भारतीय सैन्यदलाने स्वदेशी संरक्षण तंत्रज्ञानाच्या दिशेने आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल टाकत गुजरातमधील वडोदरा येथे आधारित डिफेन्स स्टार्टअप ‘स्वायत्त सिस्टम’ने विकसित केलेल्या SGV-500 स्कॉर्पियन या मानवरहित ग्राउंड व्हेईकल (UGV)ची यशस्वी फील्ड चाचणी केली आहे. भारताच्या स्वदेशी कॉम्बॅट रोबोटिक्स कार्यक्रमासाठी ही मोठी उपलब्धी मानली जात आहे.
फील्ड ट्रायलदरम्यान या रोबोटिक वाहनाच्या शस्त्र प्रणाली, कठीण भूभागातील गतिशीलता आणि रिमोट प्रिसीजन अटॅक क्षमतेची चाचणी घेण्यात आली. चाचणी यशस्वी ठरल्यानंतर भविष्यात भारतीय सैन्याच्या फ्रंटलाइन सपोर्ट सिस्टम म्हणून त्याचा वापर होण्याची शक्यता वाढली आहे.
SGV-500 स्कॉर्पियन हे एक कॉम्पॅक्ट ट्रॅक्ड मानवरहित ग्राउंड प्लॅटफॉर्म असून, विविध प्रकारच्या रणांगणांमध्ये आणि कठीण परिस्थितीत कार्य करण्यासाठी ते विकसित करण्यात आले आहे. आधुनिक युद्धाच्या गरजा लक्षात घेऊन तयार करण्यात आलेली ही प्रणाली निगराणी, फायर सपोर्ट, सीमासुरक्षा तसेच शत्रूचे सैनिक आणि हलकी वाहने लक्ष्य करण्यास सक्षम आहे.
भारतीय सैन्यदलासोबत झालेल्या चाचण्यांमध्ये SGV-500 ने लाईव्ह फायरिंगदरम्यान आपली क्षमता सिद्ध केली. यात लाइट मशीन गन आणि ग्रेनेड लॉन्चर बसवण्यात आले होते. या प्रणालीने अवघ्या तीन सेकंदांपेक्षा कमी वेळात लक्ष्य ओळखून हल्ला करण्याची क्षमता दाखवली. त्याची अचूकता मूळ शस्त्रांच्या क्षमतेच्या अत्यंत जवळ असल्याचे सांगण्यात आले असून, रिमोट ऑपरेशनद्वारेही अत्यंत अचूक हल्ला शक्य असल्याचे सिद्ध झाले.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारचे तंत्रज्ञान युद्धाच्या वेळी सैनिकांचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करू शकते, विशेषतः ज्या परिस्थितीत थेट मानवी हस्तक्षेपामुळे जीवितहानीची शक्यता अधिक असते. चाचणीदरम्यान या वाहनाची गतिशीलताही प्रभावी ठरली. SGV-500 ने खडतर भूभाग, तीव्र चढ आणि दीर्घ ऑपरेशनल मिशनमध्ये यशस्वी कामगिरी केली. हे वाहन रिचार्ज न करता ४० किलोमीटरपेक्षा अधिक अंतर पार करू शकते आणि त्याचा कमाल वेग ताशी ३० किलोमीटरपर्यंत असल्याचे सांगितले जाते. त्याची ट्रॅक्ड डिझाइन आणि कॉम्पॅक्ट आकारामुळे शहरी भाग, अरुंद रस्ते आणि मर्यादित जागांमध्येही हे वाहन प्रभावीपणे कार्य करू शकते. त्यामुळे असममित युद्ध आणि दहशतवादविरोधी कारवायांसाठीही ते उपयुक्त मानले जात आहे.
हे ही वाचा:
पुण्यात विषारी दारूकांड; आठ जणांना अटक
मान्सूनच्या चिंतेने शेअर बाजार हादरला
यूपीएससीचा आदर्श घ्या…सर्वोच्च न्यायालयाने नीट पेपरप्रकरणी केली कानउघाडणी
पश्चिम बंगालमध्ये अमूलची ६५० कोटींची मोठी गुंतवणूक
सुमारे ५०० किलोग्रॅम वजनाच्या या UGVमध्ये मजबूत आर्मर संरक्षण देण्यात आले आहे, ज्यामुळे युद्धक्षेत्रात अधिक सुरक्षितता मिळते. हे वाहन सुमारे १० किलोमीटर अंतरावरून रिमोट कंट्रोल करता येते. ड्रोनसारख्या रिले सिस्टीमच्या मदतीने त्याची ऑपरेशनल रेंज आणखी वाढवता येऊ शकते. SGV-500 चे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचे आधुनिक कंट्रोल इंटरफेस, जे ऑपरेटरला रिअल टाइम सिच्युएशनल अवेअरनेस प्रदान करते. या सिस्टीममध्ये प्रगत कम्युनिकेशन मॉड्यूल्स बसवण्यात आले आहेत, जे GPS जॅमिंग आणि इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअरच्या परिस्थितीतही प्रभावीपणे कार्य करू शकतात. आधुनिक युद्धात शत्रूकडून जॅमिंग आणि स्पूफिंग तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असल्याने ही क्षमता अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. भारतीय सैन्यदलाने घेतलेल्या यशस्वी चाचण्यांमुळे भविष्यात स्वदेशी मानवरहित युद्ध प्रणालींवर अधिक भर दिला जाणार असल्याचे संकेत मिळत आहेत. SGV-500 सारखे प्लॅटफॉर्म सैनिकांना अत्यंत धोकादायक मोहिमांमध्ये मोठी रणनीतिक मदत करू शकतात.
