हिवाळ्याचा शेवट आणि उन्हाळ्याची चाहूल देणारा फेब्रुवारी महिना आरोग्याच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाचा मानला जातो. या काळात हवामानात झपाट्याने बदल होत असल्यामुळे शरीराची पचनशक्ती, प्रतिकारशक्ती आणि ऊर्जा पातळी यामध्ये चढ-उतार जाणवू शकतो. त्यामुळे फेब्रुवारी महिन्यात आहार संतुलित, ऋतुनुसार आणि पोषक घटकांनी भरलेला असणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
हिवाळ्यात शरीर जड, तिखट आणि तेलकट पदार्थ सहज पचवते. मात्र फेब्रुवारीत तापमान वाढू लागल्याने असे पदार्थ शरीराला त्रासदायक ठरू शकतात. यामुळे आम्लपित्त, अपचन आणि थकवा जाणवण्याची शक्यता वाढते. म्हणूनच या काळात हलके, ताजे आणि पचनास सोपे पदार्थ आहारात समाविष्ट करण्याचा सल्ला दिला जातो. भाजीपाला आणि फळांचा योग्य समतोल ठेवल्यास शरीरातील पोषणतत्त्वांचा तोल राखला जातो.
फेब्रुवारी महिन्यात हरभरा, वाटाणा, गाजर, फ्लॉवर, कोबी यांसारख्या हंगामी भाज्या मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध असतात. या भाज्यांमध्ये फायबर, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मुबलक प्रमाणात असतात. फायबरयुक्त आहारामुळे पचनक्रिया सुधारते, बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होतो आणि वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते. त्याचबरोबर संत्री, मोसंबी, पेरू आणि सफरचंद यांसारखी फळे प्रतिकारशक्ती वाढवून शरीराला रोगांपासून संरक्षण देतात.
या काळात पाण्याचे सेवन वाढवणेही तितकेच आवश्यक आहे. थंडी कमी झाल्याने तहान कमी लागते, मात्र शरीराला पाण्याची गरज कायम असते. पुरेसे पाणी न घेतल्यास थकवा, डोकेदुखी, त्वचेचा कोरडेपणा आणि पचनाचे त्रास जाणवू शकतात. त्यामुळे दिवसातून किमान सात ते आठ ग्लास पाणी पिण्याचा सल्ला आरोग्यतज्ज्ञ देतात.
आहारात प्रथिनांचा समावेश करणेही महत्त्वाचे ठरते. डाळी, कडधान्ये, दूध, दही आणि ताक यांचा संतुलित वापर केल्यास स्नायू मजबूत राहतात आणि शरीराला आवश्यक ऊर्जा मिळते. मात्र अती तेलकट, जास्त साखरयुक्त पदार्थ तसेच जंक फूडपासून दूर राहणेच या काळात आरोग्यासाठी हितावह ठरते.
एकूणच फेब्रुवारी महिना हा आहारात योग्य बदल करून शरीराला येणाऱ्या उन्हाळ्यासाठी तयार करण्याचा आदर्श काळ आहे. ऋतुनुसार आहार, पुरेसे पाणीसेवन आणि संतुलित पोषण यामुळे आरोग्य सुदृढ राहते आणि बदलत्या हवामानाचा शरीरावर होणारा परिणाम मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो.
