घरात कॉकरोच दिसू लागले की स्वच्छतेसोबतच आरोग्याचाही गंभीर प्रश्न निर्माण होतो. स्वयंपाकघरात, बाथरूममध्ये किंवा घरातील अंधाऱ्या कोपऱ्यांत लपून बसणारे हे कीटक अन्न दूषित करतात आणि अनेक आजारांना आमंत्रण देतात. विशेषतः उन्हाळा आणि पावसाळ्यात कॉकरोचांची संख्या झपाट्याने वाढते. दिवसभर नजरेआड राहणारे हे कीटक रात्री बाहेर पडून घरभर फिरतात आणि त्यामुळे घरातील सदस्यांना मोठा त्रास सहन करावा लागतो.
कॉकरोच प्रामुख्याने ओलसर, घाणेरड्या आणि अन्न सहज उपलब्ध असलेल्या जागांमध्ये वाढतात. सिंकखालील भाग, गॅसमागील जागा, फ्रिजभोवतीचा परिसर, बाथरूमचे कोपरे, पाइपलाइनजवळील भेगा आणि कचरापेटीजवळील भाग हे त्यांचे आवडते ठिकाण मानले जाते. घराची नियमित स्वच्छता न ठेवल्यास त्यांच्या संख्येत वेगाने वाढ होते आणि नंतर त्यांना नियंत्रणात आणणे कठीण बनते.
हे ही वाचा:
रशियाचा युक्रेनवर भीषण हल्ला; ४ ठार, ८० जखमी
तमिळनाडूच्या राजकारणात मोठा भूकंप
अमृतसरमध्ये पंजाब पोलिसांच्या ASIची गोळ्या झाडून हत्या
नॉर्वेच्या पत्रकाराच्या ‘त्या’ प्रश्नाला शशी थरूर यांनी दिला ‘करारा जवाब’
बाजारात कॉकरोच मारण्यासाठी अनेक रासायनिक औषधे उपलब्ध आहेत, मात्र त्यातील केमिकल्स लहान मुलं आणि पाळीव प्राण्यांसाठी धोकादायक ठरू शकतात. त्यामुळे अनेकजण नैसर्गिक आणि घरगुती उपायांचा पर्याय निवडतात. काही सोपे उपाय वापरून कॉकरोचांपासून सहज सुटका मिळवता येऊ शकते.
बेकिंग सोडा आणि साखरेचा उपाय सर्वात प्रभावी मानला जातो. समान प्रमाणात बेकिंग सोडा आणि साखर मिसळून हे मिश्रण कॉकरोच फिरणाऱ्या ठिकाणी ठेवावे. साखरेच्या गंधामुळे कॉकरोच आकर्षित होतात, तर बेकिंग सोडा त्यांच्या शरीरासाठी घातक ठरतो. त्यामुळे काही दिवसांतच त्यांच्या हालचाली कमी होऊ लागतात.
तेजपत्त्याचा वापरही कॉकरोच दूर ठेवण्यासाठी उपयुक्त ठरतो. तेजपत्त्याचा तीव्र वास कॉकरोचांना सहन होत नाही. त्यामुळे चुरगळलेले तेजपत्ते स्वयंपाकघर, कपाट, सिंकजवळ किंवा स्टोअररूममध्ये ठेवले तर कॉकरोच त्या भागापासून दूर राहतात.
कडुनिंबाचे तेलही नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून प्रभावी ठरते. पाण्यात काही थेंब कडुनिंबाचे तेल मिसळून तयार केलेला स्प्रे कॉकरोच असलेल्या जागांवर फवारल्यास त्यांची संख्या कमी होण्यास मदत होते. कडुनिंबातील जंतूनाशक गुणधर्म कीटकांना दूर ठेवण्यात प्रभावी मानले जातात.
याशिवाय लवंगाचाही उपयोग करता येतो. लवंगाचा तीव्र सुगंध कॉकरोचांना दूर ठेवतो. स्वयंपाकघरातील ड्रॉवर, सिंकजवळ आणि घरातील कोपऱ्यांमध्ये लवंगा ठेवल्यास कॉकरोच येण्याचे प्रमाण कमी होते.
घर कायम स्वच्छ आणि कोरडे ठेवणे, अन्नपदार्थ उघडे न ठेवणे, कचरापेटी नियमित साफ करणे आणि ओलसर भागांची योग्य स्वच्छता करणे हे उपाय तितकेच महत्त्वाचे आहेत. योग्य काळजी आणि घरगुती उपायांच्या मदतीने कॉकरोचांच्या त्रासापासून कायमची सुटका मिळवता येऊ शकते.
