पृथ्वीप्रमाणेच इतर ग्रहांचे जगही रहस्य आणि रोमांचाने भरलेले आहे. European Space Agency (ESA) ने मंगळ ग्रहावरील अत्यंत प्राचीन रहस्याची अधिक जवळून झलक दाखवली आहे. संस्थेने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर काही छायाचित्रे शेअर करत सांगितले की, सुमारे ३.५ अब्ज वर्षांपूर्वी मंगळाच्या जमिनीखाली दडलेले पाणी अचानक पृष्ठभागावर उसळून आले आणि भीषण पूरस्थिती निर्माण झाली होती.
जमिनीखालील हे पाणी अचानक बाहेर फुटल्यामुळे तब्बल १० किलोमीटर रुंद आणि ५०० मीटर खोल अशी विशाल दरी तयार झाली. हा पूर इतका शक्तिशाली होता की, त्यातून ‘शलबताना व्हॅलिस’ नावाचा सुमारे १,३०० किलोमीटर लांबीचा प्रवाहमार्ग तयार झाला, ज्याची लांबी जवळपास इटली देशाइतकी आहे. ESA च्या Mars Express या अंतराळयानाने घेतलेल्या नव्या छायाचित्रांमधून या प्राचीन घटनेची रोमांचक झलक समोर आली आहे. या छायाचित्रांमध्ये मंगळाच्या त्या पृष्ठभागाचे दृश्य दिसते, ज्याला पाणी, लावा आणि काळाच्या ओघाने आकार दिला आहे.
चित्रांमध्ये अनेक ठिकाणी पडलेले खड्डे स्पष्ट दिसतात, ज्यांना ‘इम्पॅक्ट क्रेटर्स’ म्हटले जाते. तसेच वाऱ्यांमुळे वाहून आलेल्या ज्वालामुखी राखेचे डाग, लावा थंड झाल्यानंतर तयार झालेल्या आकुंचित रेषा आणि तुटलेल्या खडकांनी भरलेला अस्ताव्यस्त परिसरही दिसून येतो. हा भाग मंगळाच्या दक्षिणेकडील उंच प्रदेश आणि उत्तरेकडील खालच्या प्रदेशांच्या सीमेवर स्थित आहे. याच्या जवळच ‘क्रायसे प्लॅनिटिया’ हा मंगळावरील सर्वात खालचा प्रदेश मानला जातो.
हे ही वाचा:
३० वर्षे जपानमध्ये…१८ वर्षे चालवलेले रेस्तराँ बंद करून यावं लागणार भारतात!
“बेकायदेशीर मध्यस्थता मान्य नाही” सिंधू जल करारावर भारत ठाम
“जग सध्या आपत्तींच्या दशकातून जातंय”
तृणमूल काँग्रेसच्या कार्यालयात सापडली बनावट आधार कार्डे
शास्त्रज्ञांच्या मते, या भागात कधीकाळी प्राचीन महासागरही अस्तित्वात असू शकतो. मार्स एक्सप्रेस हे अंतराळयान २००३ पासून सातत्याने मंगळाभोवती परिक्रमा करत असून, ग्रहाविषयी माहिती गोळा करत आहे. या मोहिमेत NASA आणि इटालियन स्पेस एजन्सीचाही सहभाग आहे. या मोहिमेतील सर्वात महत्त्वाचे उपकरण म्हणजे ‘MARSIS’ रडार. हे उपकरण मंगळाच्या पृष्ठभागाखालील पाणी, बर्फ आणि इतर भूवैज्ञानिक संरचनांचा शोध घेते. मंगळ ग्रहावरील पाण्याच्या इतिहासाचा अभ्यास करण्यासाठी ही शोधमोहीम अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की, मंगळ ग्रह कधीकाळी उबदार आणि ओलसर होता, जिथे नद्या, तलाव आणि कदाचित महासागरही अस्तित्वात होते. मात्र, कालांतराने हवामान बदलल्यामुळे हे पाणी आटले किंवा जमिनीखाली दडले गेले.
