भारताला ग्लोबल सेमीकंडक्टर हब बनवण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून, केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी मंगळवारी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना पहिला भारतनिर्मित प्रोसेसर आणि मंजूर झालेल्या चार प्रकल्पांचे टेस्ट चिप्स सादर केले. इस्रोच्या सेमीकंडक्टर प्रयोगशाळेने (SCL) ‘विक्रम’ नावाचा पहिला पूर्णपणे स्वदेशी ३२ -बिट मायक्रोप्रोसेसर विकसित केला आहे.
तो स्पेस लॉंच व्हेईकल्सच्या कठीण पर्यावरणीय परिस्थितींचा सामना करण्यासाठी खास डिझाइन करण्यात आला आहे. त्यामुळे आयातित चिप्सवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या भारताच्या प्रयत्नांत हा एक मैलाचा दगड मानला जातो. केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर लिहिले, “पहिल्या ‘मेड इन इंडिया’ चिप्स. हा कोणत्याही देशासाठी अभिमानाचा क्षण आहे. आज भारताने ही कामगिरी केली आहे.”
हेही वाचा..
दिल्लीत थल सैनिक शिबिराची सुरुवात
‘वोटर अधिकार यात्रा’ अपयशी ठरली
राहुल गांधींवर किरण रिजिजू यांचे गंभीर आरोप
कन्हैयालाल हत्याकांड : आरोपी जावेदचा जामीन रद्द करण्यास नकार
त्यांनी पुढे सांगितले की ही ऐतिहासिक कामगिरी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दूरदृष्टी, ठाम इच्छाशक्ती आणि निर्णायक कृतीमुळे शक्य झाली आहे. वैष्णव यांनी ‘सेमिकॉन इंडिया २०२५’ कार्यक्रमात भारताच्या सेमीकंडक्टर इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या वेगवान प्रगतीवर प्रकाश टाकला. ते म्हणाले, “काही वर्षांपूर्वी, आपण आपल्या पंतप्रधानांच्या दूरदर्शी दृष्टिकोनातून प्रेरणा घेऊन भारत सेमीकंडक्टर मिशनची सुरुवात केली. अवघ्या ३.५ वर्षांच्या काळात जग विश्वासाने भारताकडे पाहत आहे.”
त्यांनी उपस्थितांना सांगितले, “सध्या पाच सेमीकंडक्टर युनिट्सचे बांधकाम जलदगतीने सुरू आहे. नुकतीच आम्ही पंतप्रधान मोदींना पहिली ‘मेड इन इंडिया’ चिप भेट दिली आहे.” ‘सेमिकॉन इंडिया’ कार्यक्रमामुळे भारताची सेमीकंडक्टर यात्रा वेगाने पुढे सरकली आहे. सरकारने आधीच हाय-वॉल्युम फॅब्रिकेशन युनिट्स (फॅब्स), ३ D हेटेरोजेनस पॅकेजिंग, कंपाऊंड सेमीकंडक्टर आणि आउटसोर्स सेमीकंडक्टर असेंबली अँड टेस्टिंग (OSAT) यांसारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये प्रकल्पांना मंजुरी दिली आहे.
याशिवाय, डिझाइन-केंद्रित उपक्रमांतर्गत 280 हून अधिक शैक्षणिक संस्थांना आणि ७२ स्टार्टअप्सना अत्याधुनिक टूल्सची मदत मिळाली आहे, तर डिझाइन लिंक्ड इन्सेन्टिव्ह (DLI) योजनेखाली २३ स्टार्टअप्सना मंजुरी मिळाली आहे. तीन दिवस चालणाऱ्या या महत्त्वाच्या कार्यक्रमात मुख्य भाषणं, पॅनल चर्चा, फायरसाइड चॅट, संशोधनपत्र सादरीकरणं आणि सहा आंतरराष्ट्रीय गोलमेज परिषदांचा समावेश असेल.
एक विशेष ‘कार्यबल विकास मंडप’ देखील उभारण्यात येणार असून, त्याद्वारे मायक्रोइलेक्ट्रॉनिक्समधील करिअरच्या संधींवर प्रकाश टाकून नव्या प्रतिभांना आकर्षित केले जाईल. ॲप्लाइड मटेरियल्स, ASML, IBM, इन्फिनियॉन, LAM रिसर्च, मायक्रॉन, टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स, SK हायनिक्स आणि टोकियो इलेक्ट्रॉन यांसारख्या शीर्ष कंपन्यांच्या सहभागामुळे ‘सेमिकॉन इंडिया २०२५’ मधून भारतात सेमीकंडक्टर नवकल्पनांची पुढची लाट निर्माण होईल आणि जागतिक मूल्यसाखळीत भारताची स्थिती अधिक मजबूत होईल, अशी अपेक्षा आहे.
