एनएसईच्या पदार्पणाच्या दिवशी शेअर बाजारात मोठी घसरण

नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज अर्थात एनएसईच्या बहुप्रतीक्षित बाजार पदार्पणाच्या दिवशीच भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण पाहायला मिळाली. तब्बल दशकभराच्या प्रतीक्षेनंतर २४ सप्टेंबर २०२६ रोजी एनएसईचा समभाग मुंबई शेअर बाजार अर्थात बीएसईवर सूचीबद्ध होत असताना गुंतवणूकदारांमध्ये उत्साहाचे वातावरण होते. मात्र, जागतिक बाजारातून आलेले नकारात्मक संकेत, कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमती, अमेरिकेच्या रोख्यांवरील वाढता परतावा आणि जागतिक पातळीवरील आर्थिक अनिश्चितता यामुळे बाजारात विक्रीचा दबाव वाढला. सुरुवातीच्या व्यवहारात सेन्सेक्स ७८० अंकांनी घसरून ७४,०५४ अंकांवर, तर निफ्टी २४९ अंकांनी घसरून २३,१९६ अंकांवर आला. या घसरणीमुळे बीएसईवरील कंपन्यांच्या बाजार भांडवलातून काही वेळातच चार लाख कोटी रुपयांहून अधिक रक्कम कमी झाली.

एनएसईच्या प्रारंभिक सार्वजनिक समभाग विक्रीकडे म्हणजेच आयपीओकडे देशभरातील गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले होते. १७ ते २१ सप्टेंबरदरम्यान झालेल्या या आयपीओचा आकार सुमारे २२,५६२ कोटी रुपये होता. या इश्यूला एकूण ५.७१ पट मागणी मिळाली. विशेषतः पात्र संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून मोठा प्रतिसाद मिळाला. एनएसईचा आयपीओ हा पूर्णपणे विद्यमान भागधारकांकडून करण्यात आलेला समभाग विक्रीचा प्रस्ताव होता. स्वतःच्या प्लॅटफॉर्मवर एनएसईला सूचीबद्ध होता येत नसल्याने त्याचे बाजार पदार्पण प्रतिस्पर्धी बीएसईवर झाले. त्यामुळे एनएसईच्या सूचीबद्धतेकडे भारतीय भांडवली बाजाराच्या दृष्टीने ऐतिहासिक घटना म्हणून पाहिले जात आहे.
हे ही वाचा:
सीसीटीव्ही गायब, अहवालात क्लीनचिट; २०२३ बंगाल पंचायत निवडणुकीत गैरप्रकार

‘धुरंधर’ने बदलला लडाखच्या पर्यटनाचा चेहरा

मात्र, एनएसईच्या बाजार पदार्पणाच्या दिवशी जागतिक आर्थिक परिस्थितीचा भारतीय शेअर बाजारावर मोठा प्रभाव दिसून आला. अमेरिकेच्या १० वर्षांच्या ट्रेझरी बाँडवरील परतावा ५.११ टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. अमेरिकेतील व्याजदरांबाबतची अपेक्षा आणि रोख्यांवरील वाढता परतावा यामुळे जागतिक गुंतवणूकदार अधिक सावध झाले आहेत. त्याचवेळी ब्रेंट कच्च्या तेलाचा दर प्रति बॅरल १०२ डॉलरच्या वर गेल्याने भारतासाठीही चिंता वाढली आहे. भारत आपल्या गरजेच्या मोठ्या प्रमाणातील कच्च्या तेलाची आयात करतो. त्यामुळे तेलाच्या किमती वाढल्यास आयात खर्च, महागाई आणि चालू खात्यावरील तूट यावर दबाव निर्माण होऊ शकतो.

भारतीय बाजारातील व्यापक विक्रीचे चित्रही स्पष्ट दिसून आले. सुरुवातीच्या व्यवहारात ८०६ समभागांमध्ये तेजी, तर १,५९१ समभागांमध्ये घसरण झाली. निफ्टी मध्यम आकाराच्या आणि छोट्या कंपन्यांच्या निर्देशांकांमध्येही सुमारे एक टक्क्यांची घसरण झाली. वित्तीय क्षेत्रातील काही प्रमुख समभागांवर विक्रीचा दबाव राहिला. दुसरीकडे टेक महिंद्रा, एनटीपीसी, टीसीएस, इन्फोसिस आणि एचसीएल टेक्नॉलॉजीज या समभागांमध्ये तेजी दिसून आली.

एनएसईचे बाजार पदार्पण हे भारतीय भांडवली बाजारासाठी महत्त्वाचे पाऊल असले, तरी त्याचवेळी जागतिक आर्थिक वातावरणातील अस्थिरता भारतीय बाजारासाठी महत्त्वाचा घटक ठरत आहे. आगामी काळात कच्च्या तेलाच्या किमती, अमेरिकेतील व्याजदर, ट्रेझरी बाँडवरील परतावा, रुपयाची स्थिती आणि परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा पैशांचा प्रवाह या बाबी बाजाराची दिशा ठरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात. त्यामुळे एनएसईच्या ऐतिहासिक पदार्पणाबरोबरच जागतिक अर्थव्यवस्थेतील बदलांकडे भारतीय गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.