पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या तीन दिवसीय सेशेल्स दौऱ्यादरम्यान भारत आणि सेशेल्स यांनी संरक्षण, सागरी सुरक्षा, आरोग्य, डिजिटल पेमेंट, अंतराळ, शिक्षण, कृषी आणि विकास सहकार्य अशा विविध क्षेत्रांमध्ये तब्बल १९ महत्त्वपूर्ण करार आणि सामंजस्य करारांवर (MoUs) स्वाक्षऱ्या केल्या. या करारांमुळे हिंद महासागर क्षेत्रातील दोन्ही देशांमधील सामरिक आणि आर्थिक भागीदारी आणखी मजबूत होणार असल्याचे मानले जात आहे.
पंतप्रधान मोदी आणि सेशेल्सचे राष्ट्रपती पॅट्रिक हर्मिनी यांच्यात द्विपक्षीय चर्चेनंतर या करारांची घोषणा करण्यात आली. दोन्ही देशांनी संरक्षण सहकार्य अधिक मजबूत करणे, सागरी सुरक्षेसाठी संयुक्त प्रयत्न वाढवणे आणि हिंद महासागरातील स्थैर्य राखण्यासाठी एकत्र काम करण्याचा निर्धार व्यक्त केला. तसेच किनारी सुरक्षा, समुद्री देखरेख आणि क्षमता विकासावरही भर देण्यात आला.
दौऱ्यात डिजिटल सहकार्यालाही विशेष महत्त्व देण्यात आले. सेशेल्समध्ये भारताची यूपीआय (UPI) आधारित डिजिटल पेमेंट प्रणाली सुरू करण्यावर सहमती झाली. याशिवाय डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा, फिनटेक आणि ई-गव्हर्नन्स क्षेत्रातही सहकार्य वाढविण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
अंतराळ क्षेत्रात भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) आणि सेशेल्समधील संबंधित संस्थांमध्ये उपग्रह माहितीची देवाणघेवाण, क्षमता विकास आणि तांत्रिक सहकार्य वाढविण्यासाठी करार करण्यात आले. हवामान निरीक्षण, समुद्री संसाधनांचे व्यवस्थापन आणि आपत्ती व्यवस्थापनासाठी उपग्रह तंत्रज्ञानाचा अधिक प्रभावी वापर करण्यावर दोन्ही देशांनी भर दिला.
आरोग्य, शिक्षण आणि कृषी क्षेत्रातही अनेक महत्त्वपूर्ण करार झाले. वैद्यकीय सेवा, आरोग्य कर्मचारी प्रशिक्षण, शैक्षणिक देवाणघेवाण, कौशल्य विकास आणि कृषी संशोधन यामध्ये सहकार्य वाढविण्याचे ठरले. याशिवाय नवीकरणीय ऊर्जा, हवामान बदल, ब्लू इकॉनॉमी आणि शाश्वत विकासाशी संबंधित उपक्रमांवरही सहकार्य करण्याचे निश्चित करण्यात आले.
या दौऱ्यादरम्यान भारताने सेशेल्सच्या विकासासाठी १७५ दशलक्ष अमेरिकी डॉलर (सुमारे १,२५० कोटी रुपये) इतक्या कर्ज सहाय्याची (Line of Credit) घोषणाही केली. ही रक्कम सेशेल्समधील पायाभूत सुविधा आणि इतर प्राधान्य विकास प्रकल्पांसाठी वापरण्यात येणार आहे. तसेच भारताकडून तांदूळ, सिमेंट आणि इतर विकासात्मक मदतही जाहीर करण्यात आली.
हे ही वाचा:
खामेनेई यांच्या अंत्यसंस्कारासाठी केंद्रीय मंत्री, बिहारचे राज्यपाल राहणार उपस्थित
धार्मिक कार्यक्रमात आक्षेपार्ह प्रसारण; ‘जिओ न्यूज’वर १५ दिवसांची बंदी
आसाम-अरुणाचलमध्ये मुसळधार पावसाचा कहर; २२ हजारांहून अधिक नागरिक प्रभावित
जर्मनीत ग्रुमिंग टोळीचे काळे कारनामे; सीरियन पुरुषांसह दोन पाकिस्तानी तरुणांना अटक
दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान मोदी यांनी सेशेल्सच्या संसदेलाही संबोधित केले. भारत आणि सेशेल्स यांच्यातील राजनैतिक संबंधांना ५० वर्षे पूर्ण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी हिंद महासागर हा दोन्ही देशांना जोडणारा समान वारसा असल्याचे सांगितले. भारत हा सेशेल्सचा विश्वासार्ह विकास भागीदार राहील, अशी ग्वाहीही त्यांनी दिली.
भारतासाठी सेशेल्स हे हिंद महासागरातील अत्यंत महत्त्वाचे सामरिक भागीदार मानले जाते. वाढत्या भू-राजकीय स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर संरक्षण, सागरी सुरक्षा, व्यापार, डिजिटल तंत्रज्ञान आणि विकास सहकार्य या क्षेत्रांतील १९ करारांमुळे दोन्ही देशांमधील संबंध अधिक दृढ होण्यास मदत होणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
