येस बँकवर आरबीआयची करडी नजर

येस बँक वर भारतीय रिझर्व्ह बँक यांनी लक्ष केंद्रीत केले असून, बुकमायफॉरेक्ससोबत जारी करण्यात आलेल्या मल्टी-करन्सी प्रीपेड फॉरेक्स कार्ड संदर्भात संभाव्य डेटा लीक प्रकरणाची चौकशी सुरू झाली आहे. या घटनेत सुमारे ५,००० ग्राहकांवर परिणाम झाल्याची माहिती समोर आली आहे.

बुकमायफॉरेक्स प्लॅटफॉर्ममार्फत दिल्या जाणाऱ्या फॉरेक्स कार्डवर अचानक संशयास्पद आंतरराष्ट्रीय व्यवहार वाढल्याचे बँकेच्या फसवणूक शोध यंत्रणेला आढळले. विशेष म्हणजे हे व्यवहार विशिष्ट बँक आयडेंटिफिकेशन नंबर (BIN) असलेल्या कार्डांवर झाले. एकूण १५ वेगवेगळ्या आंतरराष्ट्रीय मर्चंट्सकडून व्यवहार करण्याचे प्रयत्न झाले असल्याचे समोर आले आहे.
हे ही वाचा:
न्यायालयीन भ्रष्टाचारावर धडा असलेली सर्व पुस्तके मागे घ्या!

चेहरा टवटवीत हवाय? नैसर्गिक पद्धतींनी मिळवा उजळ आणि निरोगी त्वचा!

या प्रकरणात सुमारे ०.२८ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्स (अंदाजे ₹२.३ ते ₹२.५ कोटी) इतक्या रकमेचे व्यवहार यशस्वीरीत्या पूर्ण झाल्याची माहिती आहे. मात्र, बँकेच्या प्रणालीने वेळीच कारवाई करत ६८८ संशयास्पद व्यवहार नाकारले, ज्यामुळे संभाव्य मोठे नुकसान टळले. हे व्यवहार प्रामुख्याने लॅटिन अमेरिकेतील काही देशांमध्ये ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर झाले, जिथे दोन-स्तरीय प्रमाणीकरण (2FA) सक्तीचे नाही.

घटना लक्षात येताच येस बँकेने त्या विशिष्ट प्रदेशातील सर्व ऑनलाइन व्यवहारांवर तात्पुरते निर्बंध घातले. प्रभावित कार्ड तात्काळ ब्लॉक करण्यात आली असून, ग्राहकांना नवीन कार्ड जारी करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. तसेच कार्ड नेटवर्कसोबत समन्वय साधून चार्जबॅक प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे, जेणेकरून ग्राहकांना आर्थिक नुकसानभरपाई मिळू शकेल.

भारतीय रिझर्व्ह बँकेने या प्रकरणात येस बँकेच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना स्पष्टीकरणासाठी पाचारण केले आहे. डेटा नेमका कसा लीक झाला, कार्डची संवेदनशील माहिती बाहेर कशी गेली, बँकेच्या सायबर सुरक्षा प्रणालीमध्ये काही त्रुटी होत्या का, आणि भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी कोणती सुधारणा केली जाणार आहे, याबाबत सविस्तर अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

दरम्यान, बुकमायफॉरेक्सने स्पष्ट केले आहे की त्यांच्या प्रणालीमध्ये कोणताही डेटा लीक झालेला नाही. कंपनीच्या मते, ते ग्राहकांचा संपूर्ण कार्ड डेटा साठवत नाहीत आणि सर्व व्यवहार नियंत्रण बँकेच्या प्रणालीमार्फत केले जाते.

सोशल मीडियावर अनेक ग्राहकांनी डॉलर आणि ब्राझिलियन रिअलमध्ये अनधिकृत व्यवहार झाल्याची तक्रार केली आहे. काहींना तात्काळ कार्ड ब्लॉक करण्यात अडचणी आल्याचेही सांगितले जात आहे.

एकूणच, डिजिटल व्यवहार झपाट्याने वाढत असताना ही घटना बँकिंग क्षेत्रासाठी गंभीर इशारा ठरत आहे. ५,००० ग्राहक, २ लाख ८० हजार डॉलर्सचे व्यवहार आणि ६८८ रोखलेले प्रयत्न हे आकडे सायबर सुरक्षेची गरज अधोरेखित करतात. आता आरबीआयच्या तपासणीनंतर पुढील कारवाई काय होते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.