भारत- पाकिस्तान सीमेवरील कुंपणावर हजारो काचेच्या बाटल्या लटकलेल्या दिसतात. या बाटल्यांचे फोटो सध्या सोशल मीडियावर फिरत आहेत. या बाटल्या सूर्यप्रकाशात चमकतात आणि वारा असल्यास आवाज करत हलत राहतात. जगातील सर्वात संवेदनशील आणि मोठ्या प्रमाणात लष्कर तैनात असलेल्या सीमेवर हे का घडत आहे आणि त्यामागील कारण काय आहे.
सीमेवरील कुंपणावर रिकाम्या काचेच्या बाटल्या लटकवण्याचे एक कारण म्हणजे त्या अलर्ट सिस्टम म्हणून काम करतात. जेव्हा वारा, हालचाल किंवा संशयास्पद हालचालींना प्रतिसाद म्हणून त्या एकमेकांवर आदळतात तेव्हा आवाज होतो. यामुळे आधीच तयार असलेल्या लष्करी जवानांना सतर्क राहण्यास मदत होते. या बाटल्या बहुतेकदा जम्मू आणि पंजाबमधील सीमावर्ती भागात लटकवल्या जातात. या लटकणाऱ्या बाटल्यांमागे आणखी एक महत्त्वाचे कारण आहे. जर कोणी काटेरी तार कापण्याचा किंवा कुंपणावर चढण्याचा प्रयत्न केला तर त्यांना जोडलेल्या तारा कंप पावतात. यामुळे बाटल्या मोठ्या आवाजात येतात, ज्यामुळे जवळच तैनात असलेल्या सीमा सुरक्षा दलाच्या (बीएसएफ) कर्मचाऱ्यांना अधिक सतर्कता येते.
हे ही वाचा:
भारताच्या UPI ने १.४ अब्ज लोकांना दिली डिजिटल ओळख!
सोन्याची झेप, चांदीची दमदार कामगिरी
पंतप्रधान मोदींकडून कृत्रिम बुद्धिमत्तेसाठी MANAV व्हिजन
विजय मल्ल्या भारतात कधी येणार? मुंबई उच्च न्यायालयाला दिले उत्तर
रिकाम्या काचेच्या बाटल्या सहज उपलब्ध असतात. त्यांची किंमत कमी असते. त्या जास्त काळ टिकतात आणि धातूच्या बाटल्यांपेक्षा जास्त आवाज करतात. शिवाय, या बाटल्यांना इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीची आवश्यकता नसते, वीज लागत नाही, देखभालीची आवश्यकता नसते आणि त्या बसवणे देखील खूप सोपे असते. त्या फक्त तारांमध्ये जोडल्या जातात. या बाटल्या दुर्गम सीमावर्ती भागात अत्यंत प्रभावी आहेत. वीज नसलेल्या, वीज नसलेल्या किंवा प्रगत सेन्सर्सची कमतरता असलेल्या ठिकाणी देखील त्या फायदेशीर आहेत. त्या उच्च-तंत्रज्ञानाच्या देखरेखीच्या प्रणाली म्हणून काम करतात. अशा बाटल्या वाळवंट, गुजरात आणि जम्मू आणि काश्मीरमधील सीमेवरही आढळतात.
