ममता बॅनर्जींना धक्क्यावर धक्का; तृणमूलचे २० खासदार भाजपच्या वाटेवर?

पश्चिम बंगालच्या राजकारणात सध्या मोठी उलथापालथ सुरू असून मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेस (टीएमसी) पक्षाला अभूतपूर्व अंतर्गत संकटाचा सामना करावा लागत आहे. विधानसभा निवडणुकीतील धक्कादायक पराभवानंतर पक्षातील नाराजी आता उघड बंडाच्या स्वरूपात समोर येत असून, त्याचे पडसाद थेट कोलकाता महापालिकेपासून दिल्लीच्या राजकीय वर्तुळापर्यंत उमटताना दिसत आहेत. पक्षातील अनेक वरिष्ठ नेते, आमदार आणि पदाधिकारी नेतृत्वाविरोधात आक्रमक भूमिका घेत असल्याने टीएमसीच्या भवितव्याबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

या संकटाला अधिक तीव्रता आली ती कोलकात्याचे महापौर आणि ममता बॅनर्जी यांचे अत्यंत विश्वासू सहकारी मानले जाणारे फिरहाद हकीम यांनी राजीनामा दिल्यानंतर. त्यांच्या निर्णयाने बंगालच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडाली. हकीम यांच्या पाठोपाठ बिधाननगरच्या महापौर कृष्णा चक्रवर्ती यांनीही पदाचा राजीनामा दिला. पक्षातील दोन महत्त्वाच्या महापौरांनी एकाच काळात पद सोडल्यामुळे टीएमसीतील असंतोष किती खोलवर रुजला आहे, याची प्रचिती आली आहे.
हे ही वाचा:
RBIच्या निर्णयापूर्वी बाजाराचा ‘वेट अँड वॉच’

मारुती सुझुकीची मोठी ऐतिहासिक झेप

दरम्यान, बंडखोर आमदारांच्या गटाने पक्ष नेतृत्वाविरोधात उघडपणे मोर्चा उघडला आहे. या गटाचा दावा आहे की त्यांना मोठ्या संख्येने आमदारांचा पाठिंबा मिळाला असून, सध्याचे नेतृत्व पक्षाला वाचवण्यात अपयशी ठरले आहे. बंडखोर नेते ऋतब्रत बॅनर्जी यांनी स्वतःला पक्षाच्या नव्या नेतृत्वाचा चेहरा म्हणून पुढे आणण्यास सुरुवात केली आहे. त्यांच्या गटाकडे दोन-तृतीयांशपेक्षा जास्त आमदार असल्याचा दावा केल्यामुळे ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वावरील पकड कमकुवत होत असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.

याच दरम्यान, टीएमसीचे जवळपास २० खासदार भाजपच्या संपर्कात असल्याच्या चर्चांनी राजकीय वातावरण आणखी तापवले आहे. या वृत्तांना अधिकृत दुजोरा मिळालेला नसला तरी पक्षातील वाढती अस्थिरता पाहता या चर्चांकडे गांभीर्याने पाहिले जात आहे. जर खासदारांचा मोठा गट वेगळी भूमिका घेत असेल, तर त्याचा फटका केवळ टीएमसीलाच नव्हे तर राष्ट्रीय पातळीवरील इंडिया आघाडीलाही बसू शकतो. विरोधी पक्षांच्या एकजुटीसाठी टीएमसी महत्त्वाचा घटक मानला जात असल्याने या घडामोडींवर देशभरातील राजकीय पक्षांचे लक्ष लागले आहे.

परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी ममता बॅनर्जी यांनी पक्षातील सर्व समित्या आणि विविध संघटनात्मक पदे बरखास्त करण्याचा मोठा निर्णय घेतला आहे. पक्षाची संपूर्ण रचना नव्याने उभारण्याचा प्रयत्न सुरू करण्यात आला असला तरी त्यातून असंतुष्ट नेत्यांची नाराजी कमी होईल की आणखी वाढेल, याबाबत साशंकता व्यक्त केली जात आहे. अनेक वर्षे बंगालच्या राजकारणावर वर्चस्व गाजवणाऱ्या टीएमसीसमोर आता नेतृत्व टिकवणे, संघटन मजबूत करणे आणि पक्षातील फूट रोखणे अशी तिहेरी कसरत उभी राहिली आहे.

राजकीय विश्लेषकांच्या मते, येत्या काही दिवसांत होणाऱ्या घडामोडी टीएमसीचे भवितव्य ठरवू शकतात. बंडखोर नेते आणि ममता बॅनर्जी यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र झाल्यास पश्चिम बंगालमध्ये नव्या राजकीय समीकरणांचा उदय होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. एकेकाळी अभेद्य वाटणाऱ्या तृणमूल काँग्रेसला आता स्वतःचे अस्तित्व टिकवण्यासाठी सर्वात मोठी लढाई लढावी लागत असल्याचे चित्र दिसत आहे.