जागतिक स्तरावर आर्थिक अनिश्चितता, महागाई, वाढते सरकारी कर्ज, व्याजदरांचा दबाव आणि भू-राजकीय तणाव यामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये आधीच सावध वातावरण आहे. अशा परिस्थितीत जगप्रसिद्ध आर्थिक सल्लागार आणि ‘रिच डॅड पुअर डॅड’ या पुस्तकाचे लेखक रॉबर्ट कियोसाकी यांनी पुन्हा एकदा मोठी भविष्यवाणी केली आहे. त्यांच्या मते, जग इतिहासातील सर्वात मोठ्या आर्थिक आणि शेअर बाजारातील घसरणीच्या उंबरठ्यावर उभे आहे. त्यामुळे विशेषतः म्युच्युअल फंड आणि एक्स्चेंज ट्रेडेड फंड (ETF) मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांनी अंधपणे इतरांवर अवलंबून न राहता स्वतः आर्थिक निर्णय घेण्याची क्षमता विकसित करावी, असा त्यांनी सल्ला दिला आहे.
कियोसाकी यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ वर केलेल्या पोस्टमध्ये सांगितले की, अनेक गुंतवणूकदार आपली आर्थिक जबाबदारी पूर्णपणे फंड मॅनेजर, सल्लागार किंवा संस्थांवर सोपवतात. बाजारात मोठी घसरण झाल्यास अशा गुंतवणूकदारांना मोठे नुकसान सहन करावे लागू शकते. त्यामुळे आर्थिक साक्षरता वाढवणे, गुंतवणुकीचे मूलभूत तत्त्व समजून घेणे आणि स्वतः अभ्यास करून निर्णय घेणे ही काळाची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
हे ही वाचा:
दहशतवादी कट प्रकरणातील आरोपीला तुरुंगात हवंय ‘अमेरिकन डाएट’!
“अटक झाली तरी चालेल” डिसेंबरमध्ये बांगलादेशात परतणार शेख हसीना
एनटीएनएलचा लिपिकच आढळला केबल चोर
बीएचयूमध्ये झाडांची बेकायदा तोड महागात; २.६५ कोटींची भरपाई
कियोसाकी यांनी त्यांच्या गुंतवणुकीच्या धोरणाचाही उल्लेख केला. पारंपरिक शेअर्स किंवा आर्थिक साधनांपेक्षा त्यांनी सोने, चांदी आणि बिटकॉइनसारख्या मर्यादित उपलब्ध असलेल्या मालमत्तांमध्ये गुंतवणूक केल्याचे सांगितले. त्यांच्या मते, आर्थिक संकटाच्या काळात अशा मालमत्तांचे मूल्य टिकून राहण्याची किंवा वाढण्याची शक्यता अधिक असते. त्यामुळे चलनवाढ आणि बाजारातील अस्थिरतेपासून संरक्षण मिळू शकते.
रॉबर्ट कियोसाकी यांची अशी भाकिते ही पहिल्यांदाच समोर आलेली नाहीत. गेल्या काही वर्षांपासून ते सातत्याने जागतिक अर्थव्यवस्थेतील धोके, वाढते कर्ज, चलनवाढ आणि वित्तीय व्यवस्थेतील कमकुवतपणाबद्दल इशारे देत आहेत. त्यांच्या मते, अमेरिकेसह अनेक देशांमध्ये वाढते सरकारी कर्ज आणि कागदी चलनावरील वाढते अवलंबित्व भविष्यात मोठे आर्थिक संकट निर्माण करू शकते.
तथापि, आर्थिक तज्ज्ञांचा एक मोठा वर्ग कियोसाकी यांच्या प्रत्येक भविष्यवाणीकडे सावधपणे पाहण्याचा सल्ला देतो. कारण बाजारातील चढ-उतार हे अनेक आर्थिक, राजकीय आणि जागतिक घटकांवर अवलंबून असतात. कोणतीही भविष्यवाणी निश्चित मानून गुंतवणुकीचे निर्णय घेणे योग्य नसल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्याऐवजी दीर्घकालीन उद्दिष्टे, जोखीम क्षमता आणि मालमत्तेचे योग्य विविधीकरण (Diversification) यावर भर देणे अधिक शहाणपणाचे ठरते.
आजच्या काळात म्युच्युअल फंड, ETF आणि शेअर बाजारात गुंतवणूक करणाऱ्या लाखो भारतीयांसाठी कियोसाकी यांचा संदेश हा केवळ भीती निर्माण करणारा नाही, तर आर्थिक शिक्षणाचे महत्त्व अधोरेखित करणारा आहे. बाजारात तेजी असो किंवा मंदी, गुंतवणूकदारांनी स्वतःची माहिती वाढवणे, प्रत्येक आर्थिक उत्पादन समजून घेणे आणि भावनेऐवजी माहितीच्या आधारावर निर्णय घेणे आवश्यक आहे.
कियोसाकी यांच्या इशाऱ्यामुळे जागतिक गुंतवणूकदारांमध्ये पुन्हा एकदा चर्चेला उधाण आले असले तरी, आर्थिक निर्णय घेताना केवळ एखाद्या व्यक्तीच्या भाकितावर अवलंबून न राहता विविध तज्ज्ञांचे मत, बाजारातील परिस्थिती आणि स्वतःची आर्थिक गरज यांचा विचार करणे अधिक योग्य ठरेल. शेवटी, कोणत्याही आर्थिक संकटात सर्वाधिक फायदा त्या गुंतवणूकदारालाच होतो जो माहितीपूर्ण, संयमी आणि दीर्घकालीन दृष्टीकोन ठेवून गुंतवणूक करतो.
