भारतीय सैन्याच्या नेतृत्वात मोठा बदल करत केंद्र सरकारने लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ यांची देशाचे नवे सेनाप्रमुख (चीफ ऑफ आर्मी स्टाफ) म्हणून नियुक्ती जाहीर केली आहे. विद्यमान सेनाप्रमुख जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांचा कार्यकाळ संपुष्टात येत असल्याने ३० जून २०२६ पासून धीरज सेठ भारतीय सैन्याची धुरा सांभाळणार आहेत. संरक्षण मंत्रालयाने जारी केलेल्या आदेशानुसार राष्ट्रपतींच्या मंजुरीनंतर ही नियुक्ती करण्यात आली असून देशाच्या संरक्षण व्यवस्थेसाठी हा अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय मानला जात आहे.
लेफ्टनंट जनरल धीरज सेठ हे भारतीय सैन्यातील अत्यंत अनुभवी आणि रणनैतिक विचारसरणीचे अधिकारी म्हणून ओळखले जातात. जवळपास चार दशकांच्या लष्करी सेवेत त्यांनी विविध संवेदनशील आणि महत्त्वाच्या पदांवर काम केले आहे. राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी (एनडीए), खडकवासला येथून प्रशिक्षण घेतल्यानंतर डिसेंबर १९८६ मध्ये त्यांची आर्मर्ड कॉर्प्समध्ये नियुक्ती झाली होती. त्यानंतर त्यांनी रणगाडा दल, सीमावर्ती भागातील ऑपरेशन्स, दहशतवादविरोधी मोहिमा तसेच विविध कमांड स्तरांवर उल्लेखनीय कामगिरी केली.
हे ही वाचा:
२००० किमीचा प्रवास…टँकरमध्ये अडकले होते क्षेपणास्त्र, भारतीय नौदलाने केले ‘ऑपरेशन’
“मुलाला माफ करणे हे वडिलांचे कर्तव्य” अभिषेकबाबत कल्याण बॅनर्जी नरमले
२०२७ मध्ये पराभव झाला तर सपा चंबळमध्ये जाईल : अखिलेश यादव
AN-32 विमान अपघातात हवाई दलाचे पाच जवान हुतात्मा
धीरज सेठ यांनी दक्षिण कमांड, दक्षिण-पश्चिम कमांड आणि दिल्ली क्षेत्राचे नेतृत्व केले आहे. जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवादविरोधी कारवायांमध्ये त्यांचे योगदान विशेष मानले जाते. कठीण परिस्थितीत प्रभावी नेतृत्व आणि आधुनिक युद्धतंत्राची सखोल जाण यामुळे सैन्यात त्यांची स्वतंत्र ओळख निर्माण झाली आहे. एप्रिल २०२६ मध्ये त्यांनी उपसेनाप्रमुखपदाची जबाबदारी स्वीकारली होती आणि अवघ्या काही महिन्यांत त्यांची देशाच्या सर्वोच्च लष्करी पदासाठी निवड करण्यात आली.
सध्या भारतीय सैन्य वेगाने आधुनिकीकरणाच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. स्वदेशी शस्त्रास्त्रांची निर्मिती, अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सायबर सुरक्षा आणि भविष्यातील युद्धसज्जता यांसारख्या क्षेत्रांवर विशेष भर दिला जात आहे. अशा महत्त्वाच्या टप्प्यावर अनुभवी अधिकाऱ्याच्या हाती नेतृत्व सोपविण्यात आल्याने सैन्याच्या क्षमतावाढीला नवी दिशा मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, धीरज सेठ यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय सैन्याच्या आधुनिकीकरणाला आणखी गती मिळू शकते. सीमावर्ती भागातील आव्हाने, बदलते जागतिक सुरक्षा वातावरण आणि तंत्रज्ञानाधारित युद्धाच्या नव्या स्वरूपाला सामोरे जाण्यासाठी त्यांच्या अनुभवाचा मोठा फायदा होणार आहे. त्यामुळे त्यांची नियुक्ती ही केवळ नेतृत्वातील बदल नसून भारतीय सैन्याच्या भावी रणनीतीसाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल मानली जात आहे.
३० जूनपासून देशाच्या सर्वात मोठ्या सुरक्षा दलाचे नेतृत्व स्वीकारताना धीरज सेठ यांच्यासमोर सैन्याच्या आधुनिकीकरणाला गती देणे, सीमासुरक्षा अधिक मजबूत करणे आणि बदलत्या जागतिक परिस्थितीत भारताची संरक्षण क्षमता अधिक सक्षम बनविण्याचे मोठे आव्हान असणार आहे. त्यामुळे त्यांच्या नियुक्तीकडे देशासह संरक्षण क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.
