देशातील ग्राहकांची दिशाभूल करणाऱ्या अन्नपदार्थ कंपन्यांविरोधात भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (एफएसएसएआय) मोठी कारवाई सुरू केली आहे. उत्पादनांच्या पॅकेजिंगवर आणि लेबलांवर चुकीचे, अतिशयोक्तीपूर्ण किंवा दिशाभूल करणारे दावे केल्याप्रकरणी १५ नामांकित खाद्य कंपन्यांना नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत. ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी आणि विक्री वाढवण्यासाठी काही कंपन्या आपल्या उत्पादनांबाबत अशा प्रकारचे दावे करत असल्याचे एफएसएसएआयच्या निदर्शनास आले असून त्याबाबत स्पष्टीकरण मागवण्यात आले आहे.
एफएसएसएआयच्या तपासात अनेक उत्पादनांवर “झिरो मैदा”, “हेल्दी”, “ट्रू व्हिटॅमिन”, “ऑर्गॅनिक” किंवा तत्सम शब्दांचा वापर करण्यात आल्याचे आढळून आले. मात्र अशा दाव्यांना पुरेसा वैज्ञानिक आधार नसल्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. ग्राहकांना उत्पादनाचे वास्तविक स्वरूप आणि गुणवत्ता याबाबत चुकीची माहिती मिळू नये, यासाठी नियामक संस्थेने हा कठोर पवित्रा घेतला आहे. अन्नपदार्थांच्या लेबलांवरील प्रत्येक दावा नियमांनुसार, सत्य आणि पडताळणीयोग्य असणे आवश्यक असल्याचे एफएसएसएआयने स्पष्ट केले आहे.
हे ही वाचा:
न मागता मिळतायत त्या अंड्याचा फंडा समजून घ्या…
भारत आता ग्राहक नाही, निर्माताही आहे!
वेदांताच्या चार नव्या कंपन्यांचे शेअर बाजारात पदार्पण
आयुष मलिकला धर्मांतरित करणाऱ्या तौफिक कुरेशीला अटक
या कारवाईच्या कक्षेत आलेल्या कंपन्यांमध्ये हेल्दी मास्टर, न्यूहर्ब्स, द हेल्थ फॅक्टरी, ट्रूवी, इमामी हेल्दी अँड टेस्टी, हेल्थ एड, ऑर्गॅनिक विज्डम, शाईन ऑर्गॅनिक, टू ब्रदर्स ऑर्गॅनिक फार्म्स, वर्ल्ड ऑफ ऑर्गॅनिक, स्टोरिया यांसारख्या ब्रँड्सचा समावेश असल्याचे सांगितले जात आहे. या कंपन्यांना त्यांच्या उत्पादनांवरील दाव्यांचा आधार, त्यामागील वैज्ञानिक पुरावे आणि नियमांचे पालन याबाबत सविस्तर माहिती सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
एफएसएसएआयने अलीकडच्या काळात अन्नपदार्थांच्या लेबलिंग आणि जाहिरात नियमांची अंमलबजावणी अधिक कडक केली आहे. ग्राहकांच्या आरोग्याशी संबंधित बाबींमध्ये कोणतीही तडजोड सहन केली जाणार नाही, असा स्पष्ट संदेश संस्थेने दिला आहे. “१०० टक्के नैसर्गिक”, “पूर्णपणे शुद्ध” किंवा “आरोग्यासाठी सर्वोत्तम” यांसारखे दावे करताना कंपन्यांनी ठोस पुरावे सादर करणे आवश्यक आहे. अन्यथा अशा दाव्यांमुळे ग्राहकांची फसवणूक होत असल्याचे मानले जाऊ शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, या कारवाईमुळे खाद्य उद्योगात अधिक पारदर्शकता येण्यास मदत होईल. तसेच कंपन्यांना आपल्या उत्पादनांची माहिती अधिक जबाबदारीने मांडावी लागेल. दुसरीकडे ग्राहकांनीही कोणतेही उत्पादन खरेदी करताना केवळ आकर्षक दाव्यांवर विश्वास न ठेवता त्यावरील घटक, पोषणमूल्ये आणि अधिकृत माहिती तपासणे आवश्यक आहे. ग्राहकांच्या हिताचे संरक्षण आणि अन्न बाजारातील विश्वासार्हता टिकवून ठेवण्यासाठी एफएसएसएआयची ही मोहीम महत्त्वपूर्ण मानली जात आहे.
