ब्रिटनचे पंतप्रधान आणि लेबर पक्षाचे नेते कीर स्टारमर यांनी वाढत्या राजकीय दबाव आणि पक्षांतर्गत असंतोषाच्या पार्श्वभूमीवर आपल्या पदाचा राजीनामा जाहीर केला आहे. लेबर पक्षातील वरिष्ठ नेत्यांकडून वाढत चाललेल्या विरोधामुळे अखेर स्टारमर यांनी १० डाउनिंग स्ट्रीटचा निरोप घेतला. त्यांच्या राजीनाम्यामुळे ब्रिटनच्या राजकारणात मोठी उलथापालथ झाली असून देशाला एका दशकाहून अधिक काळातील सातवे पंतप्रधान मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
राजीनाम्याची घोषणा करताना स्टारमर आपल्या पत्नीसह १० डाउनिंग स्ट्रीटबाहेर आले. यावेळी उपस्थित समर्थकांनी टाळ्यांच्या कडकडाटात आणि घोषणाबाजी करत त्यांना निरोप दिला. भावनिक भाषणात स्टारमर यांनी दोन वर्षांपूर्वी पंतप्रधान म्हणून डाउनिंग स्ट्रीटमध्ये प्रवेश करण्याचा दिवस आपल्या आयुष्यातील सर्वात अभिमानाचा क्षण असल्याचे सांगितले. “लाखो लोकांचे जीवन बदलण्याच्या उद्देशाने मी राजकारणात आलो होतो. पंतप्रधान म्हणून काम करताना मी घेतलेला प्रत्येक निर्णय देशहिताला प्राधान्य देणारा होता,” असे ते म्हणाले.
राजीनाम्यापूर्वी केलेल्या भाषणात स्टारमर यांनी २०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीतील लेबर पक्षाच्या ऐतिहासिक विजयाचा उल्लेख करत आपल्या सरकारच्या कामगिरीवर प्रकाश टाकला. त्यांनी आर्थिक वाढ, वेतनवाढ, देशांतर्गत आणि परदेशी गुंतवणुकीत वाढ, पायाभूत सुविधा विकास, राष्ट्रीय आरोग्य सेवा (NHS) मधील प्रतीक्षा यादीत झालेली घट, कामगार आणि भाडेकरूंच्या हक्कांमध्ये सुधारणा तसेच संरक्षण खर्चात वाढ यांसारख्या बाबी अधोरेखित केल्या. त्यांच्या मते, लेबर सरकारने सत्तेत आल्यानंतर अर्थव्यवस्थेला गती दिली आणि महागाईच्या तुलनेत वेतनवाढ अधिक वेगाने झाली. तसेच एका पिढीतील कामगार आणि भाडेकरूंसाठी सर्वात मोठ्या सुधारणा राबवल्याचा दावाही त्यांनी केला. स्टारमर यांनी शीतयुद्धानंतर संरक्षण क्षेत्रातील सर्वाधिक खर्चवाढ केल्याचे सांगितले. तसेच सरकारच्या धोरणांमुळे सुमारे पाच लाख मुलांना गरिबीतून बाहेर काढण्यात यश आल्याचा दावा त्यांनी केला.
मात्र, गेल्या काही महिन्यांपासून स्टारमर यांच्या नेतृत्वावर प्रश्नचिन्ह निर्माण होत होते. अनेक धोरणात्मक यू-टर्न, सरकारभोवती निर्माण झालेले वाद आणि जनतेतील घटते समर्थन यामुळे त्यांच्यावर राजीनाम्याचा दबाव वाढत गेला. लेबर पक्षातील आणि विरोधी पक्षांतील नेत्यांनी २०२४ च्या निवडणूक प्रचारादरम्यान दिलेली राहणीमान सुधारण्याची आश्वासने पूर्ण करण्यात सरकार अपयशी ठरल्याचा आरोप केला. वाढती महागाई, सार्वजनिक सेवांवरील ताण, आरोग्य आणि गृहनिर्माण क्षेत्रातील समस्या यामुळे जनतेचा असंतोष वाढत गेला.
लेबर पक्षातील प्रमुख नेते अँडी बर्नहॅम यांनी संसदीय जागा जिंकल्यानंतर स्टारमर यांच्यावरील दबाव अधिक तीव्र झाला. बर्नहॅम यांना नेतृत्वासाठी औपचारिक आव्हान उभे करण्याची संधी मिळाल्यानंतर पक्षातील असंतोष उघडपणे समोर आला. हाऊस ऑफ कॉमन्समधील लेबर पक्षाच्या १०० हून अधिक खासदारांनी सार्वजनिकपणे स्टारमर यांनी पद सोडावे किंवा पदत्यागाची स्पष्ट वेळ जाहीर करावी, अशी मागणी केली होती. पक्षाच्या जवळपास एक चतुर्थांश खासदारांनी उघडपणे विरोधाची भूमिका घेतल्याने स्टारमर यांच्यासाठी परिस्थिती अधिकच कठीण झाली.
हे ही वाचा:
नीट पुनर्परीक्षेत ‘मुन्ना भाई’ रॅकेटचा पर्दाफाश
अमेरिका- इराण चर्चेचा परिणाम; कच्चे तेल ३ टक्क्यांनी घसरले
विधान परिषद निवडणुकीत गुलाल महायुतीचाचं! १७ पैकी १६ जागांवर वर्चस्व
शेअर बाजारात तेजी; आयटी, ऑइल-गॅस क्षेत्राची आघाडी
स्टारमर यांच्या राजीनाम्यामुळे ब्रिटनमध्ये गेल्या दशकभरात सातव्यांदा पंतप्रधान बदलण्याची वेळ आली आहे. जवळपास दोन शतकांतील सर्वात वेगवान नेतृत्वबदलांपैकी हा एक मानला जात आहे. विश्लेषकांच्या मते, वारंवार होणारे नेतृत्वबदल हे देशातील खोलवर रुजलेल्या समस्यांचे प्रतिबिंब आहे. सार्वजनिक सेवांवरील वाढता ताण, आर्थिक मंदीची भीती, जीवनमानाचा वाढता खर्च आणि अवैध स्थलांतर यांसारख्या प्रश्नांवर सलग सरकारांना अपेक्षित यश मिळालेले नाही. स्टारमर यांच्या राजीनाम्यानंतर आता लेबर पक्षाच्या नव्या नेतृत्वाकडे सर्वांचे लक्ष लागले असून, ब्रिटनच्या राजकारणात पुढील काही दिवसांत महत्त्वाच्या घडामोडी घडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
