चीन युद्धात उतरलेला नाही, पण त्याच्या लष्करी उपकरणांची मात्र परीक्षा घेतली जात आहे. आतापर्यंत झालेल्या परीक्षांमध्ये चीनची लष्करी उपकरणे नापास झाल्याचे चित्र आहे. एका वर्षाच्या आत सलग दोन संघर्षांमध्ये अपयशी ठरल्यानंतर बीजिंगच्या सर्वाधिक जाहिरात केलेल्या लष्करी निर्यातींपैकी एक आता संशयाच्या भोवऱ्यात आहे. अमेरिका-इस्रायलच्या हवाई हल्ल्यांमुळे, HQ- 9B हवाई संरक्षण प्रणाली पुन्हा एकदा इराणमध्ये अपयशी ठरली आहे . HQ- 9B प्रणाली पाकिस्तानमध्ये तैनात करण्यात आली होती परंतु मे २०२५ मध्ये भारतीय कारवाईत ती सपशेल अयशस्वी झाली होती.
गेल्या वर्षी जूनमध्ये इस्रायलसोबत झालेल्या युद्धबंदीनंतर आपले आकाश मजबूत करण्यासाठी इराणने जुलै २०२५ मध्ये चीनसोबत तेल- शस्त्रांसाठी करार करून HQ- 9B मिळवले. जूनमध्ये ऑपरेशन रायझिंग लायनमध्ये इस्रायलने आपला अण्वस्त्र कार्यक्रम रोखण्यासाठी इराणी हद्दीत खोलवर हल्ला केला होता आणि इस्रायली कारवाईच्या शेवटी, अमेरिकेनेही त्यांच्या अण्वस्त्र स्थळांवर बॉम्बहल्ला केला होता. जुलै २०२५ च्या हल्ल्यानंतर खरेदी केलेली आणि स्थापित केलेली, HQ-9B हवाई संरक्षण प्रणाली २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी अमेरिका- इस्रायली संयुक्त हल्ल्यांसमोर फोल ठरली.
तेहरानमधील महत्त्वाच्या ठिकाणी आणि नॅटान्झ आणि फोर्डो येथील महत्त्वाच्या अणु पायाभूत सुविधांभोवती तैनात केलेले, चीन-निर्मित HQ-9B येणारी क्षेपणास्त्रे रोखू शकले नाही, ज्यामुळे त्याच्या वास्तविक कामगिरीबद्दल शंका निर्माण झाली आहे. तेहरानसह इराणच्या ३१ पैकी २० प्रांतांवर झालेल्या हल्ल्यांमध्ये मोठे नुकसान झाले. पायाभूत सुविधा उध्वस्त झाल्या, ५५० हून अधिक नागरिकांचा मृत्यू झाला.
चीनमध्ये बनवलेल्या HQ-9B चे एका वर्षातील दुसरे अपयश
मे २०२५ मध्ये, काश्मीरमधील पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यामुळे पाकिस्तानसोबत सुरू झालेल्या चार दिवसांच्या कारवाईत भारताच्या ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान, चिनी हवाई संरक्षण प्रणाली पाकिस्तानी प्रतिष्ठानांचे संरक्षण करण्यात अपयशी ठरली. पाकिस्तानने हवाई तळ आणि शहरांचे रक्षण करण्यासाठी HQ-9B तैनात केले होते, परंतु इस्रायली हारोप ड्रोनसह भारतीय हल्ल्यांचा HQ-9B युनिट्सना जोरदार फटका बसला.
चीनची HQ-9B हवाई संरक्षण प्रणाली काय आहे?
चीनच्या एरोस्पेस सायन्स अँड इंडस्ट्री कॉर्पोरेशनने विकसित केलेले, HQ-9B हे रशियाच्या S-300PMU आणि अमेरिकेच्या Patriot PAC-2 पासून प्रेरित आहे. त्याची मारा क्षमता २६० किमी आहे आणि ती ५० किमी उंचीपर्यंतच्या लक्ष्यांवर मारा करू शकते. सक्रिय रडार होमिंग आणि इन्फ्रारेड सीकर्ससह, ते एकाच वेळी १०० धोक्यांचा मागोवा घेते आणि एकाच वेळी सहा ते आठ धोक्यांना तोंड देते. चीन त्याचा वापर बीजिंग, तिबेट आणि दक्षिण चीन समुद्राचे संरक्षण करण्यासाठी करतो.
इराणला आशा होती की ते त्यांच्या रशियन S-300PMU2 मुळे राहिलेली पोकळी भरून काढतील, ज्याची कामगिरी पूर्वी कमी होती. तेहरानने बावर-373, खोर्दाद-15 आणि पंतसिर-S1 सारख्या स्थानिक प्रणालींसह त्याचे स्तरीकरण केले, परंतु प्रगत यूएस आणि इस्रायली विमानांविरुद्ध हे मिश्रण अयशस्वी झाले.
