४ महिन्यांनंतर पुन्हा सुरू झाला सौदीचा तेलपुरवठा

जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी दिलासादायक ठरणारी मोठी घडामोड समोर आली आहे. गेल्या चार महिन्यांपासून विविध भू-राजकीय कारणांमुळे आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तणावामुळे प्रभावित झालेल्या सौदी अरेबियाच्या रास तनुरा या जगातील सर्वात मोठ्या तेल निर्यात टर्मिनलवरून पुन्हा कच्च्या तेलाची लोडिंग सुरू झाली आहे. सौदी अॅरामकोने पुन्हा तेल निर्यात सुरू केल्यानंतर जागतिक बाजारात पुरवठ्याबाबतचा तणाव कमी झाला असून त्याचा थेट परिणाम कच्च्या तेलाच्या दरावर दिसून आला आहे. शुक्रवारी आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूडचा दर प्रति बॅरल ७३.७६ डॉलर, तर डब्ल्यूटीआय (WTI) क्रूडचा दर ७०.४३ डॉलर इतका घसरला. आठवडाभरात दोन्ही बेंचमार्कमध्ये सुमारे ८ टक्क्यांपर्यंत घसरण झाली आहे.

रास तनुरा हे सौदी अरेबियाचे सर्वात महत्त्वाचे तेल निर्यात केंद्र मानले जाते. होर्मुझ सामुद्रधुनीतील संघर्ष, जहाजांच्या हालचालीवरील निर्बंध आणि सुरक्षेच्या कारणांमुळे येथून तेल लोडिंग थांबवण्यात आले होते. या काळात सौदी अरेबियाने आपल्या तेल निर्यातीचा मोठा हिस्सा लाल समुद्रावरील यानबू बंदरातून सुरू ठेवला. मात्र आता परिस्थिती सुधारल्यानंतर रास तनुरा टर्मिनल पुन्हा कार्यान्वित झाले असून दोन अतिमोठी व्हेरी लार्ज क्रूड कॅरिअर (VLCC) जहाजांवर तेल भरण्याचे काम सुरू झाले आहे.
हे ही वाचा:
सनातन मूल्यांचा गैरफायदा घेणाऱ्यांना, श्रद्धेचा खेळ खेळणाऱ्यांना क्षमा नाही!

तेलंगणातील महसूल विभाग महिला अधिकाऱ्याकडे सापडली २० कोटींची संपत्ती

जागतिक बाजारात तेलाचा पुरवठा सुरळीत होण्याची चिन्हे दिसताच गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढला आहे. होर्मुझ सामुद्रधुनीतून पुन्हा मोठ्या प्रमाणात तेलवाहू जहाजांची वाहतूक सुरू झाल्याने पुरवठा खंडित होण्याची भीती कमी झाली आहे. त्यामुळे काही दिवसांपूर्वी प्रति बॅरल ९० ते १०० डॉलरच्या दिशेने झेपावलेले कच्च्या तेलाचे दर आता पुन्हा ७५ डॉलरच्या खाली आले आहेत.

भारतासाठी ही बातमी अत्यंत महत्त्वाची आहे. देश आपल्या गरजेपैकी ८५ टक्क्यांहून अधिक कच्चे तेल आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाचे दर घसरल्यास भारताचे आयात बिल कमी होते. यामुळे चालू खात्यातील तूट कमी होण्यास मदत होते, रुपयावरील दबाव घटतो आणि परकीय चलन साठ्यावरही सकारात्मक परिणाम होतो. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे पेट्रोल, डिझेल, एलपीजी आणि विमान इंधनाच्या किमती स्थिर राहण्याची किंवा भविष्यात कमी होण्याची शक्यता निर्माण होते.

तेलाच्या दरातील घसरणीचा फायदा केवळ ग्राहकांनाच नव्हे तर उद्योग क्षेत्रालाही होणार आहे. वाहतूक, लॉजिस्टिक्स, विमान सेवा, रसायन उद्योग, उत्पादन क्षेत्र आणि ऊर्जा-आधारित उद्योगांचा खर्च कमी होऊ शकतो. त्यामुळे वस्तूंच्या उत्पादन खर्चात घट होऊन महागाई नियंत्रणात ठेवण्यास मदत मिळू शकते.

तज्ज्ञांच्या मते, जर होर्मुझ सामुद्रधुनीतील परिस्थिती आणखी स्थिर राहिली आणि मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय तणाव वाढला नाही, तर आगामी काही आठवड्यांत कच्च्या तेलाचे दर ७० ते ७५ डॉलर प्रति बॅरल या श्रेणीत राहू शकतात. मात्र कोणतीही नवीन लष्करी कारवाई किंवा जहाजांवरील हल्ले झाल्यास बाजारात पुन्हा अस्थिरता निर्माण होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

एकूणच, चार महिन्यांनंतर रास तनुरा टर्मिनलवरून पुन्हा सुरू झालेली तेल निर्यात ही जागतिक ऊर्जा बाजारासाठी सकारात्मक घडामोड ठरली आहे. पुरवठा सुरळीत होत असल्याने कच्च्या तेलाचे दर घसरले आहेत आणि भारतासारख्या मोठ्या आयातदार देशाला त्याचा थेट आर्थिक फायदा होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. जर ही स्थिती कायम राहिली, तर आगामी काळात इंधन दर, महागाई आणि अर्थव्यवस्थेवरही त्याचे सकारात्मक परिणाम दिसून येऊ शकतात.