देशातील अनेक भागांमध्ये उष्णतेची तीव्र लाट सुरू असून तापमान ४५ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचत आहे. कडक उन्हामुळे जनजीवन त्रस्त झाले आहे. अशा परिस्थितीत विजेवर चालणाऱ्या कूलर किंवा फ्रिजवर अवलंबून राहण्याऐवजी पारंपरिक मातीच्या भांड्यांचा वापर पुन्हा लोकप्रिय होत आहे. माठासोबतच मातीच्या बाटल्या, कुल्हड आणि ग्लासही नैसर्गिक थंडावा देण्याबरोबरच पाणी व इतर पेयांची चव वाढविण्यास उपयुक्त ठरत आहेत.
उन्हाळ्यात मातीची भांडी नैसर्गिकरीत्या पाणी थंड ठेवतात. मातीतील ओलाव्यामुळे बाष्पीभवनाची प्रक्रिया होते, ज्यामुळे पाण्याचे तापमान कमी होते. या भांड्यांमध्ये ठेवलेले पाणी केवळ थंडच राहत नाही, तर मातीतील खनिज गुणधर्मांचाही त्यात समावेश होतो. प्लास्टिक किंवा स्टीलच्या भांड्यांच्या तुलनेत मातीची भांडी पाणी रसायनमुक्त आणि अधिक चवदार बनवतात.
राष्ट्रीय आरोग्य अभियान (एनएचएम) यांच्या माहितीनुसार, मातीच्या भांड्यांच्या वापराचे अनेक फायदे आहेत. ही भांडी नैसर्गिक थंडावा देतात आणि कोणत्याही विजेशिवाय पाणी ८ ते १० अंशांनी थंड ठेवू शकतात. मातीतील पाणी क्षारीय (अल्कलाइन) स्वरूपाचे असल्याने ते पोटातील आम्लता कमी करण्यास आणि पचनसंस्था मजबूत करण्यास मदत करते. तसेच कुल्हडमध्ये चहा, ताक किंवा ज्यूस पिल्यास मातीचा खास सुगंध चवीला अधिक आनंददायी बनवतो.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, उन्हाळ्यात थंड पेयांऐवजी मातीच्या भांड्यांमध्ये ठेवलेले पाणी किंवा पेय पिणे अधिक फायदेशीर ठरते. यामुळे उष्माघात, निर्जलीकरण (डिहायड्रेशन) आणि पोटाच्या तक्रारींपासून बचाव होऊ शकतो. मातीच्या भांड्यातील पाणी शरीराला थंडावा देते तसेच उष्णतेमुळे होणारा थकवा आणि जळजळ कमी करण्यास मदत करते. याशिवाय ही भांडी पूर्णपणे जैवविघटनशील (बायोडिग्रेडेबल) असल्याने प्लास्टिक प्रदूषण कमी करण्यासही हातभार लावतात.
मातीच्या बाटल्या किंवा क्ले बॉटल्स बाहेर फिरताना किंवा कार्यालयात नेताना अतिशय सोयीस्कर ठरतात. त्या पाणी दीर्घकाळ थंड आणि ताजे ठेवतात. कुल्हड एकदाच वापरून टाकता येत असल्याने चव आणि स्वच्छता दोन्ही टिकून राहतात. तर मातीचा माठ संपूर्ण कुटुंबासाठी थंड पाण्याची सोय उपलब्ध करून देतो.
