भारत आणि अमेरिकेने संरक्षण सहकार्य अधिक मजबूत करण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल उचलत हवाई येथे २९ वी आर्मी-टू-आर्मी स्टाफ चर्चा आयोजित केली. दोन्ही देशांमधील सातत्याने विस्तारत असलेल्या लष्करी आणि सामरिक संबंधांमधील हा आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. या चर्चेदरम्यान दोन्ही बाजूंनी सामायिक सुरक्षा हितसंबंध, लष्करी सहकार्य आणि इंडो-पॅसिफिक प्रदेशातील स्थैर्याबाबतची आपली बांधिलकी पुन्हा अधोरेखित केली.
या उच्चस्तरीय बैठकीचे सह-अध्यक्षपद भारतीय लष्कराचे उपसेनाप्रमुख (रणनीती) लेफ्टनंट जनरल राजीव घई आणि अमेरिकन लष्कराच्या पॅसिफिक कमांडचे उपकमांडिंग जनरल लेफ्टनंट जनरल जोएल वोवेल यांनी भूषवले. दोन्ही अधिकाऱ्यांनी लष्करी सहकार्याचा विस्तार आणि भविष्यातील सामरिक आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी संयुक्त प्रयत्नांवर चर्चा केली.
भारतीय लष्कराने सोशल मीडिया मंच ‘एक्स’वर दिलेल्या माहितीनुसार, या चर्चेचा मुख्य भर दोन्ही सैन्यदलांमधील इंटरऑपरेबिलिटी (परस्पर कार्यक्षमता) वाढवणे, व्यावसायिक आदान-प्रदानाचा विस्तार करणे आणि संरक्षण सहकार्य अधिक दृढ करणे यावर होता. इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील उदयोन्मुख सुरक्षा आव्हानांना अधिक प्रभावीपणे सामोरे जाण्यासाठी आवश्यक यंत्रणा विकसित करण्यावरही भर देण्यात आला.
बैठकीत गेल्या काही वर्षांत भारत-अमेरिका लष्करांमधील सहकार्याचा व्याप सातत्याने वाढत असल्याचे अधोरेखित करण्यात आले. यात संयुक्त लष्करी सराव, प्रशिक्षण कार्यक्रम, संरक्षण तंत्रज्ञान सहकार्य आणि विविध स्तरांवरील व्यावसायिक देवाणघेवाण यांचा समावेश आहे. या उपक्रमांना आणखी गती देण्यावर दोन्ही देशांनी सहमती दर्शवली. ही चर्चा अशा वेळी पार पडली, जेव्हा भारत आणि अमेरिका विविध क्षेत्रांत आपले संरक्षण संबंध अधिक मजबूत करत आहेत. अलीकडेच सिंगापूरमध्ये झालेल्या शांग्री-ला डायलॉग परिषदेदरम्यान भारताचे संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह यांनी अमेरिकन काँग्रेस सदस्य पॅट हॅरिगन यांची भेट घेतली होती. या भेटीत प्रादेशिक सुरक्षा, संरक्षण सहकार्याचा विस्तार आणि इंडो-पॅसिफिकमधील सामायिक सामरिक हितसंबंधांवर चर्चा झाली होती.
हे ही वाचा:
सोरेनना सोडणार नाही! न्यायालयाने याचिका फेटाळली
भाईंदरमधील नुरी मशिदीवरील अनधिकृत बांधकाम पाडले
अमेरिकेत ब्लॅक फ्रायडे: जुना माल द्या, नवा माल घ्या…
फ्रेंच ओपन २०२६: टेनिसपेक्षा फॅशनचीच जास्त चर्चा
संरक्षण मंत्रालयाच्या मते, या चर्चेतून भारत-अमेरिका संरक्षण भागीदारीची वाढती ताकद पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली. ही भेट संरक्षण सचिवांनी न्यूझीलंड, सिंगापूर, स्वीडन आणि नेदरलँड्सच्या नेत्यांसोबत घेतलेल्या उच्चस्तरीय बैठकींच्या मालिकेचाच एक भाग होती. गेल्या दशकात भारत आणि अमेरिका यांच्यातील लष्करी सहकार्यामध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. दोन्ही देश इंटरऑपरेबिलिटी, संयुक्त लष्करी कारवाया आणि संरक्षण उत्पादन क्षेत्रातील भागीदारीला विशेष महत्त्व देत आहेत. इंडिया-यूएस इनिशिएटिव्ह ऑन क्रिटिकल अँड इमर्जिंग टेक्नॉलॉजी (iCET) अंतर्गत सह-उत्पादन, तंत्रज्ञान हस्तांतरण आणि संयुक्त विकास प्रकल्पांनाही चालना दिली जात आहे.
अमेरिकेने भारताच्या संरक्षण आधुनिकीकरण कार्यक्रमाला सातत्याने पाठिंबा दर्शवला आहे. यामध्ये संरक्षण तंत्रज्ञान हस्तांतरण, संयुक्त संशोधन आणि औद्योगिक सहकार्य यांसारख्या उपक्रमांचा समावेश आहे. हे प्रयत्न भारताच्या स्वदेशी संरक्षण उत्पादन क्षमतेला बळकटी देण्याच्या आणि लष्करी क्षमता वाढवण्याच्या उद्दिष्टांशी सुसंगत आहेत.
