इराणमधील युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेने पर्शियन आखातात आपला एक सर्वात प्रगत आणि महागडा निगराणी ड्रोन, MQ-4C ट्रायटन, गमावला आहे. या ड्रोनची किंमत सुमारे २००-२४० दशलक्ष डॉलर्स आहे, जी दोन एफ-३५ लढाऊ विमानांच्या किमतीच्या अंदाजे दुप्पट आहे, ज्यांच्या सुधारित आवृत्त्यांची किंमत जवळपास १०० दशलक्ष डॉलर्स आहे. ९ एप्रिल रोजी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ एका मोहिमेदरम्यान “कोड ७७०० अलर्ट” हा आपत्कालीन संकेत पाठवल्यानंतर MQ-4C ड्रोन बेपत्ता झाल्याचे वृत्त आहे. अमेरिकेच्या नौदल कमांडने मंगळवारी प्रसिद्ध केलेल्या अपघाताच्या अहवालात एका एमक्यू-४सी ड्रोनच्या नुकसानीला दुजोरा दिला आहे.
अमेरिकी नौदलाने प्रसिद्ध केलेल्या अपघाताच्या अहवालानुसार, उच्च उंचीवरील दीर्घकाळ टिकणारे (HALE) मानवरहित निगराणी विमान पर्शियन आखातात कोसळले. अमेरिकेच्या युद्ध विभागाने वापरलेल्या वर्गीकरण प्रणालीनुसार, २.५ दशलक्ष डॉलर्सपेक्षा जास्त नुकसान झालेल्या कोणत्याही घटनेला ‘वर्ग अ’ अपघात म्हटले जाते. या टेहळणी विमानाची किंमत सुमारे २४०-२५० दशलक्ष डॉलर्स आहे.
९ एप्रिल रोजी आलेल्या बातम्यांनुसार, MQ-4C ड्रोन इराणच्या हवाई संरक्षण दलाने पाडले होते, परंतु आता, मंगळवारी, अमेरिकी नौदल कमांडने सांगितले आहे की ड्रोन कोसळले. अमेरिकी नौदलाच्या अपघाताच्या अहवालात या घटनेचा स्पष्ट तपशील प्रसिद्ध केलेला नाही.
MQ-4C ट्रायटन हे अमेरिकी नौदलाच्या सर्वात अत्याधुनिक मानवरहित निगराणी प्लॅटफॉर्मपैकी एक आहे, जे दीर्घकाळ टिकणाऱ्या मोहिमा आणि विस्तृत सागरी टेहळणी करण्यास सक्षम आहे. ते सागरी मार्गांवर लक्ष ठेवण्यात, लष्करी हालचालींचा मागोवा घेण्यात आणि विशाल सागरी प्रदेशांमध्ये परिस्थितीची जाणीव ठेवण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. या प्रदेशात अमेरिकेचा निगराणी ड्रोन हरवण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. अशीच एक घटना २०१९ मध्ये घडली होती, जेव्हा इराणने एक RQ-4A ग्लोबल हॉक ड्रोन पाडला होता, ज्यामुळे दोन्ही देशांमधील तणाव मोठ्या प्रमाणात वाढला होता.
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, १ एप्रिलपासून अमेरिकेने इराणकडे २४ MQ-9 रीपर ड्रोन गमावले आहेत, असे वृत्तसंस्था एएनआयने सीबीएस न्यूजच्या हवाल्याने दिले आहे. या अहवालात पुढे म्हटले आहे की, या नुकसानीची अंदाजे रक्कम ७२० दशलक्ष डॉलर्स आहे. एका MQ-9 रीपर ड्रोनची अंतिम किंमत सुमारे ३० दशलक्ष डॉलर्स किंवा त्याहून अधिक असू शकते. जनरल ॲटॉमिक्स एरोनॉटिकल सिस्टिम्सद्वारे निर्मित MQ-9 रीपर ड्रोन ही दूरस्थपणे नियंत्रित होणारी विमाने आहेत, जी प्रामुख्याने गुप्तचर, निगराणी आणि टेहळणी मोहिमांसाठी वापरली जातात. तसेच, ते अचूक हल्ले करण्यासही सक्षम आहे.
हे ही वाचा:
भारतीय रेल्वेचे ब्रिटन, रशिया, चीनपेक्षा जास्त विद्युतीकरण
भारत- अमेरिका जेट इंजिन करार; तंत्रज्ञान हस्तांतरण करण्यावर भर
पाकिस्तानात सिरिंजचा पुनर्वापर; ३३१ मुलांना HIV संसर्ग
होर्मुझमधील अमेरिकेच्या नाकेबंदीनंतर मेथनॉल वाहून नेणाऱ्या टँकरने घेतला यू-टर्न
अलीकडील अपघातात गमावलेले ड्रोन, MQ-4C ट्रायटन, हे नॉर्थरोप ग्रुमनने विकसित केलेले एक उंच उडणारे आणि दीर्घकाळ टिकणारे मानवरहित विमान आहे. MQ-4C ट्रायटन हे कर्मचाऱ्यांना धोक्यात न घालता, सतत आणि विस्तृत सागरी क्षेत्राची माहिती देऊन आधुनिक नौदल युद्धतंत्रातील एक महत्त्वाची उणीव भरून काढते. हे नौदलाच्या सागरी गस्त आणि टेहळणी दलासाठी (MPRF) एक काम करते आणि मानवी चालक असलेल्या बोईंग पी-८ए पोसायडन विमानासोबत घनिष्ठ समन्वयाने कार्यरत असते. MQ-4C ट्रायटन ५०,००० फुटांपेक्षा जास्त उंचीवर २४ तासांपेक्षा जास्त काळ कार्यरत राहतो आणि त्याची मारक क्षमता जवळपास ७,४०० नॉटिकल मैल आहे.
