पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेदरलँड्स दौऱ्यादरम्यान एक महत्त्वपूर्ण घडामोड घडली असून टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स आणि डच सेमीकंडक्टर उपकरण निर्मिती क्षेत्रातील दिग्गज एएसएमएल यांनी भारतातील सेमीकंडक्टर उत्पादन परिसंस्था मजबूत करण्यासाठी सामंजस्य करार केला आहे. ही भागीदारी गुजरातमधील ढोलेरा येथे उभारल्या जात असलेल्या टाटा समूहाच्या महत्त्वाकांक्षी ३०० मिमी सेमीकंडक्टर फॅब प्रकल्पाच्या उभारणी आणि विस्तारावर केंद्रित आहे.
हा सामंजस्य करार आज करण्यात आला, जेव्हा पंतप्रधान मोदी हेग येथे उच्चस्तरीय चर्चांमध्ये सहभागी झाले होते. भारत-नेदरलँड्स संबंधांमध्ये तंत्रज्ञान सहकार्य, व्यापार, स्वच्छ ऊर्जा आणि सेमीकंडक्टर हे महत्त्वाचे स्तंभ असल्यावर भर देण्यात आला. हा करार भारताच्या महत्त्वपूर्ण चिप उत्पादन तंत्रज्ञानात आत्मनिर्भर होण्याच्या प्रयत्नांना डच तंत्रज्ञानाचे धोरणात्मक महत्त्व अधोरेखित करतो.
एएसएमएल ही जगातील एकमेव कंपनी आहे जी अत्याधुनिक सेमीकंडक्टर्स तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या एक्स्ट्रीम अल्ट्राव्हायोलेट लिथोग्राफी मशीन तयार करते. हीच यंत्रणा इंटेल, टीएसएमसी, सॅमसंग आणि मायक्रॉन यांसारख्या अग्रगण्य कंपन्या वापरतात.
या करारानुसार, एएसएमएल आपली प्रगत लिथोग्राफी साधने आणि सर्वसमावेशक उपाय उपलब्ध करून देईल, ज्यामुळे टाटा इलेक्ट्रॉनिक्सच्या धोलेरा फॅबची स्थापना आणि यशस्वी संचालन शक्य होईल. लिथोग्राफी ही सेमीकंडक्टर उत्पादनातील अत्यंत महत्त्वाची प्रक्रिया आहे आणि एएसएमएलची अत्याधुनिक ईयूव्ही प्रणाली मोठ्या प्रमाणात प्रगत चिप उत्पादनासाठी आवश्यक मानली जाते.
हे ही वाचा:
भारतातून पहिल्यांदाच १८२ कोटींचे ‘जिहादी ड्रग’ जप्त
बकरी ईदनिमित्त निवासी भागात उघड्यावरील कत्तलीला विरोध
L&T कडून डेटा सेंटर विस्तारासाठी १० हजार कोटींची गुंतवणूक
नीदरलंड क्रिकेटमध्ये भारतीय समुदायाचे मोठे योगदान
या सहकार्यामध्ये कौशल्य विकास, पुरवठा साखळीची मजबुती आणि संशोधन-विकास (R&D) पायाभूत सुविधा यांवरही भर दिला जाईल. संयुक्त उपक्रमांतर्गत स्थानिक अभियंत्यांना प्रशिक्षण देण्यात येईल आणि लिथोग्राफीसंबंधित विशेष कौशल्ये विकसित केली जातील. भारतातील फॅबसाठी देशांतर्गत आणि विश्वासार्ह जागतिक पुरवठा साखळी मजबूत करण्यात येईल. तसेच भारतातील पहिल्या मोठ्या व्यावसायिक 300 मिमी वेफर सुविधा दीर्घकालीन यशस्वी होण्यासाठी संशोधन क्षमता विकसित केली जाईल.
टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स या ढोलेरा प्रकल्पात सुमारे ११ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सची गुंतवणूक करत आहे. हा प्रकल्प तैवानच्या पॉवरचीप सेमीकंडक्टर मॅन्युफॅक्चरिंग कॉर्पोरेशन (पीएसएमसी) यांच्या भागीदारीत राबवला जात आहे. या फॅबमध्ये २८नॅनोमीटर, ४० नॅनोमीटर आणि इतर तंत्रज्ञान नोड्सवरील चिप्सचे उत्पादन केले जाईल. या चिप्सचा वापर ऑटोमोबाईल, मोबाईल उपकरणे, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आणि इतर क्षेत्रांमध्ये होणार असून जागतिक ग्राहकांना सेवा दिली जाणार आहे.
याचबरोबर, टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स आसाममधील जागीरोड येथे सेमीकंडक्टर असेंब्ली आणि टेस्टिंग सुविधा देखील उभारत आहे.
पंतप्रधान मोदी यांचा १५ ते १७ मे २०२६ दरम्यानचा नेदरलँड्स दौरा, यूएई भेटीनंतर होत असून, सेमीकंडक्टर्स, अक्षय ऊर्जा, जल व्यवस्थापन, संरक्षण आणि व्यापार या क्षेत्रांमध्ये द्विपक्षीय संबंध अधिक मजबूत करण्यावर केंद्रित आहे. नेदरलँड्समधील वेल्डहोव्हेन येथे एएसएमएलचे मुख्यालय असल्याने आणि प्रगत लिथोग्राफी उपकरणांमध्ये जवळपास एकाधिकार असल्यामुळे, भारताच्या चिप उत्पादनासाठी नेदरलँड्स हा अत्यंत महत्त्वाचा भागीदार मानला जात आहे.
