पाकिस्तानने भारताशी संघर्ष करण्यापेक्षा स्वतःच्या देशातील गंभीर अंतर्गत समस्यांवर लक्ष केंद्रित करावे, असा सल्ला सिंगापूरचे माजी वरिष्ठ राजनयिक बिलाहारी कौसिकन यांनी दिला आहे. पाकिस्तानला “अपयशी राष्ट्र” म्हणत त्यांनी, भारताशी संघर्ष हा वेळ आणि संसाधनांचा अपव्यय असल्याची कठोर टिप्पणी केली आहे. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे पाकिस्तानच्या राजकीय आणि लष्करी नेतृत्वावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
कौसिकन यांनी म्हटले की, पाकिस्तानसमोरील सर्वात मोठे संकट भारत नसून, स्वतःची ढासळलेली अर्थव्यवस्था, वाढता दहशतवाद, राजकीय अस्थिरता आणि लष्कराचे वाढते वर्चस्व ही आहेत. अशा परिस्थितीत भारताविरोधात संघर्षाची भाषा करणे हा वास्तवापासून दूर जाण्याचा प्रयत्न असल्याचे त्यांनी नमूद केले. माजी राजदूत कौसिकन यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, पाकिस्तानने भारताशी स्पर्धा करण्याचा प्रयत्न सोडून देशांतर्गत समस्या सोडवण्यावर भर द्यायला हवा. त्यांच्यामते, भारताशी लष्करी किंवा धोरणात्मक संघर्ष करून पाकिस्तानला कोणताही दीर्घकालीन फायदा होणार नाही.
ते म्हणाले की, “भारताशी संघर्ष करण्यापेक्षा पाकिस्तानने स्वतःच्या व्यवस्थेतील त्रुटी दूर करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे अधिक गरजेचे आहे. भारताविरोधातील संघर्ष हा वेळ वाया घालवण्यासारखा आहे.” सिंगापूरच्या माजी राजदूतांनी यावर जोर दिला की, पाकिस्तानने आपले राजनैतिक डावपेच चांगले खेळले असतील, पण त्याने पाकिस्तानी जनतेचे पोट भरत नाही. पुढील पाच वर्षांत पाकिस्तान कुठे असेल, असे एका पत्रकाराने विचारले असता, कौसिकन यांनी एक स्पष्ट मत मांडले.
कौसिकन यांच्या मते, पाकिस्तानमध्ये अनेकदा भारताविरोधातील भूमिका ही देशातील अंतर्गत संकटांपासून जनतेचे लक्ष दुसरीकडे वळवण्यासाठी वापरली जाते. मात्र, अशा धोरणामुळे मूळ समस्या सुटत नाहीत. त्यांनी स्पष्ट केले की, कोणत्याही देशाची ताकद त्याच्या मजबूत अर्थव्यवस्थेत, स्थिर प्रशासनात आणि सक्षम संस्थांमध्ये असते. या क्षेत्रांत सुधारणा केल्याशिवाय पाकिस्तानला दीर्घकालीन स्थैर्य मिळणे कठीण आहे.
कौसिकन यांनी जोरदार हल्ला चढवत म्हटले की, जगाला पाकिस्तानची चिंता केवळ त्याच्याकडे अणुशस्त्रे असल्यामुळेच वाटते. त्यांचा स्पष्ट विश्वास होता की, जर पाकिस्तान अणुशस्त्रधारी देश नसता, तर जगातील कोणत्याही देशाला त्याच्या पतनाची किंवा अस्तित्वाची चिंता वाटली नसती.
कौसिकन यांनी पाकिस्तानच्या राजकीय व्यवस्थेवरही भाष्य केले. त्यांच्या मते, पाकिस्तानमध्ये लोकशाही सरकार असले तरी प्रत्यक्ष निर्णयप्रक्रियेवर लष्कराचेच वर्चस्व आहे. त्यामुळे देशाची परराष्ट्र आणि सुरक्षा धोरणेही मोठ्या प्रमाणावर लष्कराच्या प्रभावाखाली राहतात. त्यांनी म्हटले की, पाकिस्तानमध्ये नागरी सरकारपेक्षा लष्कर अधिक प्रभावशाली असल्याने देशातील राजकीय अस्थिरता कायम राहिली आहे.
हे ही वाचा:
व्हेनेझुएला भूकंपानंतर आठ दिवस ढिगाऱ्याखाली… अखेर चमत्कार!
मॅनहोल मृत्यूप्रकरणी कंत्राटदार, कर्मचाऱ्यांवर गुन्हा, चार अधिकारी निलंबित
इराणच्या वरिष्ठ नेत्यांच्या हत्येचा इस्रायलचा कट?
“काश्मिरींना बंदुका पाक लष्कराने दिल्या आणि आता दहशतवादी म्हणतात”
कौसिकन यांनी पाकिस्तानसमोरील प्रमुख आव्हानांकडे लक्ष वेधताना म्हटले की, देश आर्थिक अडचणीतून सावरलेला नाही. महागाई, बेरोजगारी, परकीय कर्जाचा वाढता बोजा आणि गुंतवणुकीतील घट यामुळे परिस्थिती गंभीर बनली आहे. याशिवाय, खैबर पख्तूनख्वा आणि बलुचिस्तानसारख्या भागांमध्ये वाढत्या दहशतवादी कारवाया आणि सुरक्षा समस्यांमुळे सरकारवरील दबाव आणखी वाढत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
बिलाहारी कौसिकन हे आशियाई भू-राजकारणाचे जाणकार मानले जातात. भारत-पाकिस्तान संबंध, चीनचा प्रभाव आणि इंडो-पॅसिफिकमधील सामरिक घडामोडींवर ते सातत्याने भाष्य करत असतात. त्यामुळे पाकिस्तानबाबत त्यांनी केलेल्या या कठोर टिप्पणीची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे.
