भारतीय उद्योगविश्वातील सर्वात मोठ्या घडामोडींपैकी एक ठरू शकणाऱ्या निर्णयात भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) अप्पर लेयर नॉन-बँकिंग फायनान्शियल कंपनी (NBFC-UL) संदर्भातील अंतिम नियम जाहीर केले असून, त्यानंतर टाटा समूहाची होल्डिंग कंपनी टाटा सन्सचा बहुप्रतीक्षित IPO आता जवळपास अटळ मानला जात आहे. गेल्या काही महिन्यांपासून टाटा सन्स शेअर बाजारात सूचीबद्ध होणार की नाही, यावर चर्चा सुरू होती. मात्र RBI च्या नव्या नियमांमुळे कंपनीसमोरील पर्याय मोठ्या प्रमाणात मर्यादित झाले आहेत.
RBI ने स्पष्ट केले आहे की अप्पर लेयरमधील NBFC वर अधिक कठोर नियामक चौकट लागू राहील आणि अशा कंपन्यांना सूचीबद्ध होण्याची अटही कायम असेल. टाटा सन्सकडे सुमारे ₹१.७५ लाख कोटींची मालमत्ता असल्याने कंपनी या निकषात येते. त्यामुळे कंपनीला शेअर बाजारात उतरावे लागू शकते, अशी शक्यता आता अधिक बळकट झाली आहे.
हे ही वाचा:
७८ वर्षांनंतर पहिली खासगी सोन्याची खाण सुरू
सोनं-चांदी स्वस्त! गुंतवणूकदारांसाठी खरेदीची संधी
एनसीईआरटीच्या नववीच्या पुस्तकात प्रथमच ‘आणीबाणी’वरील स्वतंत्र धडा!
व्हेनेझुएलामध्ये भूकंपांनंतर मृतांचा आकडा १० हजारांहून अधिक जाण्याची शक्यता
विशेष म्हणजे, IPO टाळण्यासाठी टाटा सन्सने गेल्या काही काळात आपले कर्ज मोठ्या प्रमाणावर कमी केले होते. तसेच कंपनीने स्वतःचा NBFC दर्जा रद्द करण्यासाठी RBI कडे अर्जही केला होता. मात्र अंतिम नियमांमध्ये RBI ने ‘अप्रत्यक्ष सार्वजनिक निधी’ (Indirect Public Funds) या संकल्पनेची व्याप्ती वाढवल्याने केवळ थेट सार्वजनिक ठेवी नव्हे, तर समूहातील इतर कंपन्यांमार्फत उपलब्ध होणाऱ्या निधीचाही विचार केला जाणार आहे. त्यामुळे टाटा सन्सला नियामक चौकटीतून बाहेर पडणे पूर्वीपेक्षा अधिक कठीण झाले आहे.
या घडामोडीनंतर शेअर बाजारातही सकारात्मक प्रतिक्रिया उमटली. टाटा सन्सच्या संभाव्य लिस्टिंगमुळे समूहातील कंपन्यांचे मूल्य उघड होईल, या अपेक्षेने टाटा समूहातील काही समभागांमध्ये खरेदी वाढली. गुंतवणूकदारांच्या मते, टाटा सन्सचा IPO हा भारतीय भांडवली बाजाराच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या सार्वजनिक समभाग विक्रींपैकी एक ठरू शकतो.
तथापि, अंतिम निर्णय अद्याप बाकी आहे. टाटा सन्सने NBFC नोंदणी रद्द करण्यासाठी केलेल्या अर्जावर RBI काय निर्णय घेते आणि कंपनीचा समावेश पुढील NBFC-UL यादीत कसा केला जातो, यावर पुढील दिशा अवलंबून असेल. मात्र RBI च्या नव्या नियमांनंतर टाटा सन्ससाठी शेअर बाजारापासून दूर राहण्याचा मार्ग जवळपास बंद झाल्याचे मानले जात असून, उद्योगविश्व आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता या ऐतिहासिक IPO कडे लागले आहे.
