सोन्या-चांदीत तीव्र घसरण

गेल्या काही महिन्यांत विक्रमी तेजी दाखवणाऱ्या सोन्या आणि चांदीच्या दरात अचानक मोठी घसरण झाली आहे. जानेवारीच्या शेवटच्या आठवड्यात आणि फेब्रुवारीच्या सुरुवातीला या मौल्यवान धातूंमध्ये तीव्र उलटफेर दिसून आला. त्यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. हा टप्पा गुंतवणुकीसाठी ‘मौका’ आहे की ‘धोका’, याबाबत सध्या बाजारात जोरदार चर्चा सुरू आहे.

सोने जवळपास ४,८०० डॉलर प्रति औंस या उच्चांकाजवळ पोहोचल्यानंतर अचानक घसरले. चांदीच्या दरातही एका दिवसात दहा टक्क्यांहून अधिक घसरण नोंदवली गेली. या घडामोडींचा परिणाम सोने-चांदीशी संबंधित ईटीएफवरही झाला. उदाहरणार्थ, एसपीडीआर गोल्ड ट्रस्ट आणि आयशेअर्स सिल्व्हर ट्रस्ट या फंडांच्या किमतीत लक्षणीय घट झाली.
हे ही वाचा:
छत्तीसगडमध्ये माओवादी चळवळीला मोठा धक्का

भारत ब्राझिलमध्ये रेअर अर्थचा घसघशीत करार

या घसरणीमागे अमेरिकेतील व्याजदर धोरणाबाबतची अनिश्चितता हे मुख्य कारण मानले जात आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी फेडरल रिझर्व्हच्या नेतृत्वाबाबत केलेल्या वक्तव्यांमुळे बाजारात व्याजदर वाढीची शक्यता व्यक्त करण्यात आली. जर फेडरल रिझर्व्ह कडून कडक आर्थिक धोरण अवलंबले गेले, तर अमेरिकन डॉलर मजबूत होण्याची शक्यता असते. डॉलर मजबूत झाल्यास सोने आणि चांदीसारख्या सुरक्षित गुंतवणूक पर्यायांवर दबाव येतो, कारण या धातूंवर कोणतेही व्याज मिळत नाही.

याशिवाय, गेल्या काही महिन्यांत मोठ्या प्रमाणावर सट्टेबाजी झाली होती. तेजीच्या अपेक्षेने अनेक गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक केली होती. मात्र, दर घसरू लागताच विक्रीचा ओघ वाढला आणि घसरण अधिक तीव्र झाली. तांत्रिक कारणे, स्टॉप-लॉस ट्रिगर होणे आणि नफा वसुली यांसारख्या घटकांमुळे बाजारातील अस्थिरता वाढली.

मात्र दीर्घकालीन चित्र पूर्णपणे नकारात्मक नाही. जागतिक आर्थिक अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव आणि विविध देशांच्या मध्यवर्ती बँकांकडून सुरू असलेली सोन्याची खरेदी यामुळे भविष्यात पुन्हा तेजी येऊ शकते, असे काही तज्ज्ञांचे मत आहे. आशियाई देशांमध्ये कमी दरात भौतिक सोन्याची मागणी वाढल्याचेही संकेत मिळत आहेत.

एकूणच, सध्याची घसरण ही दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी ‘मौका’ ठरू शकते, विशेषतः ज्यांची जोखीम स्वीकारण्याची तयारी आहे आणि गुंतवणुकीचा कालावधी दीर्घ आहे. मात्र अल्पकालीन नफ्याच्या अपेक्षेने गुंतवणूक करणाऱ्यांसाठी हा काळ ‘धोका’ ठरू शकतो. त्यामुळे कोणताही गुंतवणूक निर्णय घेण्यापूर्वी बाजारातील परिस्थिती, व्याजदर धोरण आणि जागतिक आर्थिक घडामोडींचा सखोल विचार करणे अत्यंत आवश्यक आहे.