राहुल गांधींचे सोनिया गांधींसाठी ‘पेलेट गन’ मधून कव्हर फायर?

१५ ऑगस्ट रोजी नवी दिल्लीतील काँग्रेस मुख्यालयात पार पडलेल्या ध्वजवंदन सोहळ्यादरम्यान एक असा प्रसंग घडला, ज्याने देशभराचे राजकीय वातावरण ढवळून निघाले आहे. या कार्यक्रमादरम्यान राष्ट्रगीत किंवा देशभक्तीपर गीतांच्या शृंखलेत जेव्हा ‘वंदे मातरम’ हे गीत लावले गेले, तेव्हा पहिल्या दोन कडव्यानंतर सोनिया गांधी अस्वस्थ झाल्याचे दिसून आले. त्या तेथील स्वयंसेवकांशी आणि आयोजकांशी बोलू लागल्या आणि त्यांची देहबोली स्पष्टपणे सांगत होती की, हे गीत तातडीने थांबवण्यात यावे. हा संपूर्ण प्रसंग कॅमेऱ्यात टिपला गेला आणि त्यानंतर देशभरात यावरून तीव्र राजकीय प्रतिक्रिया उमटू लागल्या.

सोनिया गांधींच्या या वर्तनावर भारतीय जनता पक्षाने (भाजप) जोरदार टीका करत, हा थेट राष्ट्रगीताचा आणि देशाचा अपमान असल्याचा आरोप केला. या गदारोळानंतर काँग्रेस पक्ष पूर्णपणे बचावात्मक पवित्र्यात गेला. काँग्रेसच्या वतीने तर्क दिले जाऊ लागले की, पक्षाने १९३७ मध्येच ‘वंदे मातरम’ची पहिली दोनच कडवी गायली जावीत असा निर्णय घेतला होता. तसेच सोनिया गांधींच्या त्यागाचे आणि देशप्रेमाचे दाखले देणाऱ्या पोस्ट सोशल मीडियावर प्रसृत केल्या जाऊ लागल्या.
मात्र, येथे लक्षात घेण्यासारखी गोष्ट म्हणजे १९३७ चा निर्णय हा स्वातंत्र्यपूर्व काळातील होता. आता संसदेने मान्य केलेला कायदा आणि घटनेचे स्थान सर्वोच्च आहे. संसद भवनात किंवा देशपातळीवर राष्ट्रभावना जागवणाऱ्या ‘वंदे मातरम’ गीताबाबत अशी भूमिका घेणे कितपत योग्य आहे? हे गीत तीन मिनिटांचे आहे; ते पूर्ण गाणे किंवा त्याच्या सन्मानार्थ उभे राहणे ही मूलभूत देशभक्तीची बाब मानली जाते. परंतु, अल्पसंख्याक आणि मुस्लिम व्होट बँक दुखावली जाऊ नये, याच दृष्टीकोनातून काँग्रेस अजूनही यावर हट्ट धरून आहे का, असा सवाल आता सामान्य जनतेच्या मनात उपस्थित होत आहे.

सोनिया गांधींवर होत असलेल्या चौफेर टीकेवरून लक्ष विचलित करण्यासाठी आता काँग्रेसकडून नवनवे प्रयत्न सुरू असल्याचे दिसत आहे. याचाच एक भाग म्हणून राहुल गांधी यांनी दिल्लीतील एका पोलीस ठाण्यात धरलेलं ठिया आंदोलन पाहता येते. २० जुलै रोजी जंतर-मंतरवर झालेल्या एका आंदोलनादरम्यान एका युवकाला पेलेट गनचे छर्रे लागून तो जखमी झाल्याचा दावा राहुल गांधींनी केला होता. या घटनेला तब्बल एक महिना उलटून गेल्यानंतर, म्हणजे २१ ऑगस्ट रोजी राहुल गांधी त्या तरुणाला घेऊन पोलीस ठाण्यात एफआयआर नोंदवण्यासाठी पोहोचले.

येथे महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित होतात की एक महिन्याचा विलंब का? जर २० जुलैला ही घटना घडली होती, तर त्याच दिवशी किंवा लगेचच तक्रार का नोंदवली गेली नाही?  पुरावे आणि गांभीर्य: महिनाभरानंतर जेव्हा राहुल गांधींनी पत्रकारांसमोर त्या तरुणाचा टी-शर्ट वर करून दाखवला, तेव्हा त्या छर्र्यांचे डाग किंवा खुणाही अस्पष्ट झाल्या होत्या. इतक्या उशिराने तक्रार नोंदवल्यास पुरावे नष्ट होण्याची शक्यता नसते का?

हे ही वाचा:

नाशिकमध्ये रस्ता अचानक खचला; डंपर १० फूट खोल खड्ड्यात

येमेन-सोमालियाजवळ दोन जहाजांचे अपहरण

मुंबईत रिक्षा-टॅक्सी प्रवास महागणार

साखरेच्या दरांना लगाम! केंद्राचा मोठा निर्णय

अचानक झालेली आठवण म्हणजे राहुल गांधी यापूर्वीही त्या मुलाला सोबत घेऊन फिरत होते, मग त्याच दिवशी पोलीस ठाण्यात ठिया आंदोलन का केले नाही? राजकारणात जेव्हा एखादा मुद्दा स्वतःच्या पक्षावर शेकत असतो, तेव्हा विरोधकांचे किंवा माध्यमांचे लक्ष दुसरीकडे वळवण्यासाठी नवीन मुद्दा समोर आणला जातो. राहुल गांधी यांनी पेलेट गनचा मुद्दा अचानक एक महिन्यानंतर ऐरणीवर आणणे, हा सोनिया गांधींवरील ‘वंदे मातरम’ वादाचा प्रभाव कमी करण्यासाठी दिलेला एक प्रकारचा ‘कव्हर फायर’ तर नाही ना?

केवळ राहुल गांधीच नाही, तर काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते पृथ्वीराज चव्हाण यांनीही अचानक २०१४ मधील एक जुना दाखला उकरून काढला—की ‘२०१४ मध्येच उद्धव ठाकरे काँग्रेस-राष्ट्रवादीसोबत येणार होते’. जुन्या आणि शिळ्या कढीला उकळी आणून ‘वंदे मातरम’च्या मुख्य मुद्द्यावरून लक्ष हटवण्याचा हा एक स्पष्ट प्रयत्न असल्याचे दिसून येते.

एखाद्या तरुणावर अन्याय झाला असेल किंवा त्याला पेलेट गनचा मार बसला असेल, तर त्याला नक्कीच न्याय मिळाला पाहिजे. पण त्यासाठी एका महिन्याचा कालावधी दवडणे आणि सोनिया गांधींवर टीका होत असतानाच नेमका हा मुद्दा तीव्र करणे, यामागील राजकीय हेतू स्पष्ट करतो. ‘वंदे मातरम’ हे केवळ एका पक्षाचे गीत नसून ते बंकिमचंद्र चटोपाध्याय यांनी भारतमातेच्या गौरवासाठी रचलेले गीत आहे. त्यामुळे राजकीय बचावासाठी पेलेट गनसारख्या मुद्द्यांचा वापर केला तरी, सोनिया गांधींनी वंदे मातरम थांबवण्याबाबत दाखवलेला विरोध भारतीय जनता इतक्या सहज विसरणार नाही, हेच या संपूर्ण घडामोडींवरून स्पष्ट होते.