्थिक आव्हानांचा सामना करण्यास महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे. त्यामुळे परकीय चलन साठ्यात झालेली ही वाढ भारताच्या अर्थव्यवस्थेसाठी निश्चितच उत्साहवर्धक आणि आश्वासक मानली जात आहे.