भारत आणि चीन यांनी एकमेकांच्या मूलभूत हितांचा आदर करणे तसेच दोन्ही देशांच्या सर्वोच्च नेतृत्वाने गाठलेल्या महत्त्वाच्या सहमतीची प्रभावी अंमलबजावणी करणे अत्यावश्यक असल्याचे चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी म्हटले आहे. ब्रिक्स राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) परिषदेसाठी भारत दौऱ्यावर आलेल्या वांग यांनी भारताचे राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोवाल यांच्यासोबत झालेल्या बैठकीत ही भूमिका मांडली.
चीनची सरकारी वृत्तसंस्था शिन्हुआने दिलेल्या माहितीनुसार, या बैठकीत द्विपक्षीय संबंध, सीमावाद आणि संबंध सामान्यीकरणाच्या प्रक्रियेतील प्रगती यावर सविस्तर चर्चा झाली. भारत-चीन संबंधांमध्ये २०२० मधील गलवान खोऱ्यातील हिंसक संघर्षानंतर मोठा तणाव निर्माण झाला होता. पूर्व लडाखमधील अनेक भागांमध्ये दोन्ही देशांचे सैन्य दीर्घकाळ आमनेसामने उभे होते. या तणावाचा परिणाम व्यापार, राजनैतिक संबंध आणि लोकांमधील संपर्कावरही झाला.
मात्र, गेल्या दोन वर्षांत दोन्ही देशांनी संवाद आणि चर्चेच्या माध्यमातून परिस्थिती सुधारण्याचे प्रयत्न सुरू ठेवले आहेत. विशेषतः ऑक्टोबर 2024 मध्ये देपसांग मैदान आणि डेमचोक परिसरात गस्त पुन्हा सुरू करण्यासंदर्भात झालेल्या करारामुळे पूर्व लडाखमधील अनेक संवेदनशील भागांतून सैन्य माघारी घेण्याचा मार्ग मोकळा झाला. त्यामुळे चार वर्षांहून अधिक काळ सुरू असलेली कोंडी मोठ्या प्रमाणात कमी झाली.
अजित डोवाल यांच्यासोबतच्या चर्चेदरम्यान वांग यी यांनी भारत आणि चीन हे प्रतिस्पर्धी नसून विकासासाठी एकमेकांचे भागीदार आहेत, या दोन्ही देशांच्या नेत्यांच्या सहमतीचा विशेष उल्लेख केला. त्यांच्या मते, ही सहमती भारत-चीन संबंधांमधील सर्वात महत्त्वाची सामरिक समजूत असून ती द्विपक्षीय संबंधांच्या स्थैर्यासाठी महत्त्वाची हमी आहे. दोन्ही देशांनी परस्पर सहकार्याच्या माध्यमातून विकासाला गती द्यावी आणि आशियातील तसेच जागतिक पातळीवरील स्थैर्यासाठी एकत्रितपणे काम करावे, असेही त्यांनी सांगितले.
वांग यांनी स्पष्ट केले की, दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या सार्वभौमत्वाशी आणि राष्ट्रीय हितांशी संबंधित संवेदनशील मुद्द्यांचा आदर केला पाहिजे. सीमा प्रश्नाचे व्यवस्थापन योग्य प्रकारे झाले पाहिजे आणि सीमावादामुळे संपूर्ण द्विपक्षीय संबंधांवर नकारात्मक परिणाम होऊ नये, यासाठी दोन्ही बाजूंनी संयम राखण्याची आवश्यकता आहे. तसेच, दोन्ही देशांच्या नेत्यांनी घेतलेल्या निर्णयांची अंमलबजावणी करण्यासाठी ठोस पावले उचलली पाहिजेत. परस्पर सहकार्याच्या माध्यमातून विकास, आर्थिक प्रगती आणि ‘ग्लोबल साउथ’ देशांच्या आधुनिकीकरण प्रक्रियेला चालना देणे ही दोन्ही देशांची सामायिक जबाबदारी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
वांग यी यांनी व्यापार, वित्त, कायदा अंमलबजावणी, माध्यमे आणि लोकसंपर्क यांसारख्या विविध क्षेत्रांतील संवाद यंत्रणा पुन्हा सक्रिय करण्याची गरज व्यक्त केली. दोन्ही देशांतील नागरिकांमध्ये सकारात्मक वातावरण निर्माण करण्यासाठी सामाजिक आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण वाढवणेही आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यांच्या मते, भारत आणि चीनमधील संबंध केवळ सरकारांपुरते मर्यादित न राहता समाजाच्या सर्व स्तरांपर्यंत पोहोचले पाहिजेत. त्यासाठी सकारात्मक जनमत तयार करणे महत्त्वाचे आहे.
हे ही वाचा:
फिरहाद हकीम, अरूप बिस्वास यांच्यासह आठ नेत्यांची तृणमूलमधून हकालपट्टी
केतन अग्रवालला होणाऱ्या पत्नीने आणि तिच्या प्रियकराने ढकलले दरीत?
‘काँग्रेसलाही विश्वास आहे की, काम करून दाखवतील ते मोदीच!’
व्हॉट्सअॅपची कमान आता भारतीयाच्या हाती!
बैठकीनंतर भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी या चर्चेला “रचनात्मक आणि भविष्याभिमुख” असे वर्णन केले. अजित डोवाल यांनी बैठकीत स्थिर, विश्वासार्ह आणि सकारात्मक द्विपक्षीय संबंधांचे महत्त्व अधोरेखित केले. अशा संबंधांमुळे परस्पर विश्वास वाढतो आणि दोन्ही देशांमध्ये अधिक चांगले सामंजस्य निर्माण होते, असे त्यांनी नमूद केले.
वांग यी आणि अजित डोवाल हे दोघेही भारत-चीन सीमा प्रश्नावरील विशेष प्रतिनिधी आहेत. गेल्या वर्षी ऑगस्टमध्ये नवी दिल्लीत झालेल्या विशेष प्रतिनिधींच्या बैठकीतही सीमावरील शांतता राखण्यासाठी आणि तणाव कमी करण्यासाठी महत्त्वाच्या उपाययोजनांवर चर्चा झाली होती.
