केंद्रीय वित्तमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी अर्थसंकल्प २०२६ सादर करताना सांगितले की, हे बजेट युवाशक्तीपासून प्रेरित असून तीन कर्तव्यांवर आधारित आहे. सध्याच्या जागतिक परिस्थितीत भारतासमोर आव्हानात्मक बाह्य वातावरण आहे. जागतिक व्यापार आणि बहुपक्षीय व्यवस्था दबावाखाली असून संसाधने व पुरवठा साखळीपर्यंत पोहोच अडथळ्यांत सापडली आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
अर्थमंत्री म्हणाल्या की, “आज आपण अशा बाह्य वातावरणाचा सामना करत आहोत जिथे व्यापार आणि बहुपक्षीयता संकटात आहेत, तसेच संसाधने आणि पुरवठा साखळीपर्यंत पोहोच मर्यादित होत आहे. नवीन तंत्रज्ञानामुळे उत्पादन प्रणाली वेगाने बदलत आहेत आणि त्याचवेळी पाणी, ऊर्जा व महत्त्वाच्या खनिजांची मागणी झपाट्याने वाढत आहे.” निर्मला सीतारमण यांनी सांगितले की, कर्तव्य भवनात तयार करण्यात आलेला हा पहिलाच बजेट आहे आणि त्याच भावनेतून सरकार आपल्या संकल्पांना पुढे नेत आहे. गरीब, वंचित आणि मागास घटकांवर लक्ष केंद्रित करणे हा सरकारचा ठाम निर्धार आहे. हाच संकल्प पूर्ण करण्यासाठी बजेट तीन प्रमुख कर्तव्यांच्या चौकटीत मांडण्यात आले आहे.
निर्मला सीतारमण यांच्या मते, सरकारचे पहिले कर्तव्य म्हणजे आर्थिक वाढ वेगवान आणि शाश्वत करणे. यासाठी उत्पादकता आणि स्पर्धात्मकता वाढवणे तसेच जागतिक अस्थिरतेच्या काळात अर्थव्यवस्थेची मजबुती सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे. त्या म्हणाल्या, “उत्पादकता आणि स्पर्धात्मकता वाढवून तसेच अस्थिर जागतिक परिस्थितीतही अर्थव्यवस्थेला सक्षम बनवून आर्थिक वाढ वेगवान आणि टिकाऊ करणे हे आमचे पहिले कर्तव्य आहे.”
हे ही वाचा:
भारताला बायोफार्मास्युटिकल हबमध्ये रूपांतरित करण्यासाठी ‘बायोफार्म शक्ती’
निर्मला सीतारमण यांची कांजीवरम साडी! काय आहे संदेश?
भारत इराण ऐवजी व्हेनेझुएलाकडून कच्चे तेल आयात करेल!
“आसिम मुनीर आणि मी जगभर पैसे मागण्यासाठी जातो, तेव्हा लाज वाटते”
दुसऱ्या कर्तव्याबाबत त्यांनी सांगितले की, जनतेच्या आकांक्षा पूर्ण करणे आणि त्यांच्या क्षमतांचा विकास करणे हे सरकारचे उद्दिष्ट आहे, जेणेकरून ते भारताच्या समृद्धीच्या प्रवासात सक्षम भागीदार बनू शकतील. त्या म्हणाल्या, “जनतेच्या आकांक्षा पूर्ण करणे आणि त्यांच्या क्षमतांचा विकास करणे हे आमचे दुसरे कर्तव्य आहे, जेणेकरून ते भारताच्या समृद्धीच्या वाटचालीत भक्कम भागीदार ठरतील.”
तिसरे कर्तव्य ‘सबका साथ, सबका विकास’ या दृष्टिकोनाशी संबंधित आहे. याचा उद्देश प्रत्येक कुटुंब, समुदाय, प्रदेश आणि क्षेत्राला आवश्यक संसाधनांपर्यंत समान व न्याय्य प्रवेश मिळावा, असा असल्याचे वित्तमंत्र्यांनी स्पष्ट केले. आपल्या भाषणात त्यांनी सुधारणा प्रक्रियेवरही भर दिला. त्या म्हणाल्या, “सुधारणा एक्सप्रेस आपल्या मार्गावर ठामपणे पुढे जात आहे आणि आमची कर्तव्ये पूर्ण करण्यात मदत करण्यासाठी तिचा वेग कायम राहील.”
