भारत आणि परदेशात दूषिततेमुळे झालेल्या बालमृत्यूंच्या पार्श्वभूमीवर, केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने देशात सर्व प्रकारच्या खोकल्याच्या औषधांच्या (कफ सिरप) थेट विक्रीवर बंदी घातली आहे. औषध नियम, १९४५ मध्ये नवीन सुधारणा करून खोकल्याच्या सिरपसह इतर सिरपच्या विक्रीसंबंधीचे नियम अधिक कडक करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. ज्यानुसार ग्राहकांना फार्मसीमधून अशी औषधे खरेदी करण्यापूर्वी डॉक्टरांचे प्रिस्क्रिप्शन घेणे बंधनकारक असणार आहे.
आरोग्य मंत्रालयाने आपल्या ‘शेड्यूल के’ औषधांच्या यादीतून ‘सिरप’ हा शब्द वगळण्याबाबत एक राजपत्र अधिसूचना जारी केली आहे, ज्यामुळे औषध दुकानांना नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिकाने स्वाक्षरी केलेल्या वैध प्रिस्क्रिप्शनवरच खोकल्याचे सिरप विकणे अनिवार्य झाले आहे. औषधे आणि सौंदर्यप्रसाधने कायदा, १९४५ अंतर्गत, अनुसूची ‘के’ मध्ये अशा औषधांची यादी आहे ज्यांच्या विक्रीसाठी वैध वैद्यकीय प्रिस्क्रिप्शनची आवश्यकता नसते. “या संदर्भात गेल्या वर्षी डिसेंबरमध्ये अधिसूचनेचा एक मसुदा जारी करण्यात आला होता आणि सर्व संबंधितांना तो पाहण्याची संधी देण्यात आली होती. संबंधित पक्षांकडून कोणताही आक्षेप न आल्याने, मंत्रालयाने अखेरीस ती अधिसूचित केली,” असे आरोग्य मंत्रालयातील एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले.
हे ही वाचा:
“राहुल गांधी पाठीत खंजीर खुपसणारे, अपरिपक्व नेते”
स्लोव्हाकियाकडून पंतप्रधान मोदींना सर्वोच्च नागरी सन्मान
अमेरिकन एअर फोर्सचे बी-52 बॉम्बर कोसळले; आठ जणांचा मृत्यू
नीट परीक्षेपूर्वी टेलिग्रामवर तात्पुरती बंदी
अलिकडच्या वर्षांत भारतात तयार होणाऱ्या खोकल्याच्या औषधांची विक्री वादात सापडली आहे, कारण भारतात तसेच इतर अनेक देशांमध्ये दूषित औषधांमुळे मुलांच्या मृत्यूचा आरोप आहे. केंद्रीय औषध मानक नियंत्रण संस्था (CDSCO) नियामक अनुपालनातील त्रुटींना आळा घालण्यासाठी आणि या क्षेत्रातील देखरेख अधिक मजबूत करण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना लागू करता येतील, याचा अभ्यास करत होती. गेल्या वर्षी, प्रामुख्याने राजस्थानमध्ये, दूषित खोकल्याचे सिरप प्यायल्याने किमान २२ मुलांचा मृत्यू झाला होता. तपासात असे आढळून आले की, हे सिरप डायथिलीन ग्लायकॉल (DEG) या विषारी औद्योगिक द्रावकाने दूषित होते, जे सामान्यतः ब्रेक फ्लुइड आणि अँटीफ्रीझमध्ये वापरले जाते. प्रयोगशाळेतील चाचण्यांमध्ये नमुन्यांमध्ये डीईजीचे प्रमाण ०.१% च्या अनुज्ञेय मर्यादेपेक्षा शेकडो पटींनी जास्त असल्याचे आढळून आले. हे दूषित द्रव्य सेवन केल्यास मूत्रपिंड आणि मेंदूच्या कार्यावर परिणाम होऊन चेतासंस्थेवर विषबाधा होऊ शकते.
