आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत प्रत्येकजण ताणतणाव आणि चिंतेने ग्रस्त आहे. कामाचा ताण, अभ्यासाची काळजी, घर-परिवाराच्या जबाबदाऱ्या आणि सामाजिक जीवनातील गडबड यामुळे आपले जीवन खूपच गुंतागुंतीचे झाले आहे. अशा परिस्थितीत आपला मन अस्वस्थ राहतो. हे लक्षात घेऊनच आयुष मंत्रालयाने आपल्या अधिकृत इन्स्टाग्राम पेजवर एक पोस्ट केली असून त्यात ध्यान म्हणजेच मेडिटेशनचे महत्त्व आणि त्याचे फायदे सांगितले आहेत. आयुष मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, ध्यान म्हणजे अशी प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये आपण मन शांत करून अंतर्गत शांततेचा अनुभव घेतो. जेव्हा आपण ध्यान करतो, तेव्हा आपला संपूर्ण फोकस फक्त श्वासोच्छ्वासावर आणि आपल्या आतल्या आवाजावर असतो. यामुळे आपण बाहेरील गोंधळापासून दूर होऊन स्वतःशी जोडले जातो.
ध्यानामुळे सर्वप्रथम आपले मन भीती, राग, ताण आणि चिंता यांसारख्या नकारात्मक भावनांपासून मुक्त होते. जेव्हा आपण दररोज ध्यान करतो, तेव्हा आपल्या मनात सकारात्मक विचार निर्माण होतात. यामुळे आपल्याला भावनिक संतुलन मिळते. भावनांना समजून त्यावर नियंत्रण ठेवता येऊ लागल्यामुळे राग कमी होतो आणि मन शांत राहते. ध्यान एकाग्रता वाढवण्यात देखील मदत करते. आजच्या काळात प्रत्येकजण मल्टिटास्किंग करतो, त्यामुळे लक्ष विचलित होते. परंतु ध्यान करताना आपण मन स्थिर ठेवण्याचे शिकतो. त्यामुळे स्मरणशक्ती सुधारते आणि अवघड कामेही सहज करता येतात. त्याचबरोबर ध्यान इच्छाशक्ती मजबूत करते. मन शांत आणि सशक्त असल्यास आपण आपल्या उद्दिष्टांच्या दिशेने अधिक मेहनत आणि सातत्याने काम करू शकतो.
हेही वाचा..
कन्हैयालाल हत्याकांड : आरोपी जावेदचा जामीन रद्द करण्यास नकार
बँक फसवणूक प्रकरणात ईडीची दिल्ली, पुण्यात छापेमारी
बांगलादेशच्या अधोगतीची कारणे सांगितली अवामी लीगने…
सेमिकंडक्टरच्या भविष्यातील निर्मितीबाबत जग भारतावर विश्वास ठेवते
ध्यानाचा आणखी एक मोठा फायदा म्हणजे ते शरीर आणि मन दोन्हींना आराम देते. दिवसभराच्या थकव्यामुळे आपण दमतो, पण ध्यानामुळे शरीराला आराम मिळतो आणि थकवा दूर होतो. शरीरात ऊर्जा पुन्हा भरली जाते, ज्यामुळे ताजेतवाने वाटते. ही प्रक्रिया फार सोपी आहे—डोळे मिटणे, हळूहळू खोल श्वास घेणे आणि विचारांना शांत करणे. जसजसे मन शांत होते, तसतसा आपल्याला एक स्थिर आणि सुखद अनुभव मिळतो. आयुष मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की ध्यान ही प्रक्रिया आपल्याला केवळ मानसिकदृष्ट्या नव्हे तर शारीरिकदृष्ट्याही सक्षम करते.
आज विज्ञानदेखील मेडिटेशनचे फायदे मान्य करतो. अनेक संशोधनांमध्ये दिसून आले आहे की नियमित ध्यान केल्याने ताण आणि चिंता कमी होतात, तसेच झोपेच्या समस्या देखील दूर होतात. ज्यांना रात्री नीट झोप येत नाही, त्यांच्यासाठी ध्यान हा सोपा आणि प्रभावी उपाय आहे. मन शांत झाल्यावर झोप पटकन लागते आणि झोपही गाढ होते. याशिवाय, हाय ब्लड प्रेशरची समस्या असलेल्या लोकांना ध्यानामुळे आरोग्य सुधारता येते. ध्यानामुळे शरीराला विश्रांती मिळते, रक्ताभिसरण योग्य होते आणि हृदयाचे कार्य सुधारते. त्यामुळे हृदयविकारांचा धोका कमी होतो.
