रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने आपल्या चलनविषयक धोरण बैठकीत रेपो दर ५.२५ टक्क्यांवर कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर भारतीय शेअर बाजारात मिश्र वातावरण पाहायला मिळाले. सुरुवातीला बाजारात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले असले तरी दिवसअखेरीस गुंतवणूकदारांनी सावध भूमिका घेतल्याने सेन्सेक्स आणि निफ्टी जवळपास स्थिर पातळीवर बंद झाले. मात्र, या सर्व घडामोडींमध्ये भारतीय रुपयाने दमदार कामगिरी करत डॉलरच्या तुलनेत सुमारे ०.९ टक्क्यांची झेप घेतली, जी एप्रिल महिन्यानंतरची सर्वात मोठी एकदिवसीय वाढ ठरली.
RBI ने व्याजदरात कोणताही बदल न करता अर्थव्यवस्थेतील वाढ आणि महागाई यांच्यात संतुलन राखण्याचा प्रयत्न केला आहे. केंद्रीय बँकेने आपली ‘न्यूट्रल’ भूमिका कायम ठेवली असली तरी जागतिक पातळीवरील अनिश्चितता, पश्चिम आशियातील तणाव, वाढते कच्च्या तेलाचे दर आणि हवामानाशी संबंधित जोखमींचा उल्लेख करत आगामी काळाबाबत सावध संकेत दिले आहेत. याच पार्श्वभूमीवर RBI ने चालू आर्थिक वर्षासाठी महागाईचा अंदाज ४.६ टक्क्यांवरून ५.१ टक्क्यांपर्यंत वाढवला, तर GDP वाढीचा अंदाज ६.९ टक्क्यांवरून ६.६ टक्क्यांपर्यंत कमी केला आहे.
धोरण जाहीर झाल्यानंतर बाजारात काही काळ तेजी दिसून आली. मात्र, महागाई आणि जागतिक परिस्थितीबाबत RBI ने व्यक्त केलेल्या चिंतेमुळे गुंतवणूकदारांनी नफा-वसुलीला प्राधान्य दिले. परिणामी सेन्सेक्स सुमारे ११७ अंकांनी घसरला, तर निफ्टी २३,४०० च्या खाली घसरून बंद झाला. बँकिंग आणि वित्तीय क्षेत्रातील काही समभागांनी तुलनेने चांगली कामगिरी केली, तर धातू आणि एफएमसीजी क्षेत्रातील समभागांवर दबाव दिसून आला.
हे ही वाचा:
सोनं-चांदीत मोठी पडझड
वैभव सूर्यवंशीला आता टीम इंडियाची कॅप द्या!
मान्सूनची महाराष्ट्राकडे वेगवान वाटचाल
पंतला संधी, तर ‘या’ युवा खेळाडूवर मोठा विश्वास
दुसरीकडे, रुपयासाठी हा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा ठरला. RBI ने परकीय गुंतवणूक वाढवण्यासाठी आणि डॉलरचा ओघ वाढवण्यासाठी काही महत्त्वाच्या उपाययोजना जाहीर केल्या. यामध्ये FCNR(B) ठेवींना प्रोत्साहन, परदेशी गुंतवणूकदारांसाठी नियम सुलभ करणे आणि भांडवली प्रवाह वाढवण्याचे प्रयत्न यांचा समावेश आहे. या उपायांमुळे भारतात मोठ्या प्रमाणात परकीय चलन येण्याची अपेक्षा निर्माण झाली असून त्याचा सकारात्मक परिणाम रुपयावर दिसून आला.
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, RBI ने व्याजदर स्थिर ठेवून अर्थव्यवस्थेला स्थैर्याचा संदेश दिला आहे. मात्र, महागाईवरील दबाव आणि जागतिक घडामोडी लक्षात घेता पुढील काही महिन्यांत केंद्रीय बँकेची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे. सध्या शेअर बाजाराने सावध प्रतिक्रिया दिली असली तरी रुपयातील मजबुती आणि परकीय गुंतवणुकीला मिळणारे प्रोत्साहन भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी सकारात्मक संकेत मानले जात आहेत. त्यामुळे गुंतवणूकदारांच्या नजरा आता RBI च्या पुढील धोरणात्मक निर्णयांवर आणि जागतिक आर्थिक घडामोडींवर खिळल्या आहेत.
