नवी मुंबईतील खारघर परिसरात आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला चालना देणारा एक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प उभारण्याची योजना सिडकोकडून आखली जात आहे. सुमारे २० एकर जागेवर ‘आफ्रिका-इंडिया इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंट झोन’ (AIIDZ) विकसित करण्याचा प्रस्ताव असून, हा प्रकल्प मुंबई महानगर क्षेत्राला जागतिक व्यापाराच्या नकाशावर अधिक ठळक स्थान मिळवून देण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरणार आहे. या प्रकल्पात आधुनिक हॉटेल्स, सर्व्हिस अपार्टमेंट्स, मोठे कन्व्हेन्शन सेंटर, व्यावसायिक कार्यालये आणि प्रदर्शनासाठी विस्तीर्ण जागा यांचा समावेश असणार आहे. सुमारे ६,००० लोकांची क्षमता असलेले भव्य सभागृह तसेच सुमारे २.५ लाख चौरस फूट क्षेत्रफळाचे प्रदर्शन केंद्र ही या प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये असतील, ज्यामुळे वर्षभर विविध आंतरराष्ट्रीय परिषद, प्रदर्शन आणि व्यापार मेळावे आयोजित करता येतील.
हे ही वाचा:
राघव चढ्ढा यांच्या जागी निवडलेल्या मित्तल यांच्यावर ईडीचे छापे
बंगाल कोळसा घोटाळा प्रकरण: आय-पॅकच्या सह-संस्थापकांच्या कुटुंबियांना समन्स
भारतीय जहाजांना ‘होर्मुझ’ टोल नाही
‘देवाचे नवे बाप’ ट्रम्प यांचा पोप यांच्या झग्याला हात
या प्रकल्पाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे आफ्रिकेतील सर्व ५४ देशांना येथे कायमस्वरूपी प्रतिनिधी कार्यालये स्थापन करण्याची संधी मिळणार आहे. त्यामुळे भारत आणि आफ्रिका यांच्यातील व्यापार, गुंतवणूक आणि सांस्कृतिक संबंध अधिक मजबूत होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. याशिवाय भारतीय सार्वजनिक आणि खासगी क्षेत्रातील कंपन्यांनाही येथे कार्यालये उभारण्याची संधी मिळणार आहे. प्रकल्पात ‘आफ्रिका-इंडिया बायोडोम’सारखे विशेष आकर्षणही उभारले जाणार असून ते पर्यावरण, नवोपक्रम आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण यासाठी महत्त्वाचे केंद्र ठरेल.
खारघरमधील इंटरनॅशनल कॉर्पोरेट पार्कमध्ये हा प्रकल्प विकसित होणार असून त्याचे स्थान अत्यंत धोरणात्मक मानले जात आहे. नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि जवाहरलाल नेहरू पोर्ट (JNPT) यांच्या जवळ असल्यामुळे जागतिक व्यापार आणि लॉजिस्टिक्ससाठी ही जागा अतिशय सोयीस्कर ठरणार आहे. सिडको या प्रकल्पाला दुबई वर्ल्ड ट्रेड सेंटरच्या धर्तीवर विकसित करण्याचा विचार करत आहे, ज्यामुळे भविष्यात हा परिसर एक मोठे व्यावसायिक आणि आंतरराष्ट्रीय केंद्र म्हणून विकसित होऊ शकतो.
या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी विशेष उद्देश कंपनी (SPV) स्थापन केली जाणार असून त्यामध्ये आफ्रिका इंडिया इकॉनॉमिक फाउंडेशनचा ७४ टक्के आणि सिडकोचा २६ टक्के हिस्सा असेल. प्रकल्प पूर्ण होण्यासाठी अंदाजे ६ ते ८ वर्षांचा कालावधी लागू शकतो. सहाव्या वर्षापर्यंत या प्रकल्पातून सुमारे ३० दशलक्ष डॉलर इतका महसूल मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली आहे.
राज्य सरकारच्या दृष्टीने हा प्रकल्प आर्थिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा असून, यामुळे महाराष्ट्राची आंतरराष्ट्रीय व्यापारातील भूमिका अधिक बळकट होईल. विशेषतः लघु आणि मध्यम उद्योगांना (MSME) नवीन संधी उपलब्ध होतील आणि मोठ्या प्रमाणावर रोजगारनिर्मिती होईल. एकूणच, खारघरमधील हा ‘आफ्रिका ट्रेड हब’ प्रकल्प नवी मुंबईला जागतिक स्तरावर नवी ओळख देणारा आणि भारत-आफ्रिका संबंध अधिक दृढ करणारा ठरण्याची शक्यता आहे.
